Gordion Düğümü Efsanesi: Efsaneden Sözlüğe
![Gordion Düğümü Efsanesi: Efsaneden Sözlüğe](https://cdn.evrimagaci.org/NIsS3G7l85FpyP725LJEMa3oRPM=/250x0/storage.evrimagaci.org%2Fcontent%2Fba55983f-7b0d-46c1-8ac4-e2d77933abb7.jpeg)
- Blog Yazısı
Makedonyalı Fatih Büyük İskender'in efsanesindeki önemli olaylardan biri olan Gordion düğümü, modern İngilizcenin söz kalıplarının içine girdi. Gordion düğümü, İskender sayesinde çözülemez ve karmaşık işler için kullanılan bir tabir haline aldı.
![Makedonyalı İskender, Gordion düğümünü çözüyor.](https://cdn.evrimagaci.org/vejp-BLQwRBu6OrHAqKpYQWrJWY=/825x0/storage.evrimagaci.org%2Fcontent%2F15e0280c-afd6-4654-ace9-24fa21866dc0.jpeg)
Gordion Düğümü Efsanesi
Efsanenin Ortaya Çıkışı
Gordion düğümü efsanesi, Anadolu'nun eski yerlilerinden olan Frigler'in meşhur kralı Midas'ın babası Gordios'a dayanıyor. Efsaneye göre, Gordios fakir bir Frigyalı köylüydü. Bir gün toprağını sürerken bir kartal gelir ve tüm gün boyunca sabanın boyunduruğuna konarak bekler. Gordios, telaşlanarak bunun ne anlama geldiğini öğrenmek ister ve Telmessoslu(Telmessos, Lykia'da bir şehir.[1]) kahinlere danışır. Telmessoslu bir bakireyi çeşmeden su çekiyordur. Gordios, kadına durumu anlatınca kadın, Gordios'a Zeus'a adak adamasını söyler ve birlikte tapınağa giderler. Gordios ve Telmessoslu kadın evlenir ve evliliklerinden Midas isimli oğulları dünyaya gelir. Çift, Telmessos'da yaşamaya başlarlar ve Midas yakışıklılığıyla ün salar.
Bu sırada Frigya'ya bir kaos hakimdi ve ülke erken dönemini yaşıyordu. Gordion şehrinin(citadel de denilebilir.) gelişmeye başladığı zamanlarda şehirde bir yangın çıkmış ve gelişim gerilemiştir. Gordion'da kazı çalışmaları yapan Rodney S. Young, yangının nedenini kuzeyden gelen Kimmerlere bağlamıştır.[2]
Efsanenin devamında Gordion şehrindeki bu kaos sürerken şehirli halk, kahine danışmaya karar verir. Kahin onlara şehrin kapılarından arabayla içeri girecek bir kişiden bahseder ve bu kişinin kralları olacağını söyler. Daha sonra içeriye arabayla ilk giren kişi ailesiyle beraber şehre gelen Gordios olmuştur. Böylece Gordios kral seçilir ve arabasını başı ve sonu belli olmayan çok karışık bir düğümle bir direğe bağlar. Kehanete göre düğümü çözen Asya'nın fatihini ve sahibi olacaktır.[3], [4], [5], [6], [7], [8]
Şunu da söylemek gerekiyor ki, arabayla şehre ilk giren farklı kaynaklarla farklı anlatılıyor. Bazı kaynaklarda Gordios ilk kral iken Quintus Rufus'un anlatımlarında ise Midas şehre ilk giren ve ilk kral ilan edilen kişi. Fakat şu kesindir ki Orta Frig döneminde(krallık dönemi de denebilir) en büyük mirası dönemin en güçlü devleti Asurlularla savaşan efsanevi kral Midas bırakmıştır. Babası ise biraz arka planda kalmıştır.
