Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

Bilimsel Bir Makalenin Anatomisi: Akademik Makale Nasıl Bir Düzene Sahiptir? Bilimsel Yayınlar, Hangi Parçalardan Oluşur?

Bilimsel Bir Makalenin Anatomisi: Akademik Makale Nasıl Bir Düzene Sahiptir? Bilimsel Yayınlar, Hangi Parçalardan Oluşur? Analisis
17 dakika
80,466
  • Akademik Makale
Evrim Ağacı Akademi: Bilim Nedir? Yazı Dizisi

Bu yazı, Bilim Nedir? yazı dizisinin 9. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Bilim Nedir? Bilimin Temel Özellikleri Nelerdir?" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al

Bilimin iletişim yollarından en önemlisi, akademik makalelerdir. Bilimsel cemiyetin kalbinde yer alan akademik makaleler, bilim insanlarının birbirleriyle ortak bir zeminde iletişim kurmasını ve fikirlerini kavga gürültü olmaksızın, sakin ve soğukkanlı bir şekilde, sistemli ve objektif bir biçimde birbirlerine aktarmalarını sağlar. Eğer bilimi tam olarak anlamak veya herhangi bir akademik çalışma yoluyla bilime katkı sağlamak istiyorsanız, akademik makale yazımını ve okunmasını öğrenmeniz bir tercih değil, bir zorunluluktur.

Akademik makaleler, bir bilim sahasındaki en güncel bilgileri içeren kaynaklardır. Dolayısıyla bir bilim sahasını öğrenmeyi, kendinizi o alanda geliştirmeyi, o alana katkı sağlamayı istiyorsanız; o bilim sahasındaki güncel durumu ve halen açıklanamamış konuları tespit etmek için akademik makaleleri didik didik etmeniz ve dikkatlice okumanız gerekir. Bu, bilimin en heyecan verici taraflarından biridir: Bir akademik makale, bir soruya cevap verirken, birçok yeni soruyu da doğurur; çünkü bilim, daha önce de izah ettiğimiz gibi, tamamlanmamış bir yolculuktur. Bu nedenle akademik bir makaleyi okuduğunuzda, sadece o makalede keşfedilenleri değil, aynı zamanda o sahada veya o çalışmada açık kalan noktaları da görmeniz mümkün olacaktır. Böylece o açıklara odaklanabilir, yeni keşifler yapabilir veya yapılan keşiflerin eksiklerini keşfederek bilimin gerçeğe bir adım daha yaklaşmasını sağlayabilirsiniz.

Bu Reklamı Kapat

Ayrıca bilimsel makaleler, akademik bir çalışmanın (örneğin bir deneyin) nasıl yapıldığını da detaylıca izah eden belgelerdir. Bu makaleler içerisinde, bir deneyin ne kadar sürdüğünü, ne tür ekipmanlar kullanıldığını, hangi malzemelere ihtiyaç duyulduğunu, fiziksel olarak bir deneyin tam olarak nasıl yapıldığını okuyabilirsiniz. Bu bilgileri edinmek, kendi deneylerinizi nasıl yapacağınızı çözmek açısından çok büyük öneme sahiptir. Hatta bazı deneyleri yapıp yapamayacağınızı (bütçenizin veya erişim gücünüzün buna yetip yetmeyeceğini), akademik makaleleri okurken tespit edebilirsiniz.

Bilimsel Bir Makale Nasıl Yayınlanır?

Bilimsel bir makalenin ana amacı, genellikle deneysel olan yeni bulguların duyurulması ve bu yeni bulguların bilinen olaylarla ilişkisini sunmaktır. Bu makaleler aracılığıyla yaptığınız deneyleri, sonuçlarınızı ve düşüncelerinizi Dünya'ya ilan edersiniz. Bu makaleleri yayınlayan dergilerin saygın ve hakemli olması gerekir.

