Keşfedin, Öğrenin ve Paylaşın
Evrim Ağacı'nda Aradığın Her Şeye Ulaşabilirsin!
Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

MİTOLOJİLER NASIL ORTAYA ÇIKMIŞTIR VE NASIL YAYILMIŞTIR

Mitolojilerin tarihi ve gelişimi

3 dakika
188
MİTOLOJİLER NASIL ORTAYA ÇIKMIŞTIR VE NASIL YAYILMIŞTIR Thor'un yapay zeka ile oluşturulmuş görseli
  • Blog Yazısı
Thor ve çekici
Blog Yazısı
Tüm Reklamları Kapat
Yunan ve İskandinav tanrılarını tasvir eden yapay zeka çalışması
Yunan ve İskandinav tanrılarını tasvir eden yapay zeka çalışması
Bu görsel Microsoft Bing tarafından oluşturulmuştur.

Günümüzde sadece anlatımlardan ibaret olan mitolojiler zamanında insanların inandığı din ve öğretilerdir. Yunanistan’dan kuzey topraklarına, Anadolu’dan Orta Asya’ya kadar dünyanın birçok yerinden birbirinden bağımsız farklı özellikleri kadar benzer özelliklere de sahip birçok mitoloji ve inanış şekilleri ortaya çıkmıştır.

Peki, bu mitolojiler ve inanışlar nasıl ve ne zaman ortaya çıktı?

Büyük Türkçe Sözlüğe göre mitler “Geleneksel olarak yayılana veya toplumun hayal gücü etkisiyle biçim değiştiren alegorik bir anlatımı olan halk hikâyesi” şeklinde açıklanmıştır. (Yağmur, S. K. (2018). Efsane Ve Mitoloji Üzerine Genel Bir Değerlendirme Ve Efsane Mitoloji İlişkişi. Asia Minor Studies, (12), 317-328.)

Tüm Reklamları Kapat

Mitoloji kelimesi konu içeriğinin doğaüstü olaylardan ve geçlerden oluşan hayal ürünü ve öykü anlamına gelen “mythos” ve akıl veya söz anlamına gelen “logos” sözcüklerinin birleşiminden meydana gelmiştir. İnsanlığın zaman içinde geçirmiş olduğu değişim aşamaları ve düşüncede gerçekleşen yenilikler hakkında kritik ve önemli bilgiler içermektedir, Bilimle benzer bir şekilde mitolojiler de insanların varoluşu ve dünyayı açıklama ve anlamlandırma çabasının ilkel bir hali olduğu görülmektedir.( AKCAN, G. (2019). Psikoloji çerçevesinde mitoloji olgusunun incelenmesi. Mitoloji Araştırmaları,(Edit İbrahim Gümüş), Hiper Yayın, İstanbul, 47-71.)

Bu bağlamda mitolojilerin insanların gördüklerine anlam verme çabası ve zamanın yetersiz bilimi ile bu anlamları ilahi güçlerde araması olarak kabul edebiliriz.

Günümüzde en çok duyulan ve bilinen mitolojiler arasında Yunan Mitolojisi, İskandinav Mitolojisi ve Mısır Mitolojisi bulunmaktadır.

Bu milletlerin anlatılarının günümüze kadar ulaşması ve birçok insan tarafından bilinme sebebi ise aynı zamanda en eski medeniyet ve millet olmalarından kaynaklıdır.

Tüm Reklamları Kapat

Ama günümüzde baktığımızda bu bahsedilen milletlerin hiçbirinde bu mitolojilere olan inanç kalmamıştır ve sadece öğretici ve ders çıkarılması gereken eski hikâyelere dönüşmüştür.

Semavi dinlerin yayılması ve bu milletlerin artık Hristiyanlık, Müslümanlık ya da Yahudilik gibi İbrahim-i Dinlere inanması mitlerin artık inanç biçimi olmaktan çıkmasına sebep olmuştur.

Mitolojiler farklı topraklarda ortaya çıkmasına rağmen çoğu zaman birbirlerine benzer yönler ve olaylara sahiptir.

Bunun en büyük örneği Yunan ve Roma Mitolojisidir. Roma Mitolojisi Yunan Mitolojisinin birebir aynı konumundadır, aynı pagan geleneklerine bile sahiptir. Sadece tanrıların ve kahramanların isimleri farklılık göstermektedir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Aslında maddi destek istememizin nedeni çok basit: Çünkü Evrim Ağacı, bizim tek mesleğimiz, tek gelir kaynağımız. Birçoklarının aksine bizler, sosyal medyada gördüğünüz makale ve videolarımızı hobi olarak, mesleğimizden arta kalan zamanlarda yapmıyoruz. Dolayısıyla bu işi sürdürebilmek için gelir elde etmemiz gerekiyor.

