Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

Antarktika'da Yumurta Morfolojisini Değiştirebilen Yeni Tardigrad Türü Bulundu!

Antarktika'da Yumurta Morfolojisini Değiştirebilen Yeni Tardigrad Türü Bulundu! Cosmos Belgeseli
8 dakika
2,080
  • Tardigradoloji
  • Hidrobiyoloji
Evrim Ağacı Akademi: Hidrobiyoloji ve Tardigradlar (Su Ayıları) Yazı Dizisi

Bu yazı, Hidrobiyoloji ve Tardigradlar (Su Ayıları) yazı dizisinin 12. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Hidrobiyoloji Nedir? Hidrobiyoloji Neyi Araştırır? Yapılan Çalışmalarda Canlıların Rolü Nedir?" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al

Tardigradlar ile ilgili yayınladığımız son içeriğimizde, genetik miraslarının en etkileyici yansımalarından biri olan Dsup proteinine odaklanmıştık. İtiraf etmeliyiz ki bu tür çalışmaları sizler için hazırlamadan önce yaptığımız okumalar sırasında, yakından aşina olmamıza rağmen tardigradlar sıklıkla bizi şaşırtmaya devam ediyor. Çünkü bu ilginç arkadaşlarımız, sahip oldukları kriptobiyoz adı verilen korunma mekanizmaları ile, hemen hemen her habitatta ve çok farklı ekolojik nişlerde görev alıp, hiç beklemediğiniz yerlerde dahi karşınıza çıkabiliyor.

Bunların yanında dağılım gösterdikleri, birbirinden önemli ölçüde farklılığa sahip habitatlar, farklı ekolojik stresleri bünyesinde barındırdığından dolayı, Tardigrada şubesi içerisinde evrimsel süreçte muazzam bir genetik çeşitliliğin oluşmasına sebep olmuştur ve olmaktadır. Bu genetik çeşitliliğin izlerini takip eden araştırmacılar, her sene tardigradlara dair bambaşka araştırmalar ile karşımıza çıkmaktadır. Bugün de tardigradların yeni keşfedilmiş şaşırtıcı özelliklerinden biri ile sizleri tanıştırmak istiyoruz. Dilerseniz başlayalım…

Bu Reklamı Kapat

Keşfe Geçmeden Önce... Nedir Bu Tardigradlar?

Tüm tardigrad içerikli yazılarımızda olduğu gibi, konumuza geçmeden önce, bir hatırlatma olması adına, tardigradlar hakkında genel bilgilere yer verelim.

Su ayıları olarak da bilinen tardigradlar, kara, tatlı su ve deniz habitatlarında bulunan yaklaşık 1.350’e yakın türü içeren özel bir şubedir (filum Tardigrada). Yaşamların büyük bir bölümünü su filminde geçiren bu etkileyici omurgasızların uzunlukları 0,1 ile 1 mm arasındadır. Değinildiği üzere, karalara adapte olmalarına rağmen oksijen alımını sürdürmek için ince bir su tabakasıyla etraflarının çevrelenmesi gerekir. Bu özelliklerinin yanı sıra tardigradlar, anhidrobiyoz adı verilen bir koruma durumu sayesinde, neredeyse 10 yıla kadar (güvenilir olmayan bazı verilere göre 30 yıla kadar) beslenme, boşaltım, üreme gibi yaşamsal faaliyetlerini gerçekleştirmeden yaşamlarını sürdürebilirler. Yeniden hayata dönmek için ise 1 damla su onlar için yeterlidir.

Bu Reklamı Kapat

Tardigradların izine Dünya'nın her yerinde rastlayabilirsiniz.
Tardigradların izine Dünya'nın her yerinde rastlayabilirsiniz.
TED

Fakat onu eşsiz kılan şey sadece kurumaya olan dirençleri değildir; çünkü bunu pek çok hayvan grubu gerçekleştirebilmektedir. Örneğin; rotiferler, nematodlar gibi, hayvanlar aleminde desikasyona dirençli pek çok canlı vardır. Bilim insanlarını büyüleyen asıl özellikleri, susuz kalmış tardigradların olağanüstü fiziksel ve kimyasal aşırılıklara dayanabilmeleridir. -272oC'ye kadar düşük veya +150oC'ye kadar yüksek sıcaklıklarda birkaç dakika ve -20oC'de yıllarca hayatta kalabilirler. Tardigradlar vakumlu uzay ortamında 0 atm'ye veya Mariana Çukuru'na inmek isterseniz deniz altınızın dayanması gereken yaklaşık basınç olan 1.200 atm'ye kadar yüksek basınca dayanmaktadır. Bazı türleri (Milnesium tardigradum) ise gama türündeki 4.000 - 5.000 Gy’e (Sadece 155 Gama tipindeki Gy 1.550.000 göğüs röntgenine eş değerdir) kadar yüksek radyasyon seviyelerindeki organik çözücüye daldırıldıktan sonra bile hayatta kalabilmeyi başarmıştır. Bunu anlamanızı kolaylaştırmak adına: Bahsi geçen radyasyon değeri, insanları öldürecek olan 5 Gy (LD-50) değerinin 1000 katına eşittir.