Bu Reklamı Kapat

Saygınlık, alandaki uzman isimlerin çalışmalarını yayınlamayı tercih etmesinden ve tarihsel olarak bir sahanın köşebaşı araştırmalarının yayınlanmasından gelir. Dergilerin teorik amacı, en kaliteli bilimsel çalışmaları süzmek, kalitesiz çalışmaları da elemek veya kaliteli hale getirilebilecek şekilde yönlendirmektir. Bu işi yapan hakemler, belli bir bilim sahasında uzun süreden beri yayınlar yapan, konusunda uzman bilim insanlarıdır. Onlar makalenizi okur, yorumlar yaparlar; bazen çalışmanızı beğenmez ve kimi zaman bazı ek deneyler yapmanızı talep eder veya farklı yaklaşımlar önerebilirler.

Çoğu durumda bir akademik makale, gönderildiği ilk dergi tarafından yayınlanmaz; çünkü bilim insanları kimi zaman kendi seviyelerinin çok üstünde gördükleri, daha saygın dergilere çalışmalarını gönderebilirler ve bu dergilerin standartları, kimi diğer dergiye göre çok daha katı ve yüksek olabilir. Benzer şekilde, akademik süreç çok katı ve acımasız olduğu için, bir yayının gönderildiği ilk yerdeki hakemler muhtemelen çalışmayı didik didik edip, çok sayıda hata veya eksik bulacaklardır. Bu nedenle makaleler reddedilebilir; ancak araştırmacılar artık bu eksiklerden haberdar oldukları için, geri dönüp onları düzeltebilirler ve ikinci veya üçüncü bir dergiye makalelerini gönderebilirler.

Hakemlerin yorumlarına göre nihayet makaleniz bir dergide basılır/yayınlanır veya kısmen/tamamen reddedilir. Kısmen reddedilen makaleler, ihtiyaç duyulan düzenlemeler yapıldıktan sonra tekrar değerlendirmeye alınabilir. Tamamen reddedilen makalelerin başka dergilere gönderilmesi veya akademisyenler tarafından sorunların giderilmesi üzere araştırmalara geri dönülmesi gerekir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Yayınlanan yeni akademik makaleleri, zamanında ve taze taze okumak, konunuz ile ilgili bilgilerinizin artması ve güncel kalması açısından oldukça önemlidir. Hatta makale okumak, çoğu durumda bilimde deney yapmaktan daha bile önemli olabilir. Makale okuyarak geçirilen her 1 saat, alana hâkim olmadan, muhtemelen boşuna yapılan 10 saatlik bir deneyi önleyebilir. Eğer makale okumayı sevmiyorsanız, bilim yazarları/anlatıcıları olmaksızın bilimi gerçekten anlamanız çok zordur; bilim üretmeniz ise imkânsızdır. Bilimsel sürecin nasıl çalıştığını daha iyi anlamak için, bu yazımızı okuyabilirsiniz.

İşte bir akademik arama motoru kullanarak erişebileceğiniz herhangi bir makalenin nasıl okunacağını anlamak için, öncelikle bazı ön koşullarla başlamamız gerekir. Bu şartlardan sonra da makaleyi anlamamızı ve değerlendirmemizi sağlayacak ana soruları sorarız.

  1. Makaleler nasıl düzenlenmiştir?
  2. Bir makaleyi okumak için nasıl hazırlanırız, özellikle de konu hakkında pek bilgimiz yoksa? 
  3. Karşılaşmayı bekleyeceğim zorluklar nelerdir?
  4. Bir makalenin içeriğini nasıl anlar ve değerlendiririm?

Bu makalede, bunlardan ilk ikisini yanıtlandıracağız. Sonraki iki soru ise, bir sonraki yazımızın konusu olacak.

Bir Makalenin Anatomisi

Çoğu bilimsel yayında, makaleler standart bir formatta yazılırlar. Her makale belirli bölümlere ayrılmıştır ve her bölüm ayrı bir amaç güder. Öncelikle standart formattan sonra standart formatın değişik türlerinden bahsedeceğiz.

