Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Çocuk Parklarındaki Parazit Tehlikesi: Evcil Hayvanların Dışkılarını Toplamayanlar Nedeniyle Yayılan Parazitler, İnsan Sağlığını Doğrudan Tehdit Ediyor!

Çocuk Parklarındaki Parazit Tehlikesi: Evcil Hayvanların Dışkılarını Toplamayanlar Nedeniyle Yayılan Parazitler, İnsan Sağlığını Doğrudan Tehdit Ediyor! Pixabay
Dışkılayan bir köpek.
8 dakika
4,662
  • Parazitoloji
  • Tıp

Özellikle gelişmiş ülkelerde insanlar köpeklerini yürüyüşe çıkardıklarında veya oyun parklarına götürdüklerinde köpeklerinin dışkılarını neden poşet veya eldivenlerle toplarlar hiç düşündünüz mü? Ya da "Neden toplamaları gerektiğini düşündünüz mü?" diye sormak daha doğru olacaktır.

Sorunun cevaplarından biri çok açıktır: Topluma açık alanlarda kimse, ortalıkta hayvan dışkısı görmek istemez. Hayvan sahipleri, hem hayvanlarının hem de hayvanlarının pislettiği yerlerin temizliğinden sorumludur. Ama bunun haricinde, dışkı toplama davranışının öneminin, ortam temizliği veya estetikten çok daha önemli, halk sağlığı açısından çok daha kritik bir nedeni var: parazitler!

Tüm Reklamları Kapat

Hayvanlar ve insanlar arasında birbirlerine bulaşan hastalıklara genel olarak zoonoz adı verilmektedir. Zoonoz hastalıkların çok önemli bir kısmını parazitler oluşturmaktadır. Biz de evcil veya sokakta yaşayan kedi ve köpek dışkıları ile kontamine olmuş park ve bahçe gibi yerlerden insanlara bulaşabilecek zoonoz parazitlerden bahsedeceğiz.

Kedi Köpek Dışkısı İle Kontamine Olan Parklarda Bulunan Parazit Türleri

Kedi ve köpeklerde en çok rastladığımız parazitler genellikle helmintlerdir. Helmintler, birkaç şubeyi içerisinde bulunduran, mikroskobik boyutlardan birkaç metrelik boyutlara kadar değişebilen türleri içeren parazitik solucanlardır. Bu şubelerden hem veteriner hem de insan hekimliği açısından en önemlileri Cestoda (şeritli solucanlar), Trematoda (yassı solucanlar) ve Nematoda (yuvarlak solucanlar) şubeleridir. Özellikle Nematoda şubesinin birçok üyesi ya bitkiler için ya da hayvanlar için parazitiktir.

Tüm Reklamları Kapat

Bu çok hücreli parazitik hayvanların yanında, tek hücreli parazitik protozoonlar da insan ve hayvanları enfekte edebilmektedir. Hem helmintler hem de protozoonlar konakçılarının çeşitli organ ve dokularında yaşayabilir ve çeşitli yollarla konakçı dışına atılabilirler.

Biz burada en çok paraziter enfestasyona uğrayan mide bağırsak sistemi ve bu sistemde yaşayıp dışkı yoluyla atılan türlerden bahsedeceğiz.

Nematoda Şubesine Mensup Parazitler

Önceliğimiz, köpeklerin askaritlerinden (Ascarididae) olan Toxocara canis ve kedilerde bulunan yakın akrabası Toxocara cati türleridir (Toxocariasis).

