Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Bir Sen Eksiktin Koronavirüs: COVID-19 Salgını, Afrika'da da Yayılıyor!

Bir Sen Eksiktin Koronavirüs: COVID-19 Salgını, Afrika'da da Yayılıyor! The Daily Beast
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Dünya'nın en yoğun şekilde sömürülen, en fakir, nüfusça en hızlı büyüyen ve hastalıklara en açık kıtası Afrika'da da salgının yayılması devam ediyor. Şimdiye kadar birçok salgın hastalıkta hep hastaların ilk görüldüğü (bazen yalnızca görüldüğü) Afrika’dan gelen COVID-19 verilerine göre kıtanın tamamındaki vaka sayısı birçok Avrupa ülkesinden az; ama gidişata göre vakalar Afrika'da da yükselişte.

31 Mart 2020 itibariyle kıtanın durumu
31 Mart 2020 itibariyle kıtanın durumu
African Union

31 Mart 2020’de Afrika’da toplam vaka sayısı 5413 olarak bildirildi ve bu tarihe kadar kıtada 172 kişi koronavirüs nedeniyle yaşamını kaybetti. Afrika Birliği ve Afrika Hastalık Kontrol ve Önlem Merkezi (Africa CDC) verilerine göre 387 kişi ise hastalığı atlatarak iyileşti. 31 Mart 2020 itibariyle kıtadaki 54 ülkeden 48'i COVID-19 olgu bildiriminde bulundu ve bunların 12’sinde olgu sayısı 100’ün üzerinde.

Afrika kıtasında en yüksek olgu bulunan ülke, 1353 vaka ile Güney Afrika. Sonrasında Cezayir, Mısır, Fas ve Tunus geliyor. Tahminlerimize göre bu ülkelerin görece yüksek olmasının nedeni, diğer ülkelere göre laboratuvar altyapılarının biraz daha iyi olması. Daha çok test, daha çok vaka bulunmasıyla sonuçlanıyor olabilir. Bir diğer deyişle, kıtadaki diğer ülkelerde vaka bildirilmemiş veya daha az sayıda bildirilmiş olması, sayıların gerçekten o düzeyde olduğu anlamına gelmiyor olabilir.

Asya kaynaklı olup da sonradan Avrupa ve ABD merkezli bir salgına dönüşen COVID-19, işlerin tersine dönmesine de neden oldu: Her zaman salgın hastalıkların Afrika'dan Avrupa’ya girişinin takibi yapılırken, şu anda Afrika'da bulunan COVID-19 olgularının birçoğu Avrupa ülkeleri kaynaklı! Ancak bundan yola çıkarak "Dünya tersine dönüyor!" demek için erken.

Afrika ülkelerinde lokal bulaş ve yerel dolaşımın başladığı (seyahat öyküsü olmayan) ülke sayısında ciddi artış var. Bu da Afrika ülkelerinde de seyahat öyküsü sorgulama dışında daha ciddi önlemlere gideceğinin işareti. Örneğin nCoV Africa verilerine göre 30 Mart 2020'de Gana’da 9 yeni COVID-19 olgusu vardı ve bu olguların üçünde, son 14 günde Almanya, Fransa ve Macaristan seyahat öyküsü mevcuttu. Diğer 6 olgunun ise seyahat öyküsü bulunmuyor.

Afrika CDC, şu anda ülkelerde test olanaklarını oluşturmak için çaba sarf ediyor. Afrika’dan henüz yaş dağılımı, altta yatan hastalık ile ilgili bir veri yok. Bu veriler geldikçe, salgının Afrika'daki durumu hakkında daha fazla şey öğrenebileceğiz.

ICRC

Afrika'yı Tanıyın!

Afrika ile ilgili birkaç detay verelim: Bu kıtada, 1.3 milyar insan yaşıyor. Afrika, nüfus artış hızının özellikle de son yıllarda yüksek olduğu, ama yaşam beklentisinin halen düşük olduğu bir coğrafya... Gelecek yüzyıl öngörülerinde dünya nüfusunun %40’ının Afrika kıtasında yaşayacağı öngörülüyor. Sadece Nijerya’nın nüfusu an itibariyle 190 milyonun üzerinde. Gelecekte en büyük artışın Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde olması bekleniyor. Bu arada Zaire diye bilinen ülke, aslında 1997'den beri ismi DKC olan ülke...

