Bir Yapay Zekâ Yanıldığında Suç Kimde?
Jan van der Wolf
- Blog Yazısı
Bir Yapay Zekâ Yanıldığında Suç Kimde?
FAZZ-4 Anayasası üzerinde çalışırken ilginç bir deneyim yaşadım.
Aynı metni farklı yapay zekâ modelleriyle tartıştım.
Modellerden biri, anayasanın temel mantığını ilk okumada yanlış yorumladı. Sorun modelin “zekâsı” değildi. Sorun, benim kavramsal çerçevemin yeterince açık olmamasıydı.
Bu bana önemli bir şey öğretti:
Yapay zekâ, yazılanı okur. İnsan ise neyi anlatmak istediğini bilir.
Aslında maddi destek istememizin nedeni çok basit: Çünkü Evrim Ağacı, bizim tek mesleğimiz, tek gelir kaynağımız. Birçoklarının aksine bizler, sosyal medyada gördüğünüz makale ve videolarımızı hobi olarak, mesleğimizden arta kalan zamanlarda yapmıyoruz. Dolayısıyla bu işi sürdürebilmek için gelir elde etmemiz gerekiyor.
Bunda elbette ki hiçbir sakınca yok; kimin, ne şartlar altında yayın yapmayı seçtiği büyük oranda bir tercih meselesi. Ne var ki biz, eğer ana mesleklerimizi icra edecek olursak (yani kendi mesleğimiz doğrultusunda bir iş sahibi olursak) Evrim Ağacı'na zaman ayıramayacağımızı, ayakta tutamayacağımızı biliyoruz. Çünkü az sonra detaylarını vereceğimiz üzere, Evrim Ağacı sosyal medyada denk geldiğiniz makale ve videolardan çok daha büyük, kapsamlı ve aşırı zaman alan bir bilim platformu projesi. Bu nedenle bizler, meslek olarak Evrim Ağacı'nı seçtik.
Eğer hem Evrim Ağacı'ndan hayatımızı idame ettirecek, mesleklerimizi bırakmayı en azından kısmen meşrulaştıracak ve mantıklı kılacak kadar bir gelir kaynağı elde edemezsek, mecburen Evrim Ağacı'nı bırakıp, kendi mesleklerimize döneceğiz. Ama bunu istemiyoruz ve bu nedenle didiniyoruz.
Eğer bir fikir, farklı uzmanlar veya farklı yapay zekâ modelleri tarafından sürekli farklı anlaşılıyorsa, çoğu zaman sorun okuyucuda değil; anlatının açıklığında aranmalıdır.
FAZZ-4 Anayasası'nı yazarken de tam olarak bu oldu. Tüm araştırmalarımda, çok güçlü bir "fotoğraf makinesi" olarak gördüğüm yapay zeka ile çalıştım. Ama anayasanın ruhu, felsefi zorunluluğu, Tek Sabit üçgeni (Işık Hızı, Mutlak Sıfır, Kavrama Yansıması), Altlama/Derzz protokolü ve Kusurlu Mükemmellik ilkesi bana ait.
Bunun üzerine kavramları sadeleştirdim.
Sıralamayı değiştirdim.
Tanımları netleştirdim.
Sonunda fark ettim ki en büyük kazanım, yapay zekâyı ikna etmek değil; kendi düşüncemi daha iyi ifade edebilmekmiş.
Araç, vizyonu görünür kılar. Vizyon ise, aracın ötesindedir. Bu çalışma, yapay zekanın sadece bir "ikincil göz" olmadığını, doğru ellerde bir mimarın kalemi olabileceğini gösteriyor.
Bugün yapay zekâyı bir “cevap makinesi” olarak değil, düşüncelerimin tutarlılığını sınayan bir ortak zekâ olarak görüyorum.
Çünkü bazen en değerli çıktı doğru cevap değildir.
Doğru soruyu yeniden yazmaktır.
— Emrah Uzuçar
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 26/07/2026 01:13:06 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/23498
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.