Reklam
NordPass Ücretsiz şifre yöneticisi ile eksiksiz dijital güvenlik
  • Şifrelerinizi, kredi kartlarınızı ve kişisel bilgilerinizi güvenle depolayın.
  • İnternet sitelerine giriş bilgilerinizi tek tıkla yükleyin ve yeni şifreleri kolayca kaydedin.
  • Şifreniz çalınırsa, anlık bildirimler alın.
Fırsatı Yakalayın
30 günlük para iadesi garantisi

Toxocara spp. türlerinin yetişkinleri kedi ve köpeklerin ince bağırsaklarında yaşarlar. Burada çiftleşip yumurtalarını bırakırlar ve bu yumurtalar dışkı yoluyla dış ortama atılır. Dış ortamda dışkıyı oral yolla alan diğer kedi ve köpekler enfeksiyona yakalanmış olurlar. İnsanlar için de durum aynıdır. Dışkıya veya çevresindeki toprağa/kuma dokunup kontamine olmuş elimizi ağzımıza götürmek de enfeksiyona yakalanma sebebidir. Toxocara spp. türlerinin yumurtaları galaktojen yolla da bulaşabilir. Yani Toxocara enfestasyonu olan bir anne, kedi-köpek yavrusunu emzirerek de parazitlerin yumurtalarını yavrusuna geçirebilir.

Görüldüğü üzere Toxocara türleri yaşam döngülerini tamamlamak için ara konağa ihtiyaç duymazlar. Ancak parazit yumurtalarını kedi-köpek dışkılarından bir şekilde oral yolla alan diğer hayvanlar (kanatlılar, kemirgenler vb) ve tabii insanlar enfeksiyona yakalanırlar. Bu tarz son konak veya ara konak olmayan (paratenik konak) canlılarda Toxocara larvaları ancak L3 seviyesine kadar gelişebilirler.

Bu gelişme sırasında paratenik konağın iç organlarında göç ederler ve ciddi sağlık problemlerine yol açabilirler. İnsanlarda bu parazitin alınması sonucu oluşan iç organ göçüyle ilerleyen hastalığa Viscelar Larva Migrans (iç organ larva migransı) denmektedir. L3 larvalar, paratenik konakların organ ve dokularında uzun süreler canlı kalabilirler. Kedi ve köpekler bu paratenik konakları yiyerek de paraziti alabilirler ve L3 son konakta gelişmeye devam eder.

Bir diğer önemli nematod türümüz ise Ancylostomatidae ailesinden Ancylostoma caninum (kancalı kurt) türüdür. Bu tür kadar sık rastlanmasa da Uncinaria stenocephala türünü de eklemiş olalım. Bu tür de Toxocara türleri gibi ara konağa ihtiyaç duymadan kedi ve köpeklerin dışkılarıyla diğer kedi ve köpeklere oral olarak bulaşmaktadır. Parazitin en ilgi çekici özelliği ise oral bulaşmanın yanında larvalarının konağın derisini delip içine girerek bulaşmasıdır.

Yumurtalar dışkı ile birlikte dış ortama bırakıldıktan sonra L1 evresinde larvalar yumurtadan çıkar. Dış ortamda L3 seviyesine kadar gelişirler ve artık konakların derilerinden girmeye hazırdırlar. Eğer son konak olan kedi ve köpeklerin derisinden girerse buradan dolaşım sistemine karışır ve konağın soluk borusuna gider. Soluk borusundan yutak aracılığıyla yutularak son yerleşim yeri olan ince bağırsağa doğru yola çıkar. İnsanlarda ise deriden girme durumu tam olarak gerçekleşemez. Larva insan derisinin subkutan katmanında kalır ve burada Cutaneous Larva Migrans (deri larva migransı) dediğimiz duruma sebep olur. Kedi ve köpeklerin gezdiği parklarda, kumlu veya çimenli alanlarda çıplak ayakla gezmek veya şort benzeri kıyafetlerle yere oturmak bu parazite yakalanmayla sonuçlanabilir.

Tüm Reklamları Kapat

Önemli bir nematod türü olan Enterobius vermicularis'in (kıl kurdu) de bu tarz park ve bahçelerden insanlara bulaştığı bildirilmiştir; ancak bu bulaş insandan insana olup kedi ve köpeklerin bir alakası olmadığı için bu yazıda es geçiyoruz.

