Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Vantablack Nedir? Bir Boya Nasıl "Siyahtan Bile Siyah" Olabilir?

Vantablack Nedir? Bir Boya Nasıl "Siyahtan Bile Siyah" Olabilir? ArtNet
Vantablack ile Hazırlanmış Bir Maske
3 dakika
3,085
  • Blog Yazısı
Blog Yazısı
Tüm Reklamları Kapat

Vantablack, 2009 yılında Ben Jensen tarafından geliştirilmeye başlanmış ve 2014 yılında Surrey Nanosystems tarafından ticarileştirilmiş bir pigmenttir ve bugüne kadar üretilmiş en koyu madde olarak kabul edilir. Bunun sebebi, gelen ışığın %99'undan fazlasını soğurmasıdır.[4]

Vantablack, Işığı Nasıl Bu Kadar Emebiliyor?

Vantablack kelimesindeki "Vanta", "Vertically Aligned Nano Tube Arrays" yani "Dikey Hizalanmış Nanotüp Dizileri" anlamındaki bir kısaltmadır. Nanotüp ise tek sıra karbon atomundan oluşan grafenin, silindirik bir şekilde bükülerek elde edilen bir yapıdır.[5]

İçerisinde karbon nanotüpleri kullanan Vantablack nanotüplerin ışık emisyonundaki yüksek başarısı sebebiyle kendisine gelen ışığın neredeyse tamamını emebilir. Karbon nanotüp gelen bu ışığı kendi içerisinde tutarak gelen ışığı ısı enerjisine dönüştürür.

Tüm Reklamları Kapat

Karbon Nanotüp
Karbon Nanotüp
Çeyrek Mühendis

Çapları 1 nanometreden (nm) daha az olan "tek duvarlı" veya çapları 100 nm'den fazla olan birkaç eşmerkezli birbirine bağlı nanotüpten oluşan "çok duvarlı" olabilirler. Uzunlukları birkaç mikrometreye ve hatta milimetreye ulaşabilir.[6]

Karbon nanotüpler grafenin silindirik versiyonu olduğu için, kendisine gelen ışığın boşluklardan geçmesine izin verir ve grafenin yüksek ışık emisyonu sayesinde ışığı soğurur. Bu özellik Vantablack gibi bir maddede kullanılınca ışığın neredeyse tamamı soğurulur ve ışık enerjisi ısı enerjisine dönüştürülür.

2010 Nobel Fizik Ödülü ve Sihirli Madde Grafen!

2004 yılında Manchester Üniversitesi'nde yapılan bir çalışmada Rus asıllı iki bilim insanı olan Andre Geim ve Konstantin Novoselov günlük hayatta da sıkça kullanılan bir karbon yapısı olan grafiti ne kadar inceltebileceklerini merak ettiler ve çalışmaya başladılar.

(Soldan Sağa) Konstantin Novoselov ve Andre Geim
(Soldan Sağa) Konstantin Novoselov ve Andre Geim
Manchester Evening

Grafit, birbiri üzerine yerleştirilmiş süper ince karbon tabakalardan oluşur. Bu tabakaların inceliği 1 atom kadardır. Geim ve Novoselov da bu tabakayı inceltmeye çalışıyorlardı. Grafit tabakalarını inceltmek içinse basit bir yöntem uyguladılar.[9]

Tüm Reklamları Kapat

Bantı grafite yapıştırıp üzerindeki tabakayı soyuyorduk. Bant üzerinde de pul pul grafit birikiyordu. Daha sonradan bantı ikiye katlayarak üstündeki pulların üzerine yapıştırarak bunları da ayırıyorduk. Bunu 10-20 defa yaptığımızda pullar daha çok inceliyordu. En sonunda da bantımızın üzerinde çok ince bir grafit tabakası kalıyordu. Bantı çözdüğümüzde ise kalan her şey çözeltide kalıyordu.[10]

Grafen sayesinde Geim ve Novoselov 2010 Nobel Fizik Ödülü'ne layık görüldü.[11]

Katalizör Destekli Kimyasal Buhar Biriktirme Yöntemi Nedir?