Makalelerin Genel Düzenlenme Biçimi

Başlık ve Özet

Bir makalenin "Başlık" (İng: "Title") kısmı, genellikle çalışma hakkında temel bilgileri alabileceğiniz yerdir. Kimi zaman bilim makalelerinin başlıkları da esprili, popüler kültüre (örneğin filmlere, meşhur sözlere, vs.) gönderme yapan, ilgi çekmeye çalışan biçimlerde atılmış olabilir. Çoğu zamansa başlık, dümdüz bir şekilde makalenin ne ile ilgili olacağını ilan eder.

Bu Reklamı Kapat

Bir makalenin asıl bilgi verilen ilk kısmı, genellikle oldukça kısa olan "Özet" (İng: "Abstract") kısmıdır. Çoğu zaman bu özet, konu hakkında kısa bir fikir edinmemizi sağlar, makalede bahsedilen yeni bulgudan kabaca bahseder ve bu bulguları konu ile bağdaşlaştırır. Birazdan görebileceğimiz gibi bu mantıksal düzen, tüm makalede de geçerlidir.

Bu bölümde yazar genelde şu kalıpta yazar: İlk cümlede konuyla ilgili, yaygın olarak bilinen, genel geçer bir açılış yapılır. Örneğin: "Kanser için halihazırda kullanılan kemoterapi ilaçlarının çok ciddi yan etkileri vardır." Yani konuyla ilgili iseniz, hatta değilseniz bile, bu cümle size pek bir şey öğretmeyecektir; ancak bu cümlenin söylemeye çalıştığı şeye kulak verin: "Ben daha az yan etkisi olan bir kemoterapi ilacı ile ilgili bir makaleyim; yoksa makaleye neden böyle başlayayım?"

Çoğu zaman özetler, devamında çeşitli istatistikler veya konuyla alakalı daha özel bir bilgi veya halihazırdaki çalışmalardan bahseder. Örneğin: "Kemoterapinin yan etkilerini azaltmaya yönelik son 20 yılda çok sayıda çalışma gerçekleşmiştir." Bu cümleye, ilk cümlenin daha özele doğru devamı diyebiliriz. Burası en fazla iki cümledir; genellikle çok uzatılmaz.

Devamında, çoğu zaman bir "ama" cümlesi gelir: Bu cümlede, akademik literatürde bunca araştırmaya rağmen halen bir şeylerin eksik olduğu söylenir. Bu noktaya kadar konunun tam olarak ne olduğunu anlamadıysanız, bu cümlede artık okuduğunuz makalenin literatürdeki hangi eksiğe odaklanacağını net olarak öğrenirsiniz. Örneğin: "Ancak genelde bu daha az yan etkili kemoterapi ilaçlarının kansere olan etkisi de düşüktür." Burada verdiğimiz örnekler tamamen farazi örnekler; ancak bu cümlede, makalenin kendisini neden önemli saydığını görürsünüz, yani hangi ihtiyaca cevap vermiş olduğunu öğrenirsiniz.

Bu Reklamı Kapat

Akabinde, bu makalede araştırmacıların tam olarak ne yaptıkları ilan edilir. Buna "iddia cümlesi" diyebiliriz. Örneğin: "Ama biz çok güzel bir ilaç bulduk, hem yan etkisi yok hem de çok etkili." veya "Biz düşündük ki, böyle yaparsak şöyle olur." Burada araştırmacılar, çok kısaca hipotezlerinden bahsederler. Bunun devamında, kendi kullandıkları teknolojinin güzelliklerini veya kullandıkları tekniklerin üstünlüklerini anlatırlar. Bu kısımda bir makale tekniklerinin üstünde çok duruyorsa, okuduğunuz makale teknik bir makale; yeni bir keşfe odaklanmayacaktır. Ancak bunların hepsinin bilim için yeri ayrıdır ve hepsi çok önemlidir.