Cestoda Şubesine Mensup Parazitler

Bu şubenin en çok türü zoonoz olan cinsi Taenia cinsidir. Halk arasında da şerit veya tenya olarak bilinen parazitlerin 25 metre uzunluğa kadar ulaşabilen türleri mevcuttur. Genel olarak son konağın bağırsaklarında yaşarlar. Çok fazla sayıda olmadıkları sürece herhangi bir semptom göstermeseler de bazı insanlarda karın ağrısı, ishal gibi sindirim sistemi bozukluklarına sebep olabilirler.

Ülkemizde en yaygın olan tür, sığır tenyası dediğimiz Taenia saginata türüdür. Bu türün larvası Cysticercus bovis, sığırların çizgili kaslarında kistlenir. Kistli kasları çiğ veya az pişmiş yiyen insanlar direkt olarak enfeksiyona yakalanabilir. Bunun yanında bu kasları çiğ yiyen kedi ve köpeklerin vücudunda da yetişkin hale gelebilen tenyalar kedi-köpekler sayesinde etrafa yumurta (bu tarz cestoda'larda gebe halka) saçar. Bu yumurtaları oral yolla alan insanlar yine enfeksiyona yakalanmış olur.

Neredeyse diğer tüm tenya türlerinin bulaşında çiğ veya az pişmiş etin büyük önemi vardır. Bu yüzden, yeni kesilmiş hayvan atıklarının doğaya atılmaması veya evcil köpeklere çiğ olarak verilmemesi çok büyük önem taşımaktadır.

Tüm Reklamları Kapat

Bir diğer cestod cinsimiz de Echinococcus spp. cinsidir. Bu cinse mensup iki türden biri E. granulosus, köpekler dahil yabani karnivorları (etçil) son konak olarak kullanır. Diğer tür E. multilocularis ise doğada özellikle tilkileri son konak olarak kullanmaktadır. Ara konak olarak her iki tür de doğada fare benzeri kemiricileri kullanabilir. Bu da onları kedilerimiz için de bir tehdit haline getirmektedir.

Echinococcus da tenyalar gibi ara konağın doku ve organlarında kistler meydana getirmektedirler. Bunlara hidatik kist veya kist hidatik adı verilmektedir. İnsan veya kemirici gibi etçil olmayan canlıların direkt kedi ve köpek dışkısından aldığı yumurtalar ara konağın ince bağırsağında çatlar ve içinden onkosfer denen cestod larvası çıkar. Bu onkosferler ara konağın çeşitli organlarında kistlenir. Kistli dokuları yiyen kedi-köpek ve vahşi karnivorlar parazitin yayılımını devam ettirir. İnsanlarda özellikle sinir sisteminde kistlenen parazitler ölümcül olabilmektedir.

Kedi ve köpeklerden insanlara bulaşabilen diğer birkaç cestod türü de Hymenolepis spp., Dyplidium caninum olarak sayılabilir; ancak insanlarda çok nadir olarak görülürler.

Kedi ve Köpeklerden İnsanlara Bulaşabilen Protozoon Parazitler

Hepimizin duymuş olabileceği dünyaca ünlü, cinsinin tek türü, meşhur Toxoplasma gondii bir protozoondur. Kedilerimizin baş belası olan bu parazit, insan nüfusunun da büyük bir bölümünü halihazırda enfekte etmiş bulunmaktadır. İnsanlarda ve kedigiller hariç diğer memelilerde sinirsel sorunlar ve abort (düşük yapmak) gibi sorunlara bile yol açabiliyorken; bağışıklılık sistemi güçlü olan kedilerde genellikle hiçbir semptoma sebep olmaz. Mix enfeksiyon dediğimiz birden fazla etken tarafından oluşturulan enfeksiyonlarda bağışıklılığı çok düşen kediler için de ölümcül olabilmektedir.

