C Vitamini Koronavirüse Karşı Kullanılabilir Mi?

C Vitamini Koronavirüse Karşı Kullanılabilir Mi? NTV
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
3 dakika
2,328 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

İnsan hayatının bir virüs tarafından tehdit edildiği şu günlerde, SARS-CoV-2 virüsüne karşı uygulanmaya başlanan herhangi bir aşı olmadığı için, vücudun kendi savunma mekanizmasını güçlendirmek en etkili yöntem gibi görünüyor.

Vücudumuzun savunma sistemi, yani bağışıklık sistemi oldukça kompleks ve karmaşık bir yapıya sahiptir. O yüzden tek bir besin ögesine ihtiyacımız olması yerine, birçok besin ögesine ihtiyacımız vardır. Ve bu besin ögelerini farklı kaynaklarda bulunduğundan dolayı ancak günlük diyetimizi çeşitlendirerek bağışıklık sistemimizi güçlendirebiliriz.

Bağışıklık sistemi üzerinde her vitaminin doğrudan ya da dolaylı şekilde etkisi olsa da etkileri ile bir adım öne çıkan vitaminleri buradaki yazımızda okuyabilirsiniz. O yazımızda da değindiğimiz C vitamininin antioksidan özelliklerinden faydalanabilmek için C vitamini spesifik olarak farmakolojik dozlarda koronavirüs tedavisinde kullanılmaya başlandı ve sosyal medya başta olmak üzere birçok internet sitesinde C vitamininin COVID-19 hastalığının tedavisi olacağına dair haberler yayınlandı. Peki bu tedavi yöntemi nasıl uygulanıyor ve C vitamini tedavisinin yan etkileri nelerdir?

C Vitamini Nasıl Antioksidan Etki Gösterir?

C vitamini 6 karbonlu bir laktondur (siklik ester bileşiği). Bu bileşik çoğu memeli türünün karaciğerinde glikoz molekülünden sentezlenebilse de insanların, primatların ve gine domuzlarının vücudunda bu bileşik sentezlenemez. Bu türler, C vitamininin (askorbik asit) sentezlenebilmesi için elzem olan L-gulonolaktone oksidaz enzimini içermez. Bu yüzden insanlar diyetlerinde C vitaminine yer vermezlerse C vitamini eksikliği belirtilerini gösterirler ve bu belirtiler ölüme yol açabilir.

Reklamı Kapat

Milliyet

C vitamini insan vücudunda antioksidan olarak görev yapar. Antioksidan molekülleri serbest radikallere ya da zararlı moleküllere elektron vererek onları indirger ve bu sayede onların okside olmalarını engeller. Askorbik asit de ikinci ve üçüncü karbonları arasındaki ikili bağda bulunan iki elektronunu verir ama bu elektronları aynı anda ve aynı serbest radikale vermek zorunda değildir. Yani iki serbest radikali indirgeyebilir ve bu yüzden de tercih edilir. Ama bu işlem sırasında askorbik asit okside olur.

Bir elektronunu kaybetmiş askorbik aside semi-dehidroaskorbik asit veya askorbil radikal denir. Diğer serbest radikallerle kıyaslandığı zaman, askorbil radikali daha kararlıdır. Bu yüzden serbest radikal olmasına karşın, vücuda herhangi bir zarar vermez ve reaktif değildir. Askorbil asit çok uzun ömürlü bir bileşik değildir ve bir elektronunu daha vermek ister. İkinci elektronunu da vermiş olan askorbik aside dehidroaskorbik asit denir.

C Vitamini COVID-19 Tedavisinde Nasıl Kullanılır?

Koronavirüsünün neden olduğu COVID-19 hastalığı ile birlikte görülen akut solunum sıkıntısı sendromu (ARDS) en önemli ölüm nedenidir. ARDS, reaktif oksijen türlerinin (ROS) hızlı üretimine bağlı olarak ciddi derecede artmış oksidatif strese, hücre hasarına, organ yetmezliğine ve ölüme yol açabilmektedir. Hastalığa özgü bir ilaç veya aşı henüz geliştirilemediği için hastalığın tedavisine yardımcı olabilecek geniş spektrumlu antiviral ilaçlar kullanılmaktadır. Bunun yanında antioksidan ve antiviral etkisinden yararlanılmak üzere damar içine yüksek doz C vitamini önerilmektedir. İntravenöz yolla (damar içinden) verilen C vitamini dozu, 2-3 g'dan 60-90 g'a kadar çıkabilmektedir.

Her ne kadar günlük diyetlerimizde C vitamini zararlı etkisi olmayan bir antioksidan olarak görülse de farmakolojik dozlarda C vitamini kullanımı, antioksidan ve antiviral etkilerinin yanında serbest demir (Fe3+) ve bakır (Cu2+) metallerinin varlığında pro-oksidan etki göstererek reaktif oksijen türlerinden O2- ve OH iyonlarının üretimine neden olmaktadır. Bu iyonlar, oksidatif stres düzeyini arttırarak hücre hasarına ve ARDS'ye yol açmaktadır. Bu nedenle, SARS-CoV-2 hastalığının tedavisinde gerek antiviral ve gerekse antioksidan amaçla kullanılacak yüksek doz intravenöz C vitamini kullanımından önce preklinik ve klinik çalışmalar yapılarak uygulanacak dozun optimize edilmesi gereklidir.

Öte yandan C vitamininin koronavirüs tedavisinde kullanılmasına yönelik herhangi bir onay bulunmuyor. Ulusal Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) sadece C vitamininin eksikliğinden kaynaklanan Skorbüt hastalığının tedavisinde C vitamini kullanımına onay veriyor. Yüksek doz C vitamini uygulaması, ulusal ve uluslararası COVID-19 tedavi rehberlerinde yer almıyor.[1] Dahası, C vitaminin etkilerini abarttıkları düşünülen Avusturalya Tedavi Dairesi (TGA), FDA tarafından uyarılarak, 27 Mart 2020 tarihinde COVID-19 tedavisinde damardan yüksek doz C vitamini desteği için bilimsel kanıtın olmadığını duyurmuştur.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Bilim Budur! 4
  • Tebrikler! 3
  • Güldürdü 2
  • Umut Verici! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Muhteşem! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • İnanılmaz 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 20/04/2021 14:36:13 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9563

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Uçma
Basınç
Hastalık Yayılımı
Factchecking
Beslenme Biçimi
Değişim
Nadir
Habercilik
Evrimsel Antropoloji
Büyük Patlama
Evrim Ağacı
Beslenme
Sars-Cov-2
Göğüs
Ses Kaydı
Örümcek
Kütle
Mit
Moleküler Biyoloji
Evren
Sağlık Örgütü
Koaservat
Yüz
Hayvanlar Alemi
Doğal
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku