Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

Biyolojiden Esinlenen Mühendislikle Üretilen Robot Böcekler, Her Geçen Gün Daha da Gelişiyor!

Biyolojiden Esinlenen Mühendislikle Üretilen Robot Böcekler, Her Geçen Gün Daha da Gelişiyor! New Scientist
Robot Böcekler
6 dakika
2,946
  • Entomoloji
  • Ornitoloji

Teknolojinin ilerlemesine bağlı olarak, robotik sahasında yapılan atılımlar da hızla gelişmektedir. Bu sahada yapılan en önemli atılımlardan birisi, mikro hava araçları (MHA) olarak da bilinen, böcekleri taklit ederek üretilen, uçan robotlardır.

Mikro Hava Araçları, boyutları 5-15 cm arasında değişen, sivil ve askeri kullanım alanları bulunan ve boyutlarının avantajı sayesinde, farklı robotik mekanizmaların çalışamayacağı elverişsiz koşullarda ve dar alanlarda çalışabilen insansız hava araçlarıdır. Bu araçlara, amaca bağlı olarak farklı donanımlar eklenebilir. Örneğin gözlem amaçlı üretilen bir MHA üzerine kameralar, erişmesi güç bölgelerdeki çeşitli fiziksel özellikleri tespit etmek amacıyla üretilen bir MHA üzerine, amaca uygun sensörler eklenebilir.

Bu Reklamı Kapat

MHA'lar, kanat tiplerine göre farklı tasarımlara sahip olabilirler. Bu tasarımlar genel olarak sabit, döner ve çırpan kanat olarak üçe ayrılır. Sabit kanat ve döner kanat araçlar günümüzde yoğun kullanılmasına rağmen, çırpan kanat araçların bize farklı koşullarda sağlayabileceği önemli avantajlar ve dezavantajlar bulunmakta. Ayrıca çok "havalılar".

Harvard Robobee
Harvard Robobee
Wyss Institute

Kuşlar, Böcekler ve... Robotlar?!

Uçan bir araç hayal etmemiz istendiğinde, muhtemelen herkesin aklına ilk gelecek araç uçaklardır. Uçaklar itki kuvvetlerini motorları sayesinde, taşıma kuvvetlerini ise kuş benzeri kanat şekilleri (airfoil) sayesinde oluştururlar. Uçaklar için en verimli uçma yöntemi budur; fakat doğada uçan canlılar itki kuvveti oluşturmak için farklı (ve çoğu durumda daha verimli) bir yöntem kullanırlar: kanat çırpmak.

Bu Reklamı Kapat

Böcekler ve kuşlarda, farklı uçuş koşulları altında, bağımsız olarak benzer hareket biçimini evrimleşmiştir. Aralarında olan bu farkı algılayabilmek adına, bir martı ve bir sineği kıyaslayabiliriz: Martılar sineklere göre geniş ve esnek olmayan kanatlara sahiptir, çoğunlukla yüksek hızlarda ve kararlı uçan kuşlardır. Sinekler ise oldukça esnek kanatlara sahip, çoğunlukla düşük hızlarda ve kararsız uçan böceklerdir. İki canlıyı gözlemlediğimiz zaman, sineklerin martılara kıyasla çok daha fazla kanat çırptığı ve neredeyse hiç süzülmediğini görürüz. Bu davranışlar bize aslında kanat çırpma hareketinin hangi koşullarda hangi canlılara avantaj veya dezavantaj olduğunu gösteren önemli ipuçlarıdır.

Robotlar, Böcek ve Kuşlardan Neler Öğrenebilir?

Uçan böcekleri yeterince gözlemlediğimize göre, bu gözlemleri nasıl bir mekanizmaya dönüştürebiliriz, onu düşünelim.

Bu tasarım sürecinde üç tane önemli kısım var: beyin, omurga ve kanatlar. Aracın "beyni" diyebileceğimiz parça bir "uçuş kontrol kartı"dır; fakat bu yazıda aracın kontrolünden ziyade, uçmak için gerekli kuvvetleri oluşturacak parçaların tasarımına odaklanacağız. Yani "omurga" diye adlandırdığımız uçma mekanizması ve kanatlara...

