Yazılım Mühendisleri Meslek Değiştirmeye Mi İtiliyor? Programlamanın Sonunu Getiren Yapay Zeka Mı Olacak?

Yapay Zeka Üzerine Profesyonel İlk İzlenim

Yapay zeka, çok güzel bir düş. Özellikle "her şeyi yapabilen otomasyon" fikri, günümüz insanının aklını epey bir oyalıyor. İnsan gücünü azaltıp, her şeyi otomasyonlara bırakmak istiyoruz çünkü insan gibi öngörülemez bir varlığı bir makine gibi çalıştırmak, her zaman en mükemmel fikir olmayabiliyor. Maliyet bakımından çok tüketici, hastalıklar ve doğurganlık gibi sebeplerleyse iş akışını aksatabilecek bir varlığı, operasyonel ortamda sağlıklı bir şekilde kullanmak çok da verimli olmayabiliyor. Fakat otomasyonlar, gece-gündüz çalışabilen, programlandığı konuda süreklilik sağlayabilen çok spesifik makineler. Tam bu noktada, insan düşünmeden edemiyor;

Ekmek teknemi kaybeder miyim?

Cevap basit: Evet. Her dönemin, farklı teknolojilere kucak açtığı bu kaotik dünyada, her sektör bir şekilde evrimleşmeye mahkumdur. Ancak buradaki en kritik kelime, "Evrimleşme" kelimesidir. Hiçbir sektör, tam anlamıyla bitiş noktasına gelip, insanları işsiz bırakmaz. Önemli olan, değişen dünya şartlarına uyum sağlayarak, günümüz teknolojilerini geliştiren tarafta olmaktır. Teknolojiyi tüketerek iş yapmaya çalışan herkes, değişen teknolojilerin altında ezilecektir. Bu bir çeşit 'Dünya yasası' olarak adlandırılabilir. Tabii, bu konu başka bir blogun konusu :). O yüzden asıl konumuza geçelim;

Yazılım programlama sektörü, yapay zeka tarafından öldürülüyor mu?

Yapay Zeka

Bu konu çok derinleşiyor. Parçalara bölelim.

Tüm Bunları Nasıl Yapabilir?

Yapay zeka dediğimiz bu araç, çok spesifik alanlarda çok büyük başarılar gösterebilen, üretken bir algoritma. Diğer otomasyonların aksine yapay zeka, öngörülebilir sonuçlarla size gelmez. Normal şartlarda bizim bildiğimiz otomasyonlar, sonuçlarını hesaplayabildiğimiz yapılardır. Nerede, nasıl ve ne zaman sonuç üreteceğini en iyi şekilde kestirebiliriz. Fakat yapay zeka, belirlediğimiz sınırlar haricinde kontrolümüzün olmadığı bir yapı. Doğası gereği, girdiyi çıktıya çevirebilmek için "üretme" işlemi yapar. Yani sizinle konuşur, işlerinizi fonksiyonlaştırarak parça parça yapar ve o sırada sizinle sohbet etmeye devam eder. Bir işi yaparken, o işi hangi adımlardan geçerek yaptığını size doğrudan aktarabilir. Ayrıca düşünce süreçlerini de anlık olarak görebilirsiniz.

Fonksiyonel Yapay Zeka

Bizi asıl ilgilendiren şey tam olarak budur. Yani bir girdiyi, önce eğitildiği veri setindeki değerlerle kıyaslar, yapılacak işlemi ve o işlemin yapılacağı yolları hesaplar, ardından bir şablon üretir. Ürettiği şablonu, VsCode gibi editörler içindeki dosya sistemine erişerek, karşılaştırır.

Ya da...

Mevcut bir kod dizisini okur, o diziyi nasıl şekillendirirse, girdide talep edilen sonucu üretebileceğini hesaplar, ardından kodları, sıralı bir şekilde yazmaya başlar.

Bu sırada yaşanabilen, halüsinasyon denilen bazı hatalar ve yanlışlar vardır. Buna birazdan geleceğiz.

Yazılım mühendislerini meslekleriyle tehdit eden asıl şey tam olarak budur. Yoksa ChatGPT, Gemini gibi ChatLM dediğimiz sohbet arayüzlü yapay zekalar, hiç kimseyi mesleğinden etmez. Fakat eğer o yapay zeka modeli, iş yaptığınız editör veya IDE'lerin içine girebiliyorsa, işte tam o noktada işler ciddi şekilde değişir.

Yapay Zeka Neden Çok Başarılı?

Çünkü her şeyi biliyor. Evet, tek sebep bu. Kendini sıfırdan kodlayabilecek, hatalarını giderebilecek bir sistemden bahsediyoruz. Bugüne kadar eşine çok nadir rastlanan bir şeydir bu teknoloji. Ayrıca bilimkurgu camiasının da hayallerini süsleyen bir fikirdir;

Kendini yaratan yapay zeka!

