Hazineler, İhanetler ve Homeros'un Bitmeyen Savaşı

Neues Museum'da dolaşırken altın takıları görüyorsunuz.

Işıl ışıllar.

Ama vitrindeki küçük yazıda bir kelime dikkatinizi çekiyor:

Replica.

Yani bunlar gerçek Truva Hazineleri değil.

Gerçekleri nerede?

İşte hikâye burada başlıyor.

Schliemann: Arkeolojinin Kahramanı mı, İlk Definecisi mi?

Heinrich Schliemann çocukluğundan beri Homeros'a inanıyordu.

Herkes Truva'nın efsane olduğunu düşünürken,

o kazmaya başladı.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Neden Desteğe İhtiyacımız Var?

Aslında maddi destek istememizin nedeni çok basit: Çünkü Evrim Ağacı, bizim tek mesleğimiz, tek gelir kaynağımız. Birçoklarının aksine bizler, sosyal medyada gördüğünüz makale ve videolarımızı hobi olarak, mesleğimizden arta kalan zamanlarda yapmıyoruz. Dolayısıyla bu işi sürdürebilmek için gelir elde etmemiz gerekiyor.

Bunda elbette ki hiçbir sakınca yok; kimin, ne şartlar altında yayın yapmayı seçtiği büyük oranda bir tercih meselesi. Ne var ki biz, eğer ana mesleklerimizi icra edecek olursak (yani kendi mesleğimiz doğrultusunda bir iş sahibi olursak) Evrim Ağacı'na zaman ayıramayacağımızı, ayakta tutamayacağımızı biliyoruz. Çünkü az sonra detaylarını vereceğimiz üzere, Evrim Ağacı sosyal medyada denk geldiğiniz makale ve videolardan çok daha büyük, kapsamlı ve aşırı zaman alan bir bilim platformu projesi. Bu nedenle bizler, meslek olarak Evrim Ağacı'nı seçtik.

Eğer hem Evrim Ağacı'ndan hayatımızı idame ettirecek, mesleklerimizi bırakmayı en azından kısmen meşrulaştıracak ve mantıklı kılacak kadar bir gelir kaynağı elde edemezsek, mecburen Evrim Ağacı'nı bırakıp, kendi mesleklerimize döneceğiz. Ama bunu istemiyoruz ve bu nedenle didiniyoruz.

Destek Ol

1873'te büyük altın koleksiyonunu bulduğunu açıkladı.

Ve ona

"Priamos Hazinesi"

adını verdi.

Bugün biliyoruz ki büyük olasılıkla Priamos'a ait değildi.

Üstelik Schliemann farklı arkeolojik katmanlardan çıkan eserleri tek bir hazine gibi sunmuş olabilir.

Bir İhanet

Asıl tartışma bundan sonra başladı.

Osmanlı Devleti ile yaptığı kazı sözleşmesine rağmen,

bulduğu eserleri gizlice Yunanistan'a kaçırdı.

Sonra Almanya'ya götürdü.

Osman Hamdi Bey'in girişimleriyle hukuki süreçler yaşandı.

Schliemann para cezası ödedi.

Ama hazineler geri dönmedi.

Agora Bilim Pazarı

MAGUS Bio 230TL Biyoloji Mikroskobu

MAGUS Bio 230TL biyoloji mikroskobu, bir sıhhi kontrol laboratuvarında olduğu kadar teşhis veya araştırma merkezinde de önemli bir araçtır. Mikroskop bir trinok…

Devamını Göster

₺109.020,77

Satın Al Tüm Ürünler

Bugün birçok tarihçi bunu yalnızca yasa ihlali değil, aynı zamanda kültürel mirasa karşı etik bir ihlal olarak değerlendirir.

Truva Kazılarının İlk Büyük Hatası

Schliemann acele ediyordu.

Çok acele.

Homeros'u bulmak istiyordu.

Bunun için daha geç dönem yerleşimlerini büyük ölçüde kaldırarak aşağı katmanlara inmeye çalıştı.