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Aslına bakarsanız, kanat çırpma hareketini taklit etmek çok karmaşık bir mekanizma tasarımı gerektirmiyor. Bir sürgülü krank ve bağlı olduğu bir dört kol mekanizması ile bu hareket taklit edilebilir. Bu, yaklaşık olarak aşağıdaki gibi görünür.

Uçuş Mekanizması
Uçuş Mekanizması
iopscience

Kanatlara geldiğimizde ise durum biraz daha farklı: Önceki kısımda belirttiğimiz gibi, böceklerde kanat yapıları, büyük kuşlara göre daha esnektir. Bunu taklit etmek için farklı yöntemler denenen ve Experimental Mechanics adlı dergisinde yayınlanan bir araştırmada, farklı esnekliklerdeki üç malzemenin robot böceklerinin kanatları üzerindeki etkileri gözlemlendi.[2] Sonuçlar, kuşlar ve böceklere yönelik önceki gözlemlerimiz ve çıkarımlarımızı destekler nitelikte.

İlk olarak yapılan deneylerde süzülerek yapılan uçuşlar farklı hız ve hücüm açılarında gözlemlenmiş. Bu deney sonucunda düşük hücum açılarında yapılan deneylerde, tüm hız aralığında, taşıma/sürükleme kuvvetleri oranı en yüksek olan kanat, en rijit (esnemez) olan kanat olmuştur. Çırpma hareketi ile yapılan uçuş deneylerinde ise, türetilmiş bir parametre ile uçuşun kararlılık rejimi incelenmiş ve buna bağlı olarak sonuçlar elde edilmiştir. Uçuşun kararsız bir rejim gösterdiği aralıkta aerodinamik özelliklere en çok katkı yapan kanat, en esnek olan lateks kanat olmuştur. Bu deneyler sonucunda, düşük hızlarda ve kararsız uçan bir araç için en uygun kanat malzemesi, aracın boyutlarına ve oluşan kuvvetlere uygun esneklikte seçilecek olan malzemedir.

Kanadın malzemesi seçildikten sonra önemli bir parametre de kanadın şeklidir. İşin içinde akış olan her tasarımda, parça geometrisi çok önemli bir parametre olarak karşımıza çıkıyor. Bioinspiration & Biomimetics dergisinde yayınlanan bir diğer makalede, bir mikro hava aracının kanatlarının en uygun şekilde nasıl tasarlanabileceği deneysel bir şekilde çalışıldı.[1] Bu makalede kanatların kamburluk açısı, açıklık (en/boy) oranı, koniklik oranı (İng: "taper ratio") ve yüzey alanı değişken olarak belirlenmiş ve çırparak uçmaya en uygun kanat şekli tespit edilmeye çalışıldı. Aşağıda, farklı parametreler göre belirlenen en uygun değerleri görebilirsiniz.

Farklı Kanat Ailelerinin Parametre Değerleri
Farklı Kanat Ailelerinin Parametre Değerleri
iopscience

Yapılan deneyler ve optimizasyon sonucu, 5. ailedeki yamuk şeklindeki kanatların, çırparak uçma için en verimli kanatlar olduğu sonucu elde edildi. Ayrıca bu kanadın parametrelerinin değerleri, sinek kuşu (İng: "hummingbird") olarak bilinen oldukça küçük bir kuşun kanatlarının parametreleri ile oldukça yakın değerler olduğu makalede belirtiliyor.

Bu Reklamı Kapat

Hangarda Neler Var?

Daha önce çalışılmış ve halihazırda çalışılmakta olan bir çok mikro hava aracı bulunmakta. Bu araçlardan bazıları: DelFly Nimble, Harvard Robobee,ve Nano Hummingbird.

