Evrim Ağacı

COVID-19 Salgınında Ölenler, Aksi Takdirde Beklenenden 10-15 Yıl Erken Ölüyorlar!

COVID-19 Salgını Sırasında Ölenler, "Zaten Ölmek Üzere Olan Yaşlılar ve Hastalar" Değil!

COVID-19 Salgınında Ölenler, Aksi Takdirde Beklenenden 10-15 Yıl Erken Ölüyorlar! Christophe Petit Tesson
Tavsiye Makale

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

İki ayrı çalışmanın sonuçları, ortak bir gerçeğe işaret ediyor: COVID-19 hastalığına yakalanıp ölen insanlar, eğer hastalığa yakalanmamış olsalardı, ortalamada 10 yıl daha fazla yaşayacaklardı. Bu durum, salgında ölenlerin sadece "zaten halihazırda ölmek üzere olan yaşlılar" olmadığını gösteriyor.

Dünya çapında hükümetler, sosyal mesafelendirmenin kısa vadeli başarısından güç alarak aceleci bir şekilde ülkelerini normale döndürme planlarını hayata geçirmişken, birçoklarının dayandığı gerekçe, sosyal mesafelendirme uygulamalarının yarattığı hayati tehditlerin büyüklüğünün, salgının kendisinden daha tehlikeli olduğu yönündeydi. Bu argümandan yola çıkan ülkeler, COVID-19 dolayısıyla daha fazla insanı kaybetmek uğruna ekonomilerini geri açma kararı aldılar.

Kaybedilen insan sayısının, ülkelerin ekonomilerinin alacağı zarar ile kıyaslanması konusu son derece katı ve soğuk gelse de, birçok halk sağlığı, sigorta, aktüerya ve eczacılık politikası bu tür hesaplara dayanıyor. Dolayısıyla bir tarafta aceleci bir şekilde kâr elde etme sürecine geri dönmek isteyen şirketler (ve kimi durumda devletler) varken, eşitliğin öteki tarafındaki halkın sağlığına önem veren bu tür araştırmalar kritik önem taşıyor.

Araştırmaların her ikisi de, salgından özellikle ağır bir şekilde etkilenmiş ülkelerdeki ölüm verilerini incelediler ve bunu, COVID-19 nedeniyle ölen insanların yaşlarıyla kıyasladılar. Böylece, COVID-19 salgını dolayısıyla beklenen ömrün ne düzeyde azaldığını tespit etmeye çalıştılar.

Bilimsel araştırmalara fon sağlayan Wellcome Vakfı tarafından yayınlanan araştırmaların ilkinde, COVID-19 hastalığına yakalanıp da ölen erkeklerin normalden ortalamada 14 yıl, kadınlarınsa 12 yıl erken öldüğünü tespit edildi. Henüz hakem denetiminden geçmemiş olan makalede, İtalya ve İngiltere'den gelen verilere dayanıyor ve çalışmada, kronik hastalık veya kanser gibi altta yatan hastalıkların da ömrü kısaltma miktarı göz önüne alındığında bile, erkeklerin ortalamada 13 yıl, kadınların ortalamada 11 yıl kaybettikleri görüldü. Analiz, ABD verileriyle tekrar edildiğinde de aynı sonuçlara ulaşıldı.

ABD’de COVID-19 nedeniyle kaybedilen ömür süresi (yaş grubuna göre)
ABD’de COVID-19 nedeniyle kaybedilen ömür süresi (yaş grubuna göre)
Briggs, vd.

Londra Hijyen ve Tropikal Tıp Okulu'nda sağlık ekonomisi profesörü olan Dr. Andrew Briggs tarafından yapılan ikinci bir araştırmada ise ABD verilerinden yola çıkıldığında insanların ortalamada 14 yıl, İngiltere verileri baz alındığındaysa ortalamada 11 yıl kaybedildiği tespit edildi. Briggs şöyle diyor:

Bazı insanlar, COVID-19'da ölen insanların "nasılsa ölmek üzere olduğuna" inanmaktaydı. Bu, apaçık bir şekilde hatalıdır.

İkinci araştırmada da yaş ve altta yatan hastalıkların ömrü kısaltma etkileri dahil edilse bile, 90 yaş üstündeki kişilerin bile COVID-19 nedeniyle 1 ek yıl kaybettikleri gösterildi. Aynı çalışma Kanada, Norveç ve İsrail istatistikleriyle yapıldığında da sonuçlar değişmedi. Çalışmada ayrıca hastalığa bağlı olarak düşen yaşam standartları gibi ek faktörler de göz önüne alındı.

Sonuçlar, Politikayı Etkileyebilir!

