Bayılana Gazoz, Aşk Acısına Parasetamol

Birine kalbi kırıldığında “abartma” deriz, ayağı burkulduğunda “geçmiş olsun.” İkisi de iyi niyetlidir.

Ama beyin, bu iki durumu aynı rafa koyar. Çünkü sinir sistemi için mesele, yaranın nerede olduğu değildir.

Mesele, can yakıp yakmadığıdır.

Ve bazen en çok yakan şey, dokunulan bir yer değil; dokunulmayan bir bağdır.

Göğüste Başlayan Hikâye

Bir kafede oturan iki insan düşünün.

Biri telefonuna bakıyor.

Diğeri, karşısındaki boş sandalyeye.

Ekranda bir “görüldü” yazısı var.

Ama cevap yok.

Bu sahne sıradan bir gazete fotoğrafı gibidir.

Ama beynin içinde olan şey sıradan değildir.

• Kalp hızlanır.
• Nefes fark edilmeden kısalır.
• Omuzlar hafifçe yukarı çıkar.
• İnsan buna “gerildim” der. Beden buna alarm der.

Çünkü beyin, yalnız kalmayı sadece bir duygu olarak değil, bir güven kaybı olarak işler.

Beynin Garip Aynası

Son yıllarda yapılan beyin görüntüleme çalışmaları, şaşırtıcı bir tablo ortaya koydu: Bir insan fiziksel olarak yaralandığında aktifleşen bazı beyin bölgeleri, sosyal olarak dışlandığında ya da terk edildiğinde de devreye giriyor. Yani beyin için:

“Kolum kesildi” ile

“Beni artık sevmiyorlar”

arasında, en azından bir katmanda, aynı siren çalıyor.

Bu bulgular, sosyal dışlanma sırasında beynin özellikle dorsal anterior singulat korteks ve anterior insula gibi fiziksel acıyla örtüşen ağlarının aktifleştiğini gösteren deneysel çalışmalara dayanıyor.

Bu yüzden bazı ayrılıklar mideye oturur.

Bazı sessizlikler göğüste baskı gibi hissedilir.

Bazı yok sayılmalar, baş dönmesi yapar.

İnsan “abartıyorum” der.

Beden “hayır, tetikteyim” diye cevap verir

Acının İki Yüzü

Fiziksel acının bir yüzü vardır:

“Neresi?”

Agora Bilim Pazarı

EA İzmir - Nörobilim ve Hareket

Konuşmacı: Uzman Fizyoterapist Behlül Levent Yer: Laika Coffee and Culture, Karşıyaka Konum: https://share.google/hNdttinYjaWLnHzni Tarih: 12 Nisan 2026, Pazar Saat: 15.00 Konuşmacı Hakkında, Uzman Fizyoterapist Behlül Levent: İlköğretim ve lise eğitimini Seydişehir’de tamamlayan Behlül Levent, lisans ve yüksek eğitimini 9 Eylül Üniversitesi’nde tamamlamıştır. Birincil uzmanlık alanı olan pediatrik Nöroloji alanında Türkiye’de sadece bir kere Dr. Fizyoterapist Görkem Dizdar organizasyonu ile düzenlenen NDTA (The Neuro-Developmental Treatment Association / Nörogelişimsel Tedavi Derneği) onaylı Bobath Concept üzerine temel eğitimi Joan Day Mohr ve ekibinden alarak çalışmaya başlamıştır. Bu konsept, beyin hasarına bağlı felç (inme), Serebral Palsi (CP) vb. gibi gelişimsel ilerlemeyi sekteye uğratan durumlarda motor kontrolü, postürü ve dengeyi iyileştirmeyi hedefleyen spesifik bir rehabilitasyon konseptidir. Öncesi ve sonrası süreçte pediatrik nöroloji alanında klinisyen olarak ilerlemiştir. 2019 sonrası uygulama alanını genişleterek yetişkin nörogelişimsel uygulamalar ve Otizm spektrum üzerine eğitimlerle ilerlemiştir. Gelişim sürecine Nörogelişimsel Yoga ve DIR Floortime (Developmental, Indiviual Differences, Relationship Based Theraphy/Gelişimsel, Bireysel Farklılıklar, İlişki Temelli Terapi) eğitimleri ile devam etmiştir. Özellikle otizm ve diğer gelişimsel zorlukları olan çocukların duygusal, sosyal ve bilişsel becerilerini oyun yoluyla geliştiren, ilişki temelli bir terapi modelidir. Uzman fizyoterapist Behlül Levent’in bakış açısında insan temelinde sinir sistemi uygulamaları vardır. Hareketin temelinin, sinir sisteminde değişiklik olmadığı sürece iyileşmeye hizmet etmeyeceğini savunur. İzmir Mavişehir’de bulunan kliniğinde son 4 yıldır koşu ve ultra koşucular, son 1 yıldır triatlon sporcularıyla da çalışmalar yapmaktadır.

