Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Çok Benzer Gözüken Canlılar Ayrı Türlere, Çok Farklı Gözüken Canlılar Aynı Türe Mensup Olabilirler!

Çok Benzer Gözüken Canlılar Ayrı Türlere, Çok Farklı Gözüken Canlılar Aynı Türe Mensup Olabilirler! Carls Huetrim
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Bu fotoğrafta gördüğünüz her iki kuş da "Superb Fairy Wren" (Malurus cyaneus) olarak bilinen Avustralasyalı bir kuş türünün bireyleridir. Deneyimsiz bir göz, bu kadar farklı gözüken iki canlıyı muhtemelen iki ayrı tür olarak sınıflandırırdı. Ancak kuşlardan soldaki türün erkeği, sağdaki ise dişisidir. Cinsel çiftbiçimlilik, sadece deneyimsiz gözleri değil, taksonominin babası olarak bilinen Carl von Linneaus gibi üstatları bile yanıltmıştır. Linneaus, tıpkı yukarıdaki gibi gözüken ama aslında bir kuşun dişisi ve erkeği olan iki canlıyı ayrı türler olarak kategorize etmiştir. Bu hata, kısa sürede düzeltilmişse de, biyolojinin birçoklarının sandığının aksine hiç de kolay bir meslek olmadığı gerçeğine ufak bir pencere aralamaktadır.

Daha sıra dışı bir örneğe bakalım: Aşağıdaki görselde, üst taraftaki birbirinden oldukça farklı gözüken kelebeklerin her biri aynı türün bireylerdir; sadece tür içi çeşitlilik dolayısıyla farklı gözükmektedirler. Alttaki birbirinin tıpatıp aynısı gözüken kelebekler ise aslında 3 ayrı türe mensuptur.

Entomology

Burada fark etmemiz gereken bir diğer gerçek şudur: Doğada "tür", "cins" gibi keskin hatlarla sınırları belirlenmiş kategorileri olmadığı için, biz insanlar olarak bu kategorileri doğaya dayatmaya çalıştığımızda bolca sıkıntıyla karşılaşmaktayız. Yani insanların varlıkları kategorilere bölerek daha kolay anlıyor olması, doğada gerçekten bu tür kategorik ayrımlar olduğu veya süreçlerin bu ayrımlara göre işliyor olduğu anlamına gelmemektedir.

Doğada, istisnasız olarak her canlı birbiriyle akrabadır ve devasa bir Evrim Ağacı'nın birbirine çeşitli mesafelerde bağlanan dalları gibidir... Tüm canlılık bir bütündür ve her bir dala farklı bir isim verme çabası, insanlara özgü bir sınıflandırma merakının ürünüdür. Doğada böyle bir ayrım yoktur. Evrimsel biyolojinin bilgi dağarcığımıza kattığı en muhteşem gerçeklerden birisi, türler arasındaki köken benzerliğidir.

Bu nedenle canlıları kategorilere ayırırken de dikkatli olmamız gerekir: Birbirinden farklı gözüken canlılar çok yakın akraba olabilirler; çok benzer görünen iki canlı, apayrı türlere mensup olabilir (bu, özellikle de Batezyan Mimikri gibi evrimsel kamuflaj adaptasyonlarında belirginleşmektedir).

Her insan, öyle veya böyle canlılarla temas halinde olduğu için, aşina oldukları türleri aceleci bir şekilde sınıflandırmaya meyillidirler; hatta bu durum, binlerce türe ayrılan canlı gruplarının tek bir kefede değerlendirilmesi gibi hatalı sonuçlara bile neden olabilmektedir. Köyünde tavuk ve atlarla oynamış olan, mahallesindeki köpeğin başını okşayıp, yavru kediyi evine almış olan birçok insan kendisini zoolog sanmaktadır. Evinde 3 saksıda bitki besleyenler botanikçi, balkonunda birkaç hafta kuş beslemiş olanlar ornitolog, bir kelebeği eline almış olanlar entomolog...

Elbette bu bilim dallarına ilgi duymak, profesyonel bir şekilde eğitimini almadan da son derece kapsamlı bir şekilde deneyim edinmek için hiçbir engel yok. Gelmiş geçmiş en büyük primatologlardan biri olan Jane Goodall'ın hiçbir biyoloji eğitimi olmaması, bunun en harika örneklerinden birisidir.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 3
  • Bilim Budur! 1
  • İnanılmaz 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Muhteşem! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 28/09/2020 21:27:00 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/4358

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Yeni Koronavirüs
Kültür
Dna
Dağılım
Uyku
Okyanus
Fizik
Evrimsel Psikoloji
Ses Kaydı
Nükleotit
Sinir Hücresi
Beslenme Biçimi
Yılan
Uçuş
Besin Değeri
Yüz
Süpernova
Yağ
Kimyasal
Bilimkurgu
Uzay Görevleri
Sağlık Örgütü
Dünya Sağlık Örgütü
Maske
Hominid
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“İnsanlar sürekli 'Bilim her şeyi bilmiyor!' deyip duruyor. E herhalde bilim her şeyi bilmediğini biliyor. Eğer her şeyi bilseydi, artık dururdu. Ama bilimin her şeyi bilmiyor oluşu, aradaki bilinmeyen boşlukları size en çekici gelen peri masalıyla, kafanıza göre doldurabileceğiniz anlamına gelmiyor.”
Dana O'Briain
Geri Bildirim Gönder