Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Amerikan Antropoloji Derneği'nin İnsan Irkları Hakkındaki Görüş Bildirisi: İnsan Irkları Gerçek mi? Irklar, Tarihsel Olarak Nasıl Kullanıldı?

Amerikan Antropoloji Derneği'nin İnsan Irkları Hakkındaki Görüş Bildirisi: İnsan Irkları Gerçek mi? Irklar, Tarihsel Olarak Nasıl Kullanıldı? Vox
8 dakika
5,221

Aşağıdaki bildiri, Amerikan antropologlarını temsil eden bir komitenin hazırladığı taslak metin çerçevesinde, Amerikan Antropoloji Derneği Yönetim Kurulu tarafından 17 Mayıs 1998 tarihinde kabul edilmiştir. Bildiri, tüm Amerikan Antropoloji Derneği üyelerinin ortak görüşünü (konsensüsünü) yansıtmamaktadır; çünkü tekil bireylerin "ırk" araştırmalarına yaklaşımı farklı olabilmektedir. Bu bildirinin, genel olarak antropologların büyük çoğunluğu tarafından kabul edilen çağdaş düşünceyi ve akademik pozisyonu yansıttığına inanmaktayız.

***

Tüm Reklamları Kapat

Irk Kavramına Yönelik Bilimsel Bulgular

Amerika Birleşik Devletleri'nde hem akademisyenler hem de genel halk, insan türünün gözle görülebilir çeşitli fiziksel özelliklerine göre doğal ve ayrık gruplara, yani insan ırklarına ayrılabildiğini düşünmeye koşullandırılmıştır. Ancak bilimsel düşünüşün bu yüzyılda fazlasıyla genişlemesi sonucunda, insan popülasyonlarının muğlak olmayan bir biçimde ayrışmış, net olarak birbirinden ayrılan, biyolojik olarak ayrık gruplar olmadıkları anlaşılmıştır.

Sözde Irklar İçi Çeşitlilik, Sözde Irklar Arası Çeşitlilikten Fazla!

DNA analizleri gibi genetik sahasından gelen kanıtlar, fiziksel çeşitliliğin büyük çoğunluğunun (yaklaşık %94'ünün), sözde ırksal grupların içerisinde olduğunu göstermektedir. Geleneksel coğrafi "ırk" grupları, genlerin sadece %6'sında birbirinden farklılık göstermektedir. Bu durum, "ırksal" gruplar içerisindeki çeşitliliğin, ırklar gruplar arasındaki çeşitlilikten daha büyük olduğunu göstermektedir.

Tüm Reklamları Kapat

Birbirine komşu olan popülasyonlarda, genler ve onların fenotipik (fiziksel) ifadeleri büyük ölçüde örtüşmektedir. Tarih boyunca bu gruplar ne zaman temasa geçtilerse, birbirleriyle çiftleşmişler ve yavrular üretmişlerdir. Genetik malzemenin ortak bir şekilde sürdürülmesi, insanlığın tamamının tek bir tür olarak kalmasını sağlamıştır.

Tekil Özelliklere Göre İnsanları Bölmek, Çoğul Özelliklerde Çalışmıyor!

Belirli bir özellikteki fiziksel varyasyonlar, farklı coğrafi bölgelerde keskin bir şekilde değil, süreğen (gradyan) bir şekilde değişmektedir. Buna ek olarak, fiziksel özellikler birbirinden bağımsız olarak kalıtıldıkları için, bir özelliğin coğrafi dağılımını bilerek, diğer özelliklerin varlığını kestirmek mümkün değildir.

Örneğin deri rengi, kuzeyde bulunan ılıman bölgelerdeki açık renklerden, güneyde bulunan tropik bölgelerdeki koyu renklere kadar geniş bir dağılım gösterir. Ancak bu rengin yoğunluğu, burun şekli veya saç yapısından bağımsızdır. Koyu renkli deriler, kıvırcık, birbirine dolaşmış, dalgalı, düz veya kıvır kıvır saçlarla bir arada bulunabilir. Bunların her birine tropik bölgelerdeki farklı yerli halklarda rastlamaktayız. Bu gerçekler, insan toplumlarının biyolojik popülasyonlarını net çizgilerle birbirinden ayırmaya yönelik bütün çabaların keyfî ve öznel olduklarını göstermektedir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Irk Kavramının Sosyolojik ve Kültürel Geçmişi

Tarihsel olarak yapılan araştırmalar, "ırk" fikrinin her zaman sadece fiziksel farklılıklardan çok daha fazla anlam taşıdığını göstermektedir. Gerçekten de, insan türündeki fiziksel çeşitlilik, insanlar tarafından onlara yüklenen sosyal anlamların ötesinde hiçbir anlama sahip değildir. Günümüzde birçok farklı daldan akademisyenler, Amerika Birleşik Devletleri'nde kullanılan "ırk" tabirinin, 18. yüzyılda Amerika'da toplanan insanları (yani İngiliz ve diğer Avrupalı işgalcileri, Yerli Amerikalıları ve Afrika'dan köle işçi olarak getirilen halkları) birbirinden ayırt etmek için icat edilmiş bir sosyal mekanizma olduğunu ileri sürmektedirler.