Çoğu zaman bir sonraki basamak, yazarın karşılaştığı sonuçlar kısaca verilir. Örneğin "Piyasada mevcut şu ilaca göre şu kadar daha az sağlıklı hücre öldürdüğünü gördük." veya "Çok iyi ilaç, hem şöyle hem böyle." Burada yarım yamalak verdiğimiz kısımlar, genellikle katı sayılarla desteklenir. Örneğin "3 kat artış" veya "%74.2 azalma" gibi... Bunların da hepsi, özünde iddia cümleleridir. Makaleyi okudukça, özet kısmındaki iddiaların gerçekten de yapılan deneylerde bulunup bulunmadığını, eğer bulunduysa bunların ne kadar anlamlı sonuçlar olduğunu veya yazarların iddialarını genel olarak destekleyen sonuçlar olup olmadığını öğreneceksiniz. Ayrıca bu noktada, artık makalenin devamını okumak isteyip istemediğinize de karar verebilirsiniz.

En son cümle, genellikle araştırmacıların kendi çalışmalarını en yücelttikleri cümledir. Örneğin: "Bizim bulduğumuz bu ilaç, kanserle savaşan hastaların yaşam kalitelerini arttıracak." Bu cümle, elbette genellikle bir abartıdır; çünkü bilimde çok nadiren tek bir araştırma Dünya'yı değiştirecek etkiye sahip olabilir. Popüler bilim kaynaklarının alıp üzerine gittiği malzeme de çoğunlukla bu tür cümlelerden çıkar. Öte yandan, bu abartı, yapılan çalışmanın büyük resim içindeki yeri hakkında fikir verebilmek için önemlidir; dolayısıyla işlevi olmayan bir cümle değildir.

Elbette özel bölümü her zaman burada verdiğimiz düzeni/kalıbı takip etmez. Bundan çok daha farklı tasarlanmış makaleler de okuyabilirsiniz; ama burada anlattıklarımız, size genel bir fikir verecektir ve hangi kalıbı takip ediyor olursa olsun, genellikle özet kısmını okuduğunuzda, bir makalenin akademik literatürdeki yerini gayet açık bir şekilde anlarsınız. Eğer bir makalenin özet bölümünü anlayamıyorsanız, ya kötü yazılmış bir makale okuyorsunuz demektir ya da alandaki donanımınız yeterli düzeye ulaşmamış demektir.

Bu Reklamı Kapat

Agora Bilim Pazarı
Fiziğin Ötesinde Bir Dünya: Yaşamın Ortaya Çıkışı ve Evrimi

Yaşam nasıl başladı? Yaşamın evrimi, fiziktekine benzer yasalarla açıklanabilir mi? Santa Fe Enstitüsü’nde karmaşık sistemler araştırmacısı olarak yaptığı çalışmalarındaki fikirleri ilerleten Stuart Kauffman son kitabında karmaşık kimyası olan bir ortamdan moleküler çoğalmaya, metabolizma ile erken ön-hücrelere ve tanıdığımız yaşama olan evrime ilişkin fizik yasalarının sağlayabileceğinin ötesinde bir açıklama sunuyor.

  • Çevirmen: Murat Havzalı
  • Yayın Tarihi: 24.09.2020
  • Baskı Sayısı: 1. Baskı
  • Sayfa Sayısı: 139
  • Cilt Tipi: Karton Kapak
  • Kağıt Cinsi: Kitap Kağıdı
  • Boyut: 13.5 x 21 cm
  • ISBN: 9786058023192
Devamını Göster
₺50.00
Fiziğin Ötesinde Bir Dünya: Yaşamın Ortaya Çıkışı ve Evrimi

Giriş

Bir sonraki bölüm "Giriş" (İng: "Introduction") bölümüdür. Çoğu dergide bu bölüme ayrı bir başlık verilmez. Adından da anlaşılabilineceği gibi bu bölüm, okura yeni bulguların alanda bir gelişme olduğunu anlayabilmesi için gereken arka plan (bağlam) bilgisini sağlar. Bu bölümde o makaleyi rahatlıkla okumanızı sağlayacak biraz bilgi vermenin yanı sıra, makalenin önemini göstermek için önceki makalelerden, kendi tekniklerinin üstünlüklerinden (teknik makalesi ise) ve bu sahada neler yapıldığından tam olarak bahsedilir.