Tüm bu sonuçlar, COVID-19'un sadece yakın zamanda ölecek olan yaşlıları öldürdüğüne veya COVID-19'un gripten çok da farklı bir etkiye sebep olmadığına yönelik çarpık ve veriden yoksun algıyı kökünden sarsıyor. Araştırmanın yazarlarından Dr. Davic McAllister şöyle diyor:

COVID-19'dan ölen insanların çoğu yaşlı ve altta yatan hastalıkları olan bireyler oldukları için, bazıları, COVID-19'un etkilerinin abartıldığını ve COVID-19 nedeniyle yitirilen ömrün çok az olduğunu ileri sürdüler. COVID-19 nedeniyle ölen kişilerin kaybettikleri ömür miktarı, kalp krizi gibi hastalıklardan yitirilen ömre eşit gibi gözükmektedir. Bu tür bilgiler önemlidir; çünkü devletlerin ve genel halkın COVID-19'un bireyler üzerindeki etkisini görmezden gelmediklerinden emin olmamızı sağlar.

Bu bulgular, sağlık politikalarını belirleyen kişilerin 1 insan ömrüne ve o insanın yaşadığı her bir yıla biçtikleri maddi değeri hesaplarken kullanabilecekleri önemli bir araç olma potansiyeline sahip. Böylece sosyal mesafelendirme önlemlerinin psikolojik, ekonomik ve sosyal etkileriyle kıyaslayarak, daha doğru politikalar üretilmesini sağlamak mümkün olabilir. Vermont Üniversitesi'nden sağlık ekonomisi profesörü Eline van den Broek-Altenburg şöyle diyor:

Bu bir değer yargısı değildir. Devletler her zaman bu şekilde karar alırlar. Ancak bu analizler COVID-19 salgınında yeterince yapılmıyor.

Nottingham Üniversitesi bulaşıcı hastalık epidemiyolojisi ayrıcalıklı profesörü Keith Neil ise şöyle diyor:

Bu kadar yıkıcı bir şeyi normalde görmeye alışık değiliz. Virüsün yayılmasını önlemek istiyorsak, devletler karantina önlemleri kaldırıldıktan sonra da sosyal mesafelendirme ve enfekte bireyleri izole etme uygulamalarını sürdürmelidir.

İki Önemli Nokta

Son olarak, iki önemli noktayı vurgulamakta fayda var: Bu araştırmalar, hastalığı atlatan kişileri kapsamıyor; yani hastalığı atlatanların ömürlerinde 10-15 yıllık bir azalma beklenmiyor (bu ayrı araştırmaların konusu).

İkincisi ise, bu çalışmalar hakem denetiminden geçmemiş olduğu için zaman içinde sonuçları değişebilir ve güncellenebilir; ancak yazarlar, modeldeki potansiyel değişmelerin sonucu değiştirmesini beklemediklerini vurguluyorlar. Ayrıca tüm metotlarını ve modellerini açık kaynak bir şekilde paylaşarak, herkesin denetimden geçirebilmesini mümkün kılıyorlar.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 3
  • Tebrikler! 6
  • Bilim Budur! 4
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 1
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • Üzücü! 4
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 1
  • Korkutucu! 5
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • P. Hanlon, et al. (2020). Covid-19 – Exploring The Implications Of Long-Term Condition Type And Extent Of Multimorbidity On Years Of Life Lost: A Modelling Study. Wellcome Open Research | Arşiv Bağlantısı.
  • A. Briggs, et al. Estimating Qaly Losses Associated With Deaths In Hospital (Covid-19). (2020, Nisan 22). Alındığı Tarih: 05 Mayıs 2020. Alındığı Yer: Avalon Health Economics | Arşiv Bağlantısı
  • J. Douglas, et al. Coronavirus Kills People An Average Of A Decade Before Their Time, Studies Find. (2020, Mayıs 02). Alındığı Tarih: 05 Mayıs 2020. Alındığı Yer: The Wall Street Journal | Arşiv Bağlantısı
  • Science Times. Covid-19 Patients Are Losing 13 Years Of Their Lives On Average: Study. (2020, Nisan 24). Alındığı Tarih: 05 Mayıs 2020. Alındığı Yer: Science Times | Arşiv Bağlantısı
  • Press Association. Coronavirus Deaths ‘Result In More Than 10 Years Of Life Lost Per Person’. (2020, Nisan 23). Alındığı Tarih: 05 Mayıs 2020. Alındığı Yer: Winsford Guardian | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 01/06/2020 02:47:03 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8647

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Güncel
Deri
Balıklar
Lgbt
İlaç
Mit
Maymun
Ay Ve Dünya
Ara Geçiş Türleri
Böcekler
Ölüm
Oyun Teorisi
Yaşlılık
Farmakoloji
Genel Görelilik
Bilim Tarihi
Sağlık Personeli
Jinekoloji
Balıkçılık
Yapay Seçilim
Sağlık Bilimleri
Etimoloji
Önlem
Doğa Yasaları
Kozmik Mikrodalga Arkaplan Işıması (Cmb)
Zehirli Mantar
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Eğer paranın çevreden daha önemli olduğunu düşünüyorsanız, bir de nefesinizi tutarak paralarınızı saymayı deneyin.”
Guy McPherson
Geri Bildirim Gönder