Tardigradların radyasyona dayanıklıklarını anlatalan bir illüstrasyon çalışması.
Tardigradların radyasyona dayanıklıklarını anlatalan bir illüstrasyon çalışması.
TED

Tardigradlar ve Yumurtaları

Bu başlık ile sanki tardigradları tanıtmaya devam ediyormuşcasına bir algı oluştuğumuzun farkındayız; fakat bugünün konusu, Antarktika’da keşfedilen yeni bir tardigrad türünün değişken yumurta morfolojisi. Bu yüzden tardigradlar ve yumurtaları hakkında biraz bilgi verelim.

Tüm canlıların sınıflandırılması için, çeşitli özellikleri dikkate alınmaktadır. Bu özellikler, kimi zaman morfolojik yani canlının direkt dış görünüşündeki yapılar (tırnak, deri, diş, kanat, renklenmeler vb.) olabileceği gibi, son dönemlerde etkinliğini ve güvenirliğini kayda değer şekilde artıran moleküler tanımlamaları da içerisinde barındırabilir. Örnek vermek gerekirse, mantar taksonomisi oldukça yanıltıcı olabilmektedir. Gelişim aşamalarının farklı safhalarında yer alan aynı mantar türlerinin farklı birer mantar türüymüş gibi değerlendirilip, literatüre geçirilmesi çok da nadir görünen bir olay değildir. Aldatıcı morfolojik özelliklerin önüne geçilebilmesi adına, moleküler tanımlamalar bu konuda araştırmacılara daha tutarlı bir yaklaşım kazandırmaktadır.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Bahsettiğimiz ve canlıların teşhislerinde kullanılan karakterlerin hepsi taksonomik karakter olan isimlendirilmektedir. Tardigradlarda da tüm canlılarda olduğu gibi bu karakterlere (pençe, yumurta, yanak-yutak aparatı, kütikula tabakası, cirrus vb.) rastlamaktayız. Örneklerde de yer aldığı üzere yumurta özellikle Eutardigrada sınıfında bulunan türleri birbirinden ayırmak için kullandığımız taksonomik karakterlerden biridir. Çünkü farklı iki tardigrad türünün ergin bireylerinin morfolojileri büyük çapta benzerlik göstere bilmektedir. Örneğin Dactylobiotus dispar ve Dactylobiotus octavi türlerinin erginlerini birbirinden ayırmanız oldukça güçtür; fakat yumurta morfolojisine odaklandığınızda ise, hangisinin hangi tür olduğunu çok daha rahat bir şekilde söyleyebilirsiniz. Unutmamak gerekir ki bu bilgiye de istisna oluşturabilecek tür içi varyasyonlar söz konusudur. Yani aynı türde farklı yumurta morfolojisine rastlanabilir.

Eutardigrada sınıfından Macrobiotidae familyasından bir tardigrada ait olduğunu düşündüğümüz yumurta yapısı.
Eutardigrada sınıfından Macrobiotidae familyasından bir tardigrada ait olduğunu düşündüğümüz yumurta yapısı.
Akın Karahasan

Yazımızın baş kahramanı olan yeni keşfedilen Dactylobiotus ovimutans sp. nov., bildiğimiz yumurta morfolojisine bambaşka bir perspektif kazandırmayı başardı. Şimdiye kadar teşhis işlemleri sırasında incelenen yumurta yapılarının hiçbiri, yeni keşfedilen türümüzün yumurtasında olduğu gibi değişken bir davranış sergilemedi. Tanımlayıcı adından da anlaşılacağı üzere "yumurta değiştiren" anlamını taşıyan "ovimutans" ismi verildi. Konuyu daha da netleştirmek adına ilgili çalışmayı biraz daha inceleyelim.