Tipik olarak, giriş bölümü öncelikle alan hakkında kabul edilen bilgileri anlatır, ardından da bu alanın daha belirli bir tarafına odaklanır. Bu belirli alan, genellikle bu makalenin konusu ve araştırmaya öncü olan bir bulgu ya da bir dizi bulgudur. Eğer yazarlar bir hipotezi sınıyorlarsa önce hipotezin kaynağı, ardından da hipotezin tutarlı kanıtları yazılır; birkaç adet öngörü de eklenir.

Genelde son paragraflarda, araştırmacıların bu makalede ele alacağı hipotezden de bahsedilir. Örneğin: "Biz kendi ilacımıza şöyle bir şey ekledik. Bu eklediğimiz şeyin daha önceden bilinen şöyle böyle özellikleri var, zaten çalışılmış da, sadece hasta hücrelerle etkileştiği şu ve bu makalede. Biz de şöyle bir hipotez geliştirdik; biz bunu ilacımıza bağlarsak, ilacın hasta hücre seçiciliğini arttırırız. Daha az sağlıklı hücre ölümüne sebep oluruz, yan etkisi azalır. Daha önce bir ilaca bağlanmamış bir çalışma yapılmamış (bizim yeniliğimiz burada)." Dolayısıyla bu bölümü okurken, şu sorulara cevap verebilmeniz gerekir: "Neden önemli?", "Hipotezleri nedir?" ve "Ne yapmışlar?". Kimi zaman bu "Ne yapmışlar?" sorusunu grafik çizimle de anlatabilirler. Bu tür cümleleri tespit etmek, makalenin ne tür bir analizden bahsedeceğini anlamanızı kolaylaştırabilir.

Ayrıca çoğu makalede bir ya da birkaç makalenin sonucu da bu bölümün sonunda sunulur. Böylece okura sunulan sorulara genel cevaplar verilmiş olur. Daha kıyaslamacı ya da açıklamacı bir makale, direkt yazarların ilgisini çeken alan ya da daha geniş bir veri tabanına ihtiyaç duyulan bir konu hakkında yazılıyorsa bir Giriş bölümü ile başlayabilir.

Malzeme ve Metotlar

Çoğu makalede bu bölümden sonra "Malzeme ve Metotlar" (İng: "Materials & Methods") bölümü gelir. Bazı yayınlarda bu bölüm, makalenin sonunda da yer alabilir. Bu bölümün amacı, deneyde kullanılan malzeme ve yöntemlerin açıklanmasıdır. Teoride bu açıklamalar, deneyin başka bilim insanlarında denenmesini sağlayacak kadar detaylı olmalıdır, fakat genelde bu bölümler ya çok sıkıştırılmıştır ya da yazarların eski makalelerine atıfta bulunur. Çünkü bilim, çoğu zaman sıradan bir deney düzeneğinin çok ötesine geçmiş haldedir ve bu nedenle deneyi tekrar etmek isteyen bir kişi, önce o deneyin tarihsel basamaklarını kavramalıdır. Ancak o noktadan sonra güncel bir tekrarını tasarlayabilir.

Sonuçlar

Üçüncü bölüm genelde "Sonuçlar" (İng: "Results") bölümüdür. Bu bölüm deneyleri anlatır ve neden yapılmış olduklarını açıklar. Genellikle Sonuçlar bölümü, Giriş bölümünün devamı gibidir. Yani Giriş bölümü, Sonuçlar bölümünün başına bir açıklama getirir.

Bu noktadan sonra Sonuçlar kısmının düzenlenmesi makaleden makaleye değişir. Bazı makalelerde sonuçlar fazla tartışılmadan verilir, tartışmalarsa başka bir bölümdedir. Bu düzen, eğer başlardaki bilgiler sonraki deneylerin neden yapıldığının anlaşılması için fazla açıklamaya ihtiyaç duymazsa mantıklıdır. Diğer makalelerde ise sonuçlar verilir, açıklanır hatta bazen makalede bulunmayan başka bulgular ile birleştirilerek sonraki deneylerin mantıksal temeli oluşturulur.