Tüm Reklamları Kapat

Agora Bilim Pazarı
Kozmik Hayvanat Bahçesi: Birçok Dünyada Karmaşık Yaşam

Astrobiyolojinin önde gelen iki araştırmacısı Dirk Schulze-Makuch ve Williams Bains bu kitapta insanlığın yüzyıllardır kafasını kurcalayan bir sorunun cevabını arıyorlar: Acaba evrende yalnız mıyız? Okuyucuyu Dünya üzerindeki yaşama ilişkin tarihsel bir yolculuğa çıkaran Schulze-Makuch ve Bains; gelişmiş, karmaşık bir yaşamın Dünya dışındaki gezegenlerde de var olmasının kuvvetle muhtemel olduğu konusunda tutarlı ve anlaşılır bir çerçeve ortaya koyuyorlar.

  • Çevirmen: F. Banu Özgür Mısırlı
  • Yayın Tarihi: 24.09.2020
  • Baskı Sayısı: 1. Baskı
  • Sayfa Sayısı: 268
  • Cilt Tipi: Karton Kapak
  • Kağıt Cinsi: Kitap Kağıdı
  • Boyut: 13.5 x 21 cm
  • ISBN: 9786050640915
Devamını Göster
₺68.00
Kozmik Hayvanat Bahçesi: Birçok Dünyada Karmaşık Yaşam

Toxoplasma, hücre içi bir parazittir. Yani çeşitli vücut hücrelerinin içerisinde yaşar. Yerleştiği konağın çeşitli dokularında kistlenerek uzun yıllar geçirebilir. Konağın bağışıklık sistemi düştüğü zamanlarda bu kistler açılır ve çok hızlı bir şekilde üreyebilen taşizoid denen yapılar ortaya çıkar. Taşizoidler hücre içine girerek hızla ürerler ve hücrelerin tahribatına yol açarlar. Özellikle toxoplasmaya karşı antikoru olmayan gebe kadınlarda parazit, plasentayı geçerek bebeği de enfekte eder ve düşüklere ya da anomalili doğumlara sebep olabilir.

Konakta yaptığı etkiler, değişen şartlarla birlikte çok fazla çeşitlenmektedir. Ancak bulaşı her zaman tek bir şekilde olur. Kediler bu doku kistlerine sahip olan fare gibi kemiricilerin veya inek koyun gibi büyük otçulların etleriyle beslendikleri zaman içerisinde bradizoid adı verilen yapıların bulunduğu doku kistlerini alırlar. Kedinin ince bağırsağında parçalanan kistlerden çıkan taşizoidler kedinin ince bağırsak epitel hücrelerinde üremeye başlarlar. Bir dizi üremeden sonra ookistler oluşur ve bu ookistler bağırsak boşluğuna gelerek dışkıyla birlikte dış ortama atılır. Dışkıdan ookistleri alan insan ve diğer ara konaklar enfekte olur ve döngü böyle devam eder.

Kedi ve köpeklerden bulaşan diğer protozoonlar da toxoplasma gibi ookistler ya da kistler sayesinde bulaşmaktadırlar. Bu parazitler arasında Giardia spp., Entomoeba spp. gibi cinsler bulunmaktadır. Genel olarak sindirim sorunlarına yol açan bu parazitlerin çeşitli türleri sinir sistemi bozuklukları gibi ciddi durumlara da yol açabilir. Ancak tek bulaş kaynakları kedi ve köpekler değildir. Kirli içme suları ve kontamine bitkiler de bulaşta rol oynamaktadır.

Sonuç

Kedi ve köpeklerimizden bizlere çok ciddi hastalıklar bulaşabilir ve görüldüğü üzere bu hastalıkların önemli bir kısmını parazitler oluşturmaktadır.

Bu tarz zoonoz hastalıkların önüne geçmek için öncelikle kendi evcil hayvanlarımızın aşı ve parazit ilaçlarını düzenli bir şekilde yaptırmalıyız. Çocuk parkı, köpek parkları, piknik alanları ve okul bahçeleri gibi kedi ve köpeklerin rahatça girip çıkabildiği özellikle kumluk alanlarda çocuklarımıza daha çok dikkat etmeliyiz.