Büyük İskender'in Frigya'yı Fethi ve Düğüm Meselesi
İskender'in Makedon komutanları ordularını Gordion'da toplama ve büyük bir ordu oluşturma kararı vermişlerdi. Bu yüzden İskender, Gordion'a geçti ve citadel şehri fethetti. Makedon ordusu oldukça tenha yapıdaki bu şehirde mola vermişti. Şehirli halk, İskender'e Sabazios(Güneş Tanrısı)'un tapınaklarından birinin yanına bağlanmış arabayı ve düğüm efsanesini anlattılar. İskender, düğümü ilk gördüğünde nasıl çözeceğini bilememiş fakat güçlü imajını bozmamak ve Asya'nın fatihi olma isteğini güçlendirmek için düğümü çözmek için çaba sarf etmeyi kabul etmiştir.[9]
Burada durmak ve farklı anlatımlara dikkat etmek gerekiyor. Çünkü, bu efsanenin sonu ile ilgili iki tarihsel anlatım bulunmakta.
En çok kabul edileni ise hem Plutarkhos'un hem Quintus Rufus'un aktardığına göre İskender düğümü çok uğraşsa da çözemeyeceğini anlamıştır. Ardından "Düğümün nasıl çözüleceği önemsiz" diyerek bir iki adım geri çekilip kılıcıyla Gordion düğümünü ikiye bölmüştür.[10], [11], [12]
Diğer anlatımın sahibi ise Yunan tarihçi Aristoboulos[13], İskender'in düğümü "estor" denilen bağlantı ucundan tutup çekerek kolayca çözdüğünü aktarır.[11], [14]
- 2
- 1
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- ^ Latinlexicon. Definition - Numen - The Latin Lexicon - An Online Latin Dictionary - A Dictionary Of The Latin Language. Alındığı Tarih: 16 Mayıs 2024. Alındığı Yer: Latinlexicon | Arşiv Bağlantısı
- ^ K. E. Doğancı. Anadolu Uygarlıkları (Tarih Öncesi Dönemlerden Eskiçağ’ın Sonuna Kadar). ISBN: 9786256957770.
- ^ T. E. O. E. Britannica. Gordian Knot | Meaning, Story & Alexander The Great. (21 Nisan 2024). Alındığı Tarih: 16 Mayıs 2024. Alındığı Yer: Encyclopedia Britannica | Arşiv Bağlantısı
- ^ Q. C. Rufus. The History Of Alexander. ISBN: 9780140444124. Yayınevi: Penguin Books. sf: 27.
- ^ Digital Gordion. Digital Gordion | The Gordian Knot. Alındığı Tarih: 16 Mayıs 2024. Alındığı Yer: Digital Gordion | Arşiv Bağlantısı
- ^ Dr. Delligatti. The Legend Of The Gordian Knot - Dr. Delligatti Psychologist, Executive Coach, Mediator — Dr. Delligatti. Alındığı Tarih: 16 Mayıs 2024. Alındığı Yer: Dr. Delligatti | Arşiv Bağlantısı
- ^ I. Cetin. Büyük İskender'in Tarihi, Hukuki Ve Dini Misyonu. ISBN: 9789752470354. sf: 425.
- ^ A. C. Sarialp. A Chain Of Historical Glimpse On Asia Minor. ISBN: 9786056198502. sf: 35.
- ^ J. Lendering. (2018). Büyük İskender. ISBN: 9789752430396. Yayınevi: Kronik Kitap.
- ^ Q. C. Rufus. The History Of Alexander. ISBN: 9780140444124. Yayınevi: Penguin Books. sf: 28.
- ^ a b Plutarch. (2015). Paralel Hayatlar: İskender - Sezar. ISBN: 9786053324881. Yayınevi: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. sf: 21.
- ^ I. Cetin. Büyük İskender'in Tarihi, Hukuki Ve Dini Misyonu. ISBN: 9789752470354. sf: 426.
- ^ A. B. Bosworth. (2015). Aristobulus (1), Of Cassandreia, Greek Historian, 4Th–3Rd Cent. Bce. Oxford Research Encyclopedia of Classics. doi: 10.1093/acrefore/9780199381135.013.751. | Arşiv Bağlantısı
- ^ Livius. Plutarch On The Gordian Knot - Livius. Alındığı Tarih: 16 Mayıs 2024. Alındığı Yer: Livius | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 08/09/2024 02:26:10 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/17604
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.