Antarktika Tardigrada Faunasının Yeni Üyesi

Tardigradlar, sahip oldukları kriptobiyotik yetenekleri sayesinde Dünya’nın en zorlu kıtalarından biri olan Antarktika da dahil olmak üzere her habitata uyum göstermeyi başarmışlardır. Antarktika'da yapılan çalışmalardan elde edilen sonuçlar doğrultusunda, bu zorlayıcı devasa kıtanın 60 tardigrad türüne ev sahipliği yaptığı bilinmektedir. Bu sayı, Antarktika Yarımadası’ndaki bilinen en zengin çeşitliliğe sahip hayvan grubu olmalarına ve tardigradların baskın omurgasız gruplarından biri haline gelmesine sebep olmuştur. Çünkü kaçınılmaz bir şekilde oldukça zorlayıcı olan abiyotik faktörler her canlı grubu için elverişli bir ortam sunmamaktadır. Kısaca: “İtiraf etmeliyim, eğer bir tardigrad değilseniz hayat sizin için gerçekten çok acımasız olabilir."

Dactylobiotus ovimutans'ın genel morfolojisi, A) Diferansiyel mikroskopta genel vücut morfolojisinin ventralden görünümü B) SEM'de genel vücut morfolojisinin dorsalden görünümü C-D) Diferansiyel ve SEM'de genel vücut morfolojisinin lateralden görüntüsü
Dactylobiotus ovimutans'ın genel morfolojisi, A) Diferansiyel mikroskopta genel vücut morfolojisinin ventralden görünümü B) SEM'de genel vücut morfolojisinin dorsalden görünümü C-D) Diferansiyel ve SEM'de genel vücut morfolojisinin lateralden görüntüsü
Nature

Çalışmanın yapıldığı alan, Antarktika’da yer alan GZO adı verilen bir gölde gerçekleştirildi. Gölün bentik (taban) kısmından toplanan tortu ve yosun bileşimi önce birkaç ay +4oC’de saklandı ardından incelenmek üzere stereo mikroskop altına alındı. İncelenen örneklerden toplamda 8 adet tardigrada rastlanıldı. Tortudan ayrılan tardigradlar bir pedride bakto-agar plağı oluşturulup kültür ortamına bırakıldı. Bu süreç boyunca tardigradların besin ihtiyaçlarını karşılamak adına ortama rotifer ve algler ilave edildi.

Dactylobiotus olarak tanımlanan cinsteki tardigradlar ağırlıklı olarak tatlı sularda yayılım gösteren ve Dünya’nın hemen hemen her yerinde karşımıza çıkan tardigrad cinslerinden biridir. Fakat araştırmacıların toplamış oldukları tardigradları teşhis etmeleri için farklı tardigrad türleri ile karşılaştırma yapmaları gerekmekteydi. Yapıldığında ise ellerindeki tardigradların Dactylobiotus cinsine ait olduğundan şüphelenildi; fakat kesin bilgi için yumurta morfolojisine bakılması gerekiyordu.

Bu Reklamı Kapat

Dactylobiotus ovimutans adı verilen yeni tardigrad türünün besi ortamından toplanan yumurtalarının morfolojisi incelenmek istenildiğinde tuhaf bir durum ile karşı karşıya kalındı. Aynı türe ait bireylerin yumurtaları birbirinden oldukça farklı morfolojik yapılara ev sahipliği yapıyordu. İlk başta akıllara tür içi varyasyon gelse de sonrasında durumun biraz daha farklı olduğu anlaşıldı.

Dactylobiotus ovimutans’ın şaşırtıcı yumurta morfolojisi, A) Diferansiyel mikroskobu altında yumurtanın çemberine dizilmiş 20 piramit yapısı, B) Diferansiyel mikroskobu altında yumurtanın çemberine dizilmiş 25 piramit yapısı, C) Diferansiyel mikroskobu altında yumurtanın çemberine dizilmiş 37 piramit yapısı D) SEM’de piramitleri dışa doğru uzatılmış halde bulunan dış yumurta katmanı E) SEM’de piramitlere yakından bakış, F) SEM’de piramitleri içeri çekik olan dış yumurta katmanı G) Diferansiyel mikroskobunda piramitleri içe çekik olan dış yumurta katmanı H) SEM’de pramitleri içe çekik olan dış yumurta katmanının yakınlaştırılmış hali I) Diferansiyel mikroskobunda düzensiz açılım gösteren piramitler, J-K-L) Stereo mikroskobunda yumurtanın farklı halleri.
Dactylobiotus ovimutans’ın şaşırtıcı yumurta morfolojisi, A) Diferansiyel mikroskobu altında yumurtanın çemberine dizilmiş 20 piramit yapısı, B) Diferansiyel mikroskobu altında yumurtanın çemberine dizilmiş 25 piramit yapısı, C) Diferansiyel mikroskobu altında yumurtanın çemberine dizilmiş 37 piramit yapısı D) SEM’de piramitleri dışa doğru uzatılmış halde bulunan dış yumurta katmanı E) SEM’de piramitlere yakından bakış, F) SEM’de piramitleri içeri çekik olan dış yumurta katmanı G) Diferansiyel mikroskobunda piramitleri içe çekik olan dış yumurta katmanı H) SEM’de pramitleri içe çekik olan dış yumurta katmanının yakınlaştırılmış hali I) Diferansiyel mikroskobunda düzensiz açılım gösteren piramitler, J-K-L) Stereo mikroskobunda yumurtanın farklı halleri.
Nature