Ülkemiz gibi gelişmekte olan ve/veya gelişmemiş ülkelerde sokak hayvanlarının sayısı bir hayli fazladır. Bu sebeple zoonoz parazitlerle mücadelede öncelikle bu konuyla ilgilenilmesi gerekmektedir. Hem kendi sağlığımız hem de evcil hayvanlarımızın sağlığı için sokaklarda ve toplu kullanım alanlarında kedi köpek dışkılarıyla kontaminasyonun önüne geçilmelidir. Bizler de bilinçli hayvan sahipleri olarak kendi hayvanımızın dışkısını öylece sokakta, parkta, bahçede bırakmayıp yanımıza almalı ve uygun bir yerde çöpe atmalıyız. Mehmet Fatih Aydın, konuyla ilgili bir makalesinde şöyle diyor:[1]

Evcil hayvanların erişimini engellemek için çocuk oyun alanlarının çitle çevrilmesini tavsiye ediyoruz.

Çocuklarımızın sağlığı için, sokak hayvanlarının insanların sağlığını kontrolsüz bir şekilde tehdit edebilecekleri yerlere alınmaması için bir an önce önlemler alınmalıdır. Halkımız çeşitli programlarla veya kamu spotlarıyla bu konuda bilgilendirilmelidir. Hastanelerde ailelere bu konu hakkında broşürler dağıtılmalıdır.

Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
20
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 9
  • Tebrikler! 9
  • Bilim Budur! 4
  • İnanılmaz 4
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Umut Verici! 2
  • Korkutucu! 2
  • Güldürdü 1
  • Üzücü! 1
  • Grrr... *@$# 1
  • İğrenç! 1
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 28/01/2023 13:42:29 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/11570

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Böcekler
Antibiyotik
Ergen
Maske Takmak
Canlı
Grip
Ekonomi
Yiyecek
Evrim Teorisi
Koruma
Yeme
Yapay Zeka
İspat Yükü
Yok Oluş
Avrupa
Atom
Kütle
Hekim
Nöron
Sahtebilim
Bakteri
Böcek
Klinik Mikrobiyoloji
Antik
Nükleik Asit
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
K. Y. Emer, et al. Çocuk Parklarındaki Parazit Tehlikesi: Evcil Hayvanların Dışkılarını Toplamayanlar Nedeniyle Yayılan Parazitler, İnsan Sağlığını Doğrudan Tehdit Ediyor!. (20 Mart 2022). Alındığı Tarih: 28 Ocak 2023. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/11570
Emer, K. Y., Bakırcı, Ç. M. (2022, March 20). Çocuk Parklarındaki Parazit Tehlikesi: Evcil Hayvanların Dışkılarını Toplamayanlar Nedeniyle Yayılan Parazitler, İnsan Sağlığını Doğrudan Tehdit Ediyor!. Evrim Ağacı. Retrieved January 28, 2023. from https://evrimagaci.org/s/11570
K. Y. Emer, et al. “Çocuk Parklarındaki Parazit Tehlikesi: Evcil Hayvanların Dışkılarını Toplamayanlar Nedeniyle Yayılan Parazitler, İnsan Sağlığını Doğrudan Tehdit Ediyor!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 20 Mar. 2022, https://evrimagaci.org/s/11570.
Emer, Kaan Yiğit. Bakırcı, Çağrı Mert. “Çocuk Parklarındaki Parazit Tehlikesi: Evcil Hayvanların Dışkılarını Toplamayanlar Nedeniyle Yayılan Parazitler, İnsan Sağlığını Doğrudan Tehdit Ediyor!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, March 20, 2022. https://evrimagaci.org/s/11570.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Moderatöre Bildir

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya size sunulan (oylama gibi) diğer araçlar ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Öncül Ekle
Sonuç Ekle
Mantık Hatası Seç
Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.