İş öyle bir uç noktaya taşındı ki, yapacaklarının sınırı yokmuş gibi bir algı oluşmasına sebep oldu. Yapay zeka şunları çok iyi yapabilir;

1. Kod yazma: Yazılım mühendisinin "Amelelik" olarak adlandırdığı, kendini tekrarlayan kod yazma sürecini, baştan sona yapabilir. Ve bunu yaparken de, şaşırtıcı şekilde yaratıcı olabilir.
2. Testler: Yazdığı kodu, geliştirdiği algoritmayı sınayabilir, test süreçlerini tamamlayarak, hatalarından arındırabilir.
3. Rapor yazabilir: Yazdığı tüm kodu, en temel yazılım bilgisine sahip olan insana, en insancıl şekilde örnekler vererek açıklayabilir. Ki bunu çoğu yazılımcı bu kadar 'insancıl' şekilde yapamaz. Doğamız gereği teknik terimlere fazla bağımlıyız. İnsan beyni işte...
4. Alt Sistemler Kodlama ve Bakım: Gerektiğinde alt sistemler kodlayabilir, terminal süreçleri başlatabilir, dosya transferi ve geliştirilen kodun bakımını sağlayabilir, gerektiğinde temizlik yapabilir.

Bunun nereye gittiğini görebiliyor musunuz? Bu bir Jr. yazılımcının neredeyse tüm görevlerini tek başına, ondan çok daha iyi şekilde yapabilen bir araç! İşte asıl tehdit burada başlıyor. Çünkü yapay zeka, sandığınızdan çok daha başarılı;

1. Yazdığı kod blokları, tek başına harika iş çıkarabiliyor.
2. Yazdığı kodlar çalışmadığında, yaratıcı olmaktan çekinmiyor.
3. Bağnaz bir şekilde, eski teknolojiye aşık olmuyor, değişimi çabuk kavrıyor.
4. Değişimi algılayabiliyor: Yeni teknolojileri okuyabiliyor ve çözdüğü problemleri görüp, hızla adapte olabiliyor.

Yazılımcıların en büyük zaafı, en iyi gördükleri teknolojinin yerine yenisini koymakta zorlanabilmeleri. Yapay zeka, hiç sorgulamadan bunun üstüne çıkabiliyor.

Yapay Zeka, Erişilebilir!

Bugünün yapay zekaları bile, çok temel VsCode gibi araçların içine eklentiler aracılığıyla hızla entegre olup, tüm operasyonel süreci ilk elden yönetebiliyorlar. Bundan birkaç yıl öncesine kadar sadece arayüzü üzerinden işlemler yapılabilirken, tehdit artık dibimize kadar girdi ve operasyonel sürece dahil oldu. Bunu 'tehdit' olarak gören yazılım mühendislerini, gerçekten işinden edebilecek olan bu araç, araç olmaktan çıkıp tam zamanlı işçi olma yolunda emin adımlarla ilerliyor. Erişilebilirlik konusunda, çok yakın zamanda, bir yazılım mühendisinden çok daha iyi bir seviyede olacak. Bunun getirileri şirketlere, götürüleri ise masum yazılımcılara olacak... Yoksa, tam tersi mi?

Operasyonel Süreçte Yapay Zeka

Yapay zeka, artık bir yazılım mühendisiyle aynı safta çalışabiliyor. Hem de çok daha hızlı, çok daha verimli ve çok daha güçlü bir şekilde. Fakat hiçbir teknoloji, kusursuzluğu iddia edemez. Özellikle konu, yapay zeka gibi öngörülemez bir araç olduğunda...

Yapay Zeka Henüz Hazır Değil

Derin bir nefes alın. Yapay zeka, henüz kod yazabilecek seviyede olsa da, bir projeyi asla tek başına tam anlamıyla bitiremez. Yapay zekadan korkan yazılım mühendisleri, yazılım geliştirmenin prensiplerinden bir haber olan, yazdığı kodu unutan, bağımlılık takibi aşırı zayıf olan, okuduğunu anlamakta güçlük çeken bir makineden korktuğunun farkında olmalılar.

Yapay zeka, bugün oldukça verimsiz.