Bu kısımlarda genelde figürler bolca kullanılır ve bu figürler üzerinden bir hikaye anlatılmaya çalışılır. İyi bir makaleyi, kötü bir makaleden ayırt etmenin yollarından biri, figürlere ve bu figürlerin düzenlenişine bakmaktır. İyi bir makalede, tek bir kelime bile okumadan, sadece figürlere bakarak, araştırmanın amacını, yöntemini ve sonuçlarını anlayabilirsiniz.

Tartışma

Dördüncü bölüm "Tartışma" (İng: "Discussion") bölümüdür. Bu bölümün birden çok işlevi bulunur. Birincisi, makaledeki bilgiler bu bölümde açıklanır, yani bu bilgiler incelenerek yazarın bulgularını kanıtladığı gösterilir. Açıklamalardaki tüm sınırlandırmalar belirtilmeli ve gerçekler ile varsayımlar kesinlikle birbirinden ayırılmalıdır. İkinci olarak bu bölümde bulunan bulgular, alan hakkındaki eski bulgular ile ilişkilendirilir. Bu, araştırmanın alana nasıl bilgi eklediğini ya da önceki araştırmaların hatalı oldukları noktaları göstermesi açısından önemlidir. Önceden de belirtildiği gibi bu mantıksal argümanlar genellikle Sonuçlar kısmında bulunur, özellikle de eğer ilerleyen aşamalardaki deneylerin gerekçeleri açıklanmaya çalışılıyorsa. Tartışma kısmı o zaman giriş bölümünde verilsin diye karşı çıkılsa da, bu bölümün önemini Sonuçların ilk kısmı verilmeden genellikle idrak edilememektedir.

Bitiriş

Makale, en son "Bitiriş" (İng: "Conclusion") bölümüyle biter. Burada sonuçlar özetlenir, bulguların büyük resimle olan ilişkisine bakılır, yeni bilginin üstünde durulur, gelecekte bu bulguları destekleyecek neler yapılacağına değinilir. Konuyla ilgili geniş bilgi ve fikir barındıran kısımdır.

Bu Reklamı Kapat

Referanslar

Son olarak, "Referans" (İng: "References") kısmında makalenin yazımında kullanılan tüm kaynaklar yer alır. Bu kısım son derece önemlidir; çünkü bir makalenin tarihsel konumunu ve alandaki diğer makalelere göre yerini tespit etmek açısından kritik bilgiler içerir. Çoğu durumda referanslar, aynı zamanda bir "ileri okuma" önerisi konumundadır. Bu makaleleri de okuyarak, elinizde tuttuğunuz çalışmanın amaçlarını, konusunu ve hedeflerini çok daha bütüncül bir şekilde anlamanız mümkün olacaktır.

Teşekkür, Çıkar Çatışması ve Diğer Ekler

Makalelerde genellikle kısa bir "Teşekkür" (İng: "Acknowledgements") kısmı bulunur. Bu bölümde, çalışmaya katkı sağlayan diğer insanlar ve onların yaptıkları katkılar belirtilir. Burada ilginç bir nokta, kimin "teşekkür" kısmında verileceği, kimin "makale yazarları" arasında yer alacağıdır. Çoğu durumda bu, katkı düzeyine göre belirlenir. Eğer bir kişi, makalenin ortaya çıkması için göz ardı edilemez veya vazgeçilemez bir katkı yaptıysa (örneğin makale düzeneğini kurmak veya çalıştırmak gibi), bu kişiler makale yazarları arasında yer alacaktır. Ancak akademik çalışmanın yapılması sırasında bir kişiyle ara ara fikir alışverişinde bulunulduysa ve bu fikir alışverişlerinin akademik çalışmaya köklü bir katkısı olmadıysa, genellikle bu kişiler teşekkür kısmında yer alırlar. Benzer şekilde, laboratuvarlarda geçici olarak yer alan lisans öğrencileri de, çoğu zaman lisansüstü öğrencilerine göre daha az katkı sağladıkları için burada yer alırlar; ancak bu öğrencilerin nerede yer alması gerektiği konusu oldukça tartışmalıdır. Genel olarak makale yazarları, çalışmayı yapan lisansüstü öğrencileri ve onların akademik danışmanlarını içerecektir.