DelFly Nimble

Hollanda'da TU Delft tarafından geliştirilen DelFly Nimble geliştirilen en "becerikli" araçlar arasında. Nimble 29 gram ağırlığında ve 33 cm kanat genişliğinde ve tam bir şarjla 5 dakikalık bir uçuş gerçekleştirebiliyor. Oldukça verimli uçan bu araç, 3 m/s hızında ve 1 km çapında iletişimi kaybetmeksizin uçuşlar gerçekleştirebiliyor. Robotun itki/ağırlık oranı 1.3 civarlarında ve araç 4 grama kadar faydalı yük taşıyabilmekte (kamera, çeşitli sensörler vs.). Aracın ulaşabildiği en yüksek hız ise 7 m/s.

Harvard Robobee

Harvard Robobee, Harvard Üniversitesi Wyss Enstitüsü tarafından geliştirilen, gerçek bir arı boyutlarında olan bir mikro hava aracı. Aracın ağırlığı 80 miligram ve kanat açıklığı ise sadece 3 cm. Geliştirilen bu araç, şimdiye kadar insan eliyle yapılmış en küçük ve en hafif uçan robot. Bu boyutlarda minik bir türbülans oldukça etkili olabildiği için Robobee çok hızlı tepkiler verebilecek şekilde tasarlanmış. Robobee ilk tasarlandığı haliyle iki tane önemli tasarım problemi içeriyor, bunlar : Mikroçiplerin bile bu araca sığmıyor olması ve gerekli gücü sağlayabilecek bir batarya.

Nano Hummingbird

Nano Hummingbird, AeroVironment tarafından askeri amaçlarla geliştirilmiş bir mikro hava aracı. Bu araç özellikle dış kaplamasının bir sinek kuşuna oldukça benzemesi sonucu oldukça ilgi çekici. Bu kaplama, araç askeri amaçlarla geliştirildiği için kamuflaj amacıyla tasarlanmış. Araç 19 gram ağırlığında ve 16 cm kanat açıklığında. Araç iç ve dış ortamlarda görev yapmaya elverişli tasarlanmış ve 2.5 m/s hızında gust rüzgarlarını karşı uçabiliyor. Aracın ulaşabildiği maksimum hız 10 m/s ve 1 km'lik bir çapta uçabiliyor.

Bu Reklamı Kapat

Sonuçlar

Böcek tipi mikro hava araçları hem çırpar kanat tasarımlara sahip oldukları için hem de oldukça küçük boyutlarda çalışmalar gerektirdikleri için uygulamalı bilimlerin gelişmesinde önemli bir etki sahibi olabilir. Bu araçların tasarımında, modellenmesinde, kontrolünde ve imalatında hala çalışılması gereken oldukça fazla konu var. Şimdiye kadar operasyonu zor olan koşullarda çalışabilecek araçlar geliştirmek ve bu araçları çeşitli alanlarda kullanmak mümkün.

Doğal gözlemlerden yola çıkarak tasarım yapmak ve bunları belirli bir amaca yönelik şekilde uygulamak insanlığın fiziksel sınırlarını aşmasını sağlamakta. Doğa her zaman insanlar için önemli bir esin kaynağı olmuş ve olmaya da devam edecek. Bu yazıda bahsedilen çalışmalar biyotaklit alanında ne kadar gelişme katedildiğini gösterir nitelikte. Bu çalışmalar her zaman olduğu gibi hızla devam ediyor ve insanlık gün geçtikçe kendi fiziksel sınırlarını daha da genişletiyor.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 6
  • Muhteşem! 2
  • İnanılmaz 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Umut Verici! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Bilim Budur! 0
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 17/08/2022 08:29:41 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9039

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Canlılık Cansızlık
Yüz
Alzheimer
Süpernova
Deprem
Gerçek
Hamilelik
Sperm
2019-Ncov
Vegan
Zihin
Mikrop
Analiz
Irk
Ara Geçiş Türleri
Antropoloji
Sosyal Medya
Element
Aslan
Genetik Değişim
Samanyolu Galaksisi
Burun
Ana Bulaşma Mekanizması
Ölçüm
Sars-Cov-2 (Covid19 Koronavirüs Salgını)
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve kabul edilen cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.