Bunda elbette ki hiçbir sakınca yok; kimin, ne şartlar altında yayın yapmayı seçtiği büyük oranda bir tercih meselesi. Ne var ki biz, eğer ana mesleklerimizi icra edecek olursak (yani kendi mesleğimiz doğrultusunda bir iş sahibi olursak) Evrim Ağacı'na zaman ayıramayacağımızı, ayakta tutamayacağımızı biliyoruz. Çünkü az sonra detaylarını vereceğimiz üzere, Evrim Ağacı sosyal medyada denk geldiğiniz makale ve videolardan çok daha büyük, kapsamlı ve aşırı zaman alan bir bilim platformu projesi. Bu nedenle bizler, meslek olarak Evrim Ağacı'nı seçtik.

Eğer hem Evrim Ağacı'ndan hayatımızı idame ettirecek, mesleklerimizi bırakmayı en azından kısmen meşrulaştıracak ve mantıklı kılacak kadar bir gelir kaynağı elde edemezsek, mecburen Evrim Ağacı'nı bırakıp, kendi mesleklerimize döneceğiz. Ama bunu istemiyoruz ve bu nedenle didiniyoruz.

Eski Roma dini “Tanrıların düzeni sağlama” ilkesi üzerine kuruludur. Bir pagan dini olan Roma dininde birçok tanrı bulunmaktadır ve her tanrının bu düzeni sağlaması için belirli görevleri vardır. Roma dini tam bir ritüeller bütünlemesidir.

Peki, Yunan Tanrıları nasıl oldu da isim değiştirerek Roma tanrıları oldu.

Kesin bir şey söylemek güç olsa da MÖ 7. Yüzyıldan itibaren halkların yakın ilişkileri ve devletlerin yakın coğrafyada bulunmasından dolayı geçiş olmuştur. Ticaretin en etkili zamanlarında daha fazla tüccar çekme amacıyla yapılan ritüeller ve dini eğlencelerde bu tanrıların isimleri ve benlikleri bir topraktan diğerine taşınmıştır. Özellikle Yunanlarda yaygın olan şevk ve cinsel içerikli bu ritüellere katılım çok daha fazla olduğundan Yunan gelenekleri ve tanrıları hem Roma’ya hem de Anadolu’ya kadar yayılmıştır.( TURAK, Ö. (2018). ROMA PANTHEONU: ESKİ YUNAN TANRILARI NASIL ROMALI OLDU? Amisos, 3(5), 481-492.)

Antik Yunan'da yapılan ziyafeti tasvir eden yapay zeka çalışması
Antik Yunan'da yapılan ziyafeti tasvir eden yapay zeka çalışması
Bu görsel Microsoft Bing tarafından oluşturulmuştur.

Daha önce de denildiği gibi mitolojiler içerik olarak farklılık gösterse de hepsinin ortak yönlere sahip olayları ve karakterleri vardır.

Peki, nedir bu ortak noktalar?

Mitolojilerde olaylara göre tanrılar vardır,

Tüm Reklamları Kapat

Ölüm, doğa olayları, bereket, aşk gibi her yerde insanlığın karşılaşacağı şeyler için tanrılar vardır.

Peki, neden her mitolojide benzer olaylar için farklı tanrılar isimlendirilmiştir?

İnsanlık düşünme yetisi kazandığından beri çevresini gözlemledi ve bu gözlemlerini anlamlandırmaya çalıştı.

Tüm Reklamları Kapat

Bilimin daha var olmadığı zamanlarda anlamlandıramadığı şeyler için de kutsal varlıkları yarattı. Fay hattını bilmediği için olan depremi ve tusunamiyi Poseidon’a adadı. Yıldırım onlar için çok büyüleyici bir şeydi o yüzden Thor’u yarattı. Savaşlarda sığınacak ve yardım isteyecek bir yer bulmak için Ares’i ve savaşta ölünce ödüllendirilmek için Valhalla’yı yarattı.

Okundu Olarak İşaretle
7
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Raporla
Mantık Hatası Bildir
Yukarı Zıpla
Bu Blog Yazısı Sana Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 2
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 06/04/2025 15:59:16 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/16562

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Gündem
Bağlantı
Ekle
Soru Sor
Stiller
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Aklınızdan geçenlerin bu platformda bulunmuyor olabilecek kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Size Özel
Makaleler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Bize Ulaşın

ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close