1. Yazdığı kodu unutuyor: Yapay zeka, bağlam konusunda oldukça berbat. Daha az önce yazdığı kodu unutarak, üzerine kat çıkmaya çalışıyor. Ne yaptığını bilen biri için bu durum korkunç bir senaryo demektir.
2. Okuduğunu anlama becerisi rezalet: Yapay zeka ile kod yazan birinin fark edeceği ilk şey, yapay zekaya verdiğiniz promptun çıktısının çoğu zaman istenilenden çok uzak bir şey vermesidir. Çünkü yapay zeka, yazılım gibi bir sorunun tonlarca çözümü olduğu bir sahada, en erişilebilir çözüme gitmeye çalışan bir mekanizmaya sahip. 'Çalışıyorsa dokunma' metodu, bu işin uzmanlarının bilebileceği gibi en berbat fikirdir. Çünkü çalışması yetmez, sürdürülebilir olmalı ve yapay zekanın dikkat ettiği tek şey, 'bana söyleneni yapabildim mi?' oluyor.
3. Çalışması değil, sürdürülebilir olması önemli: İkinci maddede bahsettiğim gibi yapay zeka, kod bloğunun çalışmasını önceler. Bunu yapabilmek için gerekirse asıl çalışan kod bloklarını bozmaktan asla çekinmez. Öyle ki, yer yer doğrudan söz dizimi hatası bile yapabilir. Çünkü onun için asıl olan, son yazılan kodun çalışmasıdır.
4. Süreç Takibi: Yazılı olsa bile bir görev listesini tamamlarken, önceki görevleri unutacaktır. Bu da kaotik bir kod düzeni, anlaşılması zor bir kodlama, bozuk sayfalar ve nicesiyle sonuçlanır.

Kısaca yapay zeka, bugün itibariyle hiçbir projenin asıl yazarı olamaz.

Yine de Korkmalısın

Eğer yapay zekanın bugünkü halinden bile korkuyorsan, korkmaya devam etmelisin. Çünkü yapay zekanın bugünü, yarınından daha az tehlikeli değil. Her geçen gün, yapay zeka işini elinden almaya bir adım daha yaklaşıyor. Ve eğer böyle devam ederse, çok yakında bu gerçek olacak.

Peki ne yapmalıyız?

Cevap basit: Çalışma şeklini değiştir. Şirketler yapay zekayı önceleyecekler. Bunu zaten biliyoruz. Onu en iyi şekilde kullanarak, projeler üretip, portföyünü yükseltmeli ve daha önemlisi, onu programlamayı öğrenmelisin. Onu kullanarak üst segment projeler yapabiliyor olman lazım. O olmadan yapabildiklerini biliyoruz, o varken neler yapabilirsin? Asıl soru bu.

Ve daha önemlisi; Artık son kullanıcıyı düşünmekten vazgeç. Son kullanıcı, şirketlerin yapay zeka ile çok yakında feth edeceği bir arazi. Senin işin geliştiricilere iş yapmak olmalı. Yapay zekanın kullanacağı araçları geliştir. Yapay zeka hem araç tasarlayıp, hem de o araçlarla çalışamaz. Yapar ama tercih etmez. Sen onu hedefleyerek, onun çalışacağı araçları tasarlayabilirsen, yapay zeka işini elinden alamaz çünkü onunla aynı kulvarda olmazsın. Onu geliştiren kişiye dönüşürsün.

Eğitim Alanında Yapay Zeka

Dedik ya, yapay zeka gümbür gümbür geliyor. Onunla savaşan herkes kaybedecek. Çünkü o müthiş bir çözüm. Ve çözümler, doğası gereği sorunları ezerler. Sen de onun için bir sorunsun. Bu yüzden onunla savaşmayı bırakıp, onu kullanmayı öğrenmelisin. Ve bunun en iyi tarafı da, onu bir eğitmen olarak kullanabilmek olacak.

Ne Öğreneceğim, Neden Öğreneceğim?

Yapay zeka sana şunları öğretmeli;

1. Eksiklerini Tamamla: Biliyorsun, eksiklerin var. Neyi nasıl kullanacağını, neleri öğrenmen gerektiğini, alanında kalmaya devam edebilmek için gerekliliklerin ne olduğunu, sana o öğretecek!
2. Fikir Danış: Yapay zeka ile fikir danışabilir, ona araştırma yapması için emir verebilirsin.
3. Ajanlarla Çalış: Kodlarını tamamlamaları, hatalarını çözmeleri için onları kullanmaktan çekinme.
4. O sensiz olamaz: Bugünün standartlarında kendi kendine çalışabilecek bir yapay zeka yok. O bir yazılımcının perspektifine muhtaç. KULLAN ONU!

O İyi Bir Gözlemci

Yapay zeka, görüp görebileceğin en iyi Tester. Ona kodunu sınamasını söyle. Senin gözden kaçırdığın yerleri senin için bulup, bir Markdown dosyasında listelemesini isteyebilirsin.

Blok testlerini bizzat yapar, tüm kod testlerini yaptırabilirsin, otomasyonlar kodlamasını isteyebilirsin ve hatta bakım bile yaptırabilirsin. Her zaman "daha iyisi" vardır. Onu bulmak için yapay zekayı kullanabilirsin.

Son Söz

Korku çok doğal. Gelişen teknoloji, geliştiricileri her zaman korkutur. Kendi yarattığın canavar, seni ekmeğinden eder. Tarih boyunca yaşandı, yaşanmaya devam edecek. Çünkü üreticinin ürettiği, üreticiyi tüketiciye dönüştürür. Eğer bunu kanıksayabilirsen, senin için müthiş olabilecek bu araç, senin kabuslarının başrol oyuncusu olur. Ondan korkmaktan vazgeç ve onu kullanarak üretmeye devam et.