Devamını Göster

₺250,00 ₺0,00

Satın Al Tüm Ürünler

“Ne kadar şiddetli?”

Ama bir de sessiz yüzü vardır:

“Bu ne kadar kötü?”

“Buna dayanabilir miyim?”

Aşk acısı işte buraya yerleşir. Yaranın yerine değil, anlamına.

Bir mesajın gelmemesi bazen bir çarpma gibi hissedilir. Bir bakışın kaçması, bir itme gibi. Çünkü beyin o boşluğu şöyle okur:

“Bağ koptu.”

“Yalnızsın.”

“Güvende değilsin.”

Parasetamol Meselesi

Hikâyenin en ilginç yeri burası.

2010’lu yıllarda yapılan bazı deneysel çalışmalar, baş ağrısı için kullanılan parasetamolün, sosyal dışlanmaya bağlı duygusal acıyı da bir miktar azalttığını ortaya koydu.

Yani ilaç, sadece dişi değil,

kalbi de biraz uyuşturabiliyor. Bu, basit ama çarpıcı bir fikre götürüyor bizi: Aşk acısı, beyin için o kadar “gerçek” bir acı ki, fiziksel ağrı kesici bile ona cevap veriyor.

Dergi diliyle söyleyelim:

Beyin, kalp kırığını da “yaralanma” klasörüne atıyor.

(Bu bir tedavi önerisi değil; beynin acıyı nasıl kodladığına dair bir ipucu.)

Herkes İçin Aynı mı?

Elbette herkes aşk acısını aynı yoğunlukta yaşamaz.

Bazıları için bu geçici bir hüzündür.

Bazıları içinse bedenin de eşlik ettiği bir alarm halidir.

Bağ kurma biçimi, geçmiş deneyimler ve sinir sisteminin hassasiyeti, bu acının ağırlığını belirler.

Aynı sessizlik, birini sarsarken, bir başkasında sadece kısa bir duraklama yaratabilir.

Sessizlik Neden Bu Kadar Ağır?

Bir insan bağırdığında, sebep vardır.

Bir insan sustuğunda, beyin sebep üretir.

Ve çoğu zaman şunu yazar:

“Ben istenmiyorum.”

“Ben yalnızım.”

“Ben güvende değilim.”

Sessizlik, sinir sistemi için boşluk değildir.

Bir sinyaldir.

Ve bazı sinyaller vardır,

kelimelerden daha derine iner.

İnsan Neyi Kaybeder?

Yok sayılmak insanı bir anda yıkmaz.

Yavaş yavaş aşındırır.

Önce ses gider.

Sonra beklenti.

Sonra “burada olma” cesareti.

İnsan görülmediği yerde sadece üzülmez.

Kendi gerçekliğinden çekilmeye başlar.

Son Söz

Bayılana gazoz uzatmak kolaydır.

Aşk acısına parasetamol vermek de.

Ama insan bazen ilaçtan çok, görülmeye ihtiyaç duyar.

Bir bakışa, bir mesaja. Bir “buradayım” cümlesine. Çünkü bazı acılar kesilmez.

Karşılanır.

Ve belki de mesele şudur:

Aşk acısı bir mecaz değildir.

Beynin dilinde, bu bir yaradır.

Ve fiziksel ağrı kesici bile ona cevap veriyorsa, bu acı “gerçektir.”

Kaynak Notu

Eisenberger, N. I., Lieberman, M. D., & Williams, K. D. (2003). Does rejection hurt? An fMRI study of social exclusion. Science.

Eisenberger, N. I. (2012). The pain of social disconnection. Nature Reviews Neuroscience.

DeWall, C. N., et al. (2010). Acetaminophen reduces social pain. Psychological Science.