Afrika'da doğan bir bebeğin ömür beklentisi, savaşlar nedeniyle daha 90’lı yıllara kadar 50 idi! O yıllarda bazı ülkelerde erkek nüfusun yaşam beklentisi 40 bile değildi. 2010’lu yıllarda yaşam beklentisi ortalama 60 yıl civarına ulaştı; ama tüm ülkelerde durum aynı değil.

Enfeksiyon hastalıkları kıtanın her daim en büyük sorunu. HIV/AIDS son yıllarda, sıtma ise kadim tarih boyunca başına bela olmuş. HIV’nin yüksek olduğu bölgelerde bir başka sorun da tüberküloz. Meningokok enfeksiyonları da “menenjit kuşağında” belki yüzyıl boyunca yüz binlerce insanın ölüm nedeni idi - ta ki yaygın aşılama ile meningokok A enfeksiyonu kontrol altına alınana kadar. Kızamık, pnömoni ve ishal için son yıllarda yürütülen aşı çalışmaları ile kısmen yol alınmakla birlikte, halen ciddi hastalık yükü ve çocukluk çağının en önemli ölüm nedenleri arasında bulunuyor.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Time

İlginç bir detay: Bazı politik komplolar haricinde halk arasında aşı karşıtlığı bulunmuyor; çünkü böyle bir lüksleri yok. Kıta halkı aşılara ulaşamıyor ve bu nedenle aşı ile engellenebilir birçok hastalıkla baş etmek zorunda kalıyorlar.

Kıtanın bir başka sorunu da NTD dediğimiz, Batı coğrafyalarında sorun oluşturmadığından göz ardı edilmiş (İng: "neglected") tropikal ve parazitik hastalıklar. Bu, kıtada halen ciddi problem. Bu hastalıkların bir bölümün tarihi süreci ve insan öyküleri adeta insanlık ayıbı! Bunların halen kıtada bulunuyor olması kabul edilebilir değil.

Ebola da Afrika’nın son 5 yılının önemli kabuslarından birisi idi. Ancak bir yandan Dünya koronavirüs salgını ile kasıp kavrulurken, diğer yandan mevcut stratejiler ile yaklaşık 1 hafta içinde Dünya Sağlık Örgütü'nün Afrika'daki Ebola salgının bittiğini açıklaması bekleniyor.

Buna rağmen enfeksiyon dışı hastalıklarda da son yıllarda kıtada bir artış da görülüyor. Diyabet sıklığında son yıllarda ciddi bir artış var ve tanının gecikmesinden dolayı da sıklıkla ciddi diyabet komplikasyonları ile uğraşıyorlar. Açlık, beslenme yetersizliği, anne ve bebek ölümleri de bu kıtanın yüzlerce yıllık tarihinin belki de "değişmez" kaderi...

Sonuç

Hala yüzlerce farklı dilin, farklı inanışın, farklı kültürel ritüelin olduğu Afrika, dışarıdan bakıldığında çok renkli, ama aslında içerisinde sadece “siyah” ve "yalnız" bir kıta...

Afrika kıtasında COVID-19 salgının seyri birçok açıdan çok farklı olabilir. İleri yaşta kişilerin sayısının az olması, yaşamını kaybeden hasta sayısını belki azaltabilir; ama bu kadar çok altta yatan soruna yetersiz sağlık hizmeti de eklenirse, ciddi düzeyde ürkütücü sayılara da ulaşılabilir.

Bir süre Afrika’nın bir bölümünü, hastalarını, hastalıklarını, sağlık sistemini görmüş biri olarak söyleyebileceğim belki tüm dünya için geçerli ama, Afrika için daha da geçerli:

Bir sen eksiktin koronavirus!
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Üzücü! 7
  • Tebrikler! 6
  • Korkutucu! 4
  • Grrr... *@$# 2
  • Muhteşem! 1
  • Bilim Budur! 1
  • İnanılmaz 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • İğrenç! 0

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 22/10/2020 04:32:49 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8456

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Beslenme Bilimi
Mers
Yiyecek
Yumurtalık
Arı
Kuantum Fiziği
Hastalık
Diş Hekimi
Seçilim
Kuyruk
Yüz
Epigenetik
Kanser Tedavisi
Kuşlar
Obstetrik
Önlem
Factchecking
Viral Enfeksiyon
Yeni Koronavirüs
Tehlike
Dağılım
Kanıt
İspat Yükü
Şempanzeler
Besin Değeri
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Her şeyin doğal bir açıklaması vardır. Ay bir tanrı değil, devasa bir kayadır. Güneş ise sıcak bir kayadır.”
Anaxagoras
Geri Bildirim Gönder