Eğer araştırmayı yapanlarla araştırmayı fonlayanlar arasında bir çıkar çatışması varsa, "Potansiyel Çıkar Çatışması Bildirisi" (İng: "Disclosure of Potential Conflicts of Interest") gibi bir kısımda, bu potansiyel çatışmalar ilan edilir. Örneğin bir akademisyenin, araştırılan bir gıda maddesini üreten firmayla herhangi bir bağı varsa, bu bağı ilan edeceği yer burasıdır. Bu, akademik çalışmanın yanlı yapıldığı anlamına gelmez; ancak bu ilan sayesinde akademik dürüstlük pekiştirilmiş olur.

Makaleler ayrıca çeşitli "Şekiller" (İng: "Figures") ve "Tablolar" (İng: "Tables") içerirler. Bu Şekil ve Tabloların da, belirli bir deney ya da deneyler hakkında ayrıntılı bilgi sunmalarını sağlayan açıklamaları bulunur. Tipik olarak, eğer bir prosedür makalede sadece bir kez geçmişse bu ayrıntılar Malzemeler ve Metot kısmında verilir, Şekil ve Tablo açıklamaları ise bu verilen ayrıntılara atıfta bulunur. Eğer bir prosedür tekrarlı olarak kullanılmışsa da, Malzemeler ve Metot kısmında genel bir tarifte bulunulur, ayrıntılar ile Şekil ve Tablo açıklamalarında verilir.

Bu Reklamı Kapat

Son olarak, bir makalenin veritabanı (yani o makalede kullanılan verilerin tamamı), deneklerin elde ediliş biçimi, tespit edilen ek bulgular, gösterilmek istenen ek tablolar ve şekiller, kullanılan bilgisayar kodları, vb. ek detaylar, "Ekler" (İng: "Supplements") kısmında verilir.

Makale Düzeni Varyasyonları 

Çoğu bilimsel yayın yukarıda verilen düzene uyacaktır. Duruma göre, özellikle de okurun, deneyin kurulu olduğu mantık düzenini anlaması için verilen bilginin daha fazla açıklanması gereken durumlarda "Sonuç" ve "Tartışma" bölümleri birleştirilebilir. Az önce de bahsettiğimiz gibi, bazı yayınlarda, Malzeme ve Metotlar, Tartışma bölümünden sonra gelir; bazı eski makalelerde ise Sonuçlar, makalenin en sonunda verilir.

Burada 2 özel vakaya değinmekte fayda var: Science ve Nature. Bu iki dergi, yeryüzündeki en saygın ve en popüler akademik dergilerden ikisidir. Bu dergilerinin düzeni, diğer köklü akademik dergilerin takip ettiği yukarıdaki taslaktan çok farklıdır; bu nedenle özellikle değinmekte fayda görüyoruz.

Bu yayınlar çok geniş bir kitleye ulaştığı gibi, çok fazla yazarın da yayınlanma isteği ile karşı karşıya kalmaktadırlar. Dolayısıyla makaleler için verilen yer kısıtlamaları oldukça ağır olmakta bu da yazıyı oldukça kısaltmaktadır. İki yayında da kısa bir özet ve referans kısmı hariç olmak üzere belirgin bir bölümlendirme bulunmaz. Science’ta özet bağımsızdır; oysa Nature’da özet, aynı zamanda giriş bölümü görevi görür. Deneysel ayrıntılar ya dipnot olarak (Science) ya da Şekil ve Tablo ve kısa bir Metot kısmı olarak (Nature) verilir. Yazarlar genellikle koyabildikleri kadar maddeyi bu kısımlara ekleyerek kelime limitini atlatmaya çalışırlar. Buna ek olarak, genellikle metotların büyük kısmı ve önemsiz bazı materyaller internet üzerinden erişilebilinecek bağlantılara koyulur.