Yumurtaların çaplarında bir farklılık olmasa da üzerindeki şekiller sürekli farklılık gösteriyordu. Bu şekillere mikroskop altında baktığınızda dairenin üzerine onlarca piramit dikilmiş gibi gözükmekteydi. İşin ilginç tarafı, piramitin boyu arttıkça, daire üzerindeki sayısı azalıyordu; piramitin boyu kısaldıkça daire üzerindeki sayısı artıyordu. Bu durum çok nadir rastlanılsa da bazı tardigrad türlerinde karşımıza çıkıyordu. Özellikle farklı mevsimsel dönemlerde farklı yumurta tipleri bırakan bazı tardigrad türleri (örn. Bertolanius nebulosus) bunun güzel bir örneğiydi. Fakat Antarktika'da mevsim geçişleri çok büyük bir farklılık göstermiyordu.

Şimdiye kadar ortaya sunulan yorumlar oldukça mantıklı ve her birinin birer örneği zaten kaydedilmiş durumdaydı. Fakat elektron mikroskobu ile çekilen görüntülerden anlaşılacağı üzere Dactylobiotus ovimutans’ın piramitleri yumurta üzerinde bulunan cep diyebileceğimiz yapılar içerisinden dışa doğru uzanmaktaydı ve işin ilginç tarafı dışa doğru uzanan piramitlerin yanı sıra içeride kalan piramitlerin baş kısımları dahi görülebiliyordu. Bu da akıllara canlının çeşitli abiyotik faktörlerin baskısı altında yumurta morfolojisini değiştirebileceği fikrini ortaya attı.

Çalışmanın sonunda ortaya atılan bu fikrin daha fazla araştırma ile onaylanmasından yana olan araştırmacılar, kesin yargıdan ziyade keşfettikleri yeni tardigrad türünün yumurta morfolojisini değiştirebildiğini öne sürdüler. Fakat popüler bilim camiası Dactylobiotus ovimutans’ı çoktan yumurta morfolojisini değiştirebilen hayvan olarak lanse etmişti bile…

Okundu Olarak İşaretle

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

İlginizi Çekebilecek Sorular
Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 9
  • Merak Uyandırıcı! 7
  • Muhteşem! 5
  • Bilim Budur! 4
  • İnanılmaz 4
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 3
  • Umut Verici! 2
  • Korkutucu! 2
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • J. Kihm, et al. (2020). Integrative Description Of A New Dactylobiotus (Eutardigrada: Parachela) From Antarctica That Reveals An Intraspecific Variation In Tardigrade Egg Morphology. Nature Scientific Reports, sf: 1-11. doi: 10.1038/s41598-020-65573-1. | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı Akademi: Hidrobiyoloji ve Tardigradlar (Su Ayıları) Yazı Dizisi

Bu yazı, Hidrobiyoloji ve Tardigradlar (Su Ayıları) yazı dizisinin 12. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Hidrobiyoloji Nedir? Hidrobiyoloji Neyi Araştırır? Yapılan Çalışmalarda Canlıların Rolü Nedir?" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 11/08/2022 12:11:00 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9206

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Kanser
Kadın
Elektromanyetizma
Böcek Bilimi
Sars
Kimya
Kuyrukluyıldız
Buz
Sağlık Personeli
Deprem
Cinsellik Araştırmaları
Su
Öğrenme
Hızlı
Hareket
Evrenin Genişlemesi
Anksiyete
Zeka
Cinsel Seçilim
Matematik
Test
Kırmızı
Oyun
Jinekoloji
Onkoloji
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve kabul edilen cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.