Sonuç?

Truva'nın önemli arkeolojik tabakalarının bir kısmı geri dönüşü olmayan biçimde zarar gördü.

Bugün arkeoloji öğrencilerine öğretilen temel ilkelerden biri,

bir bakıma,

Schliemann'ın yaptığı hataların tekrar edilmemesidir.

Sonra Wilhelm Dörpfeld Geldi

Schliemann'ın yardımcısıydı.

Ama yöntemleri farklıydı.

Katmanları ayırdı.

Planlar hazırladı.

Bilimsel kayıt tuttu.

Bugün Truva'nın tabakalı yerleşim yapısını anlamamızın önemli bir kısmını ona borçluyuz.

Ardından Carl Blegen

1930'larda

Truva'yı yeniden okudu.

Bugün "Truva VI" ve "Truva VIIa"

tartışmalarının temelini attı.

Ve Sonunda Manfred Korfmann

1990'lardan itibaren

bildiğimiz Truva'yı değiştirdi.

Sadece kaleyi değil,

etrafındaki aşağı şehri de ortaya koydu.

Böylece Truva'nın küçük bir kale değil,

binlerce kişinin yaşadığı büyük bir ticaret merkezi olduğu anlaşıldı.

Peki Truva Gerçekten Var mıydı?

Evet.

Artık bundan neredeyse kimse şüphe etmiyor.

Hisarlık Tepesi'ndeki yerleşim,

UNESCO Dünya Mirası listesindedir.

Sorun artık

"Truva var mıydı?"

değil.

Homeros'un anlattığı savaş gerçekten yaşandı mı?

işte bu hâlâ tartışılıyor.

Bazı araştırmacılar,

Hitit metinlerinde geçen

Wilusa

adının

İlios (Ilion) ile ilişkili olduğunu düşünüyor.

Ahhiyawa'nın ise Miken dünyasını temsil etmiş olabileceği öne sürülüyor.

Ancak elimizde Homeros'un anlattığı biçimde on yıl süren tek bir savaşı doğrulayan kesin kanıt bulunmuyor.

Muhtemelen destan, farklı çatışmaların ve tarihsel anıların şiirsel bir bileşimidir.

Batı Medeniyeti Neden Homeros'la Başlar?

İlyada yalnızca bir savaş hikâyesi değildir.

Batı edebiyatının başlangıç noktalarından biridir.

Achilleus...

Hektor...

Priamos...

Andromakhe...

Odysseus...

Bunlar yalnızca karakter değildir.

Batı'nın

adalet,

kahramanlık,

öfke,

onur,

ölüm,

merhamet

kavramlarını şekillendiren figürlerdir.

Shakespeare'den James Joyce'a,

Michelangelo'dan Picasso'ya,

Freud'dan Simone Weil'e kadar sayısız düşünür ve sanatçı Homeros'tan etkilenmiştir.

Berlin'de Neden Replika Var?

Çünkü gerçek "Priamos Hazinesi"

Berlin'de değildir.

II. Dünya Savaşı'nın sonunda Sovyet Ordusu tarafından savaş ganimeti olarak Moskova'ya götürüldü.

Bugün büyük bölümü Moskova'daki Puşkin Devlet Güzel Sanatlar Müzesi'nde sergilenmektedir.

Berlin'deki replikalar, yalnızca kaybolmuş bir koleksiyonun değil; savaşların kültürel miras üzerindeki etkisinin de sessiz tanıklarıdır.

Sonuç

Berlin'deki vitrinde duran Truva Hazinesi'nin kopyaları bana şunu düşündürdü:

Belki de Truva'nın en büyük hazinesi altın değildir.

Çünkü altın yer değiştirir.

Müzeler değişir.

İmparatorluklar yıkılır.

Ama Homeros'un anlattığı hikâye üç bin yıldır yaşamaya devam eder.

Belki de Truva'yı ölümsüz yapan, surları değil; insanlığın hafızasında hiç bitmeyen o savaştır.