Vantablack'de de bulunan karbon nanotüpler bu metot sayesinde kullanılmıştır. Bu yöntemde bir substrat (silikon, titanyum vb.) üzerine karbon nanotüpleri büyütür. Bu tabaka bir tüpün içerisine koyulur. Bu tüpü yaklaşık olarak 750°C'ye kadar ısıtılır ve içerisinde karbon bulunan bir gaz (etilen) aktarılır. Katalizor tabakası sayesinde tüpler birleşme işlemine başlar. Bu işlem sonucu karbon büyür ve büyüdüğü için özel bir biçim alır.[6]

Bu yöntemle elde edilen karbon nanotüpler düz bir hatta eşit aralıklarla dizilerek bu maddeyi oluşturmuştur.

Vantablack'in Rakibi: "Super Black"

Super Black, Birleşik Krallık'taki Ulusal Fizik Laboratuvarı'nda (NPL) geliştirilen bir yüzey işlemidir. Normal gelişte görünür ışığın yaklaşık %99,6'sını emerken, geleneksel siyah boya yaklaşık %97,5'ini emer. Diğer geliş açılarında süper siyah daha da etkilidir: 45°'lik bir açıda ışığın %99,9'unu emer.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Süper siyah yaratma teknolojisi, bir nikel-fosfor alaşımının kimyasal olarak aşındırılmasını içerir.

Süper siyahın uygulamaları, istenmeyen yansımaları azaltmak için özel optik aletlerdedir. Bu malzemenin dezavantajı, yüzey işlemi olduğu için düşük optik kalınlığıdır. Sonuç olarak, birkaç mikrometreden daha uzun bir dalga boyuna sahip kızılötesi ışık, karanlık katmandan geçer ve çok daha yüksek yansıtma özelliğine sahiptir.

Fakat Super Black geliştirilme aşamasında iken 2009 yılında bu maddeye rakip olan Vantablack ortaya çıktı.

Vantablack Nasıl Daha Popüler Oldu?

2011 yılında NASA ve Amerikan ordusu karbon nanotüp teknolojisini kullanan Vantablack'e fon yardımı yapmaya başladı. Bu yüzden Vantablack'in ticari anlamda önü açıldı.

Vantablack'in Kullanım Alanları

  • Uzay teknolojilerinin en önemli ögelerinden olan uzay teleskoplarında gelen ışık ne kadar çok soğurulursa o kadar net görüntü alınır.
Z306 Boyası Kullanılarak Elde Edilen Görüntü ile Vantablack'in kullandığı Nanotüplerle Elde Edilen Sonuçlar (Simülasyon)
Z306 Boyası Kullanılarak Elde Edilen Görüntü ile Vantablack'in kullandığı Nanotüplerle Elde Edilen Sonuçlar (Simülasyon)
NASA Goddard (YouTube)
  • Enerji alanında ise Vantablack'in ışığı soğurması ve ısı enerjisine dönüştürmesi bu maddeden yapılma enerji panellerine yol açabilir.
  • Henüz sıklıkla kullanılmasa da lityum - iyon pillerden %30 daha verimli piller üretilmiştir.
  • Bunun dışında Vantablack ışığın neredeyse tamamen soğurmasıyla getirdiği dekoratif özellik bazı firmaların kullandığı bir özelliktir.
Okundu Olarak İşaretle
11
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Raporla
Mantık Hatası Bildir
Yukarı Zıpla
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 1
  • Bilim Budur! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Muhteşem! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Sıkça Sorulan Sorular

Vantablack, Surrey Nanosystem tarafından geliştirilmiş ve üretilmiştir.

2009 yılında Ben Jensen tarafınfan geliştirilmeye başlanmıştır.

Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 13/06/2024 06:47:02 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/13344

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Uterus
Göç
Evrenin Genişlemesi
Sağlık Personeli
Fizyoloji
Ara Tür
Deri
Kimyasal Bağ
Allah
Şeker
Lazer
Kalp
İletişim
Tekillik
Doku
Özel Görelilik
Plastik
Primatlar
Diş Hekimliği
Hastalık Yayılımı
Tohum
Karbonhidrat
Yörünge
Doğal
Kamuflaj
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close