Bu Reklamı Kapat

Diğer yayınlarda da uzunluk sınırlamaları bulunur. Örneğin Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) altı sayfalık bir sınır kullanmaktadır, Cell ise makaleleri ağır bir şekilde kısaltır ve Özet bölümü için kısa bir sözcük sınırlaması uygular.

Bu yoğun kısaltma baskısı, çoğu yazarın makalenin akışını sağlayacak mantık örgülerini makalelerinden çıkarmalarına sebep olmaktadır. Buna ek olarak, makalenin daha geniş bir kitleye erişmesini sağlayacak olan temel bilgiler kısmı da özetlendiği ya da makaleden çıkarıldığı için daha az bilgi sahibi okurların önceki makaleleri ya da eleştiri yazılarını gözden geçirmeden deneyin önemini ve niçin önemli olduklarını anlamaları zorlaşmaktadır. İyi bir gelişme olarak, yeni ve yaygın az önemli ayrıntıları internete koyma uygulaması sınırlamalar üzerindeki baskıyı azaltmış durumdadır fakat bu baskı özellikle eski makaleler için hala bir sorun teşkil etmektedir.

Sonuç

Bir makaleyi, anatomik parçalarından ve o parçaların görevinden haberdar olarak okursanız, o çalışmadan keyif alma ve genel konuyu daha iyi anlama ihtimaliniz artacaktır.

Makaleyi neden okuduğunuza göre değişebilecek birkaç noktaya daha değinmekte fayda vardır: Eğer sadece konuyla ilgili bilgi almak istiyorsanız, yukarıdaki akış genel olarak yeterli olacaktır. Ancak konuyla ilgili ayrıntılı bilgi topluyorsanız (örneğin teziniz veya kendi çalışmanız için), daha ayrıntılı notlar almanız, belki aynı anda birden fazla makale üzerinde çalışmanız, bunlar arasında karşılıklı okuma yapmanız gerekir. Burada kendi not sisteminizi geliştirmeniz önemlidir; çünkü herkesin farklı bir tarzı vardır.

Ne olursa olsun, şu gerçek değişmez: Öğrenmek, güzel şeydir. Hele ki herhangi bir konuyla alakalı akademik gündemi takip etmek çok keyiflidir, çok öğreticidir. Ne yazık ki okunabilecek çok fazla sayıda akademik makale vardır; dolayısıyla ömrünüz içinde bunların hepsini okumanız imkânsızdır. Dolayısıyla uzmanlaşmak istediğiniz konuyu erkenden seçmenizi ve bu alandaki anahtar makaleleri tespit etmenizi önemle tavsiye ederiz. Bu sayede daha seçici davranabilirsiniz ve gündemi daha iyi takip edebilirsiniz.

Okundu Olarak İşaretle

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 26
  • Merak Uyandırıcı! 13
  • Muhteşem! 9
  • Bilim Budur! 8
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 6
  • Umut Verici! 6
  • İnanılmaz 1
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Evrim Ağacı Akademi: Bilim Nedir? Yazı Dizisi

Bu yazı, Bilim Nedir? yazı dizisinin 9. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Bilim Nedir? Bilimin Temel Özellikleri Nelerdir?" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 29/09/2022 14:07:08 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/272

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Uyku
Buz
Psikiyatri
Çocuklar
Evrim Teorisi
İklim Değişimi
Gaz
Editör Seçkisi
Darwin
Sars Virüsü
Tarih
Canlı Cansız
Enfeksiyon
Beslenme
Teknoloji
Küresel Salgın
Hücreler
Yörünge
Acı
Asteroid
Yaşlılık
Araştırmacılar
Hekim
Cinsel Yönelim
Sinek
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve en iyi cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.