Bu başlangıçtan itibaren, modern "ırk" kavramı her zaman antik bir teorem olan Büyük Varlık Zinciri'ni model almıştır. Bu teoreme göre doğa, Tanrılar veya doğa tarafından belirlenen doğal hiyerarşik kategorilere sahiptir. Dolayısıyla "ırk", spesifik olarak kolonileştirilmiş halklar için geçerli olan bir sınıflandırma yöntemidir. Bu kavramın kapsadıkları arasında giderek büyüyen bir eşitsizlik ideolojisi bulunmaktadır. Böylece, Avrupalılar'ın fethettikleri ve köleleştirdikleri halklara yönelik tavırlarının makul kılınması hedeflenmiştir.

Özellikle de kölelik savunucuları, 19. yüzyılda "ırk" kavramını kullanarak, kölelik kurumunun sürdürülmesini meşrulaştırmaya çalışmışlardır. Bu ideoloji; Avrupalılar, Afrikalılar ve Yerli Amerikalılar arasındaki farkları abartmış, sosyal olarak birbirini dışlayan kategorilerden oluşan katı bir hiyerarşi inşa ederek eşit olmayan rütbe ve statü farklarının altını çizmiş (ve bu sosyal yapılanmayı pekiştirmiş) ve insanlar arasındaki eşitsizliğin doğal veya Tanrı vergisi olduğunu rasyonalize etmeyi sağlamıştır. Afrikalı-Amerikalıların ve Yerli Amerikalıların farklı fiziksel özellikleri, statü farklarının belirteçleri veya sembolleri haline gelmiştir.

Bu kişiler ABD toplumunu inşa ederken, Avrupalı-Amerikalı liderler, her bir "ırk" ile ilişkili kültürel/davranışsal karakteristikler uydurmuşlardır ve Avrupalıları daha üstün özelliklerle, siyahları veya Yerli Amerikalıları ise aşağılık veya negatif özelliklerle ilişkilendirmişlerdir. Farklı halklarla ilgili çok sayıda rastgele uydurulmuş ve hayali inanç geliştirilmiş, bunlar toplumsal olarak kurumlaştırılmış ve Amerikan düşüncesinin derinlerine kadar işlemiştir.

19. yüzyılın başlarında bilimin hızla büyüyen sahaları, insanlar arası farklara yönelik halk arasındaki algıyı yansıtmaya başladılar. Afrikalılar, Yerli Amerikalılar ve Avrupalıların ayrı türler olduğunun ve Afrikalıların en düşük seviyeli insanlar olup, taksonomik olarak kuyruksuz maymunlara en yakın varlıklar olduğunun iddia edilmesiyle, "ırk" kategorileri arasındaki farklılıklar olabilecek en boyutlarına taşınmış oldu.

Tüm Reklamları Kapat

Nihayetinde, insanlar arasındaki farklara yönelik bir ideoloji olarak "ırk", Dünya'nın farklı yerlerine de yayıldı. Dünya'nın her yerindeki işgalci kuvvetler tarafından işgal edilen halkları ayrıştırmak, rütbelere ayırmak ve kontrol etmek için bir strateji haline geldi. Ancak etkileri, spesifik olarak kolonileştirilmiş halklarla sınırlı kalmadı. 19. yüzyılın sonraki kısımlarında "ırk" kavramı, Avruplıların kendi içlerinde birbirlerini sınıflandırarak halkları arasındaki sosyal, ekonomik ve politik eşitsizlikleri meşrulaştırmak için kullanıldı. "Irklar" ve "ırksal" farklılıklar hakkındaki giderek genişleyen ideoloji, 2. Dünya Savaşı sırasında Adolf Hitler'in altında birleşen Nazilerce mantıksal bir sonuca bağlandı: Yahudiler, Çingeneler, Afrikalılar, eşcinseller ve diğerleri gibi "daha düşük ırklardan" olan 11 milyon insan imha edildi.

Dolayısıyla "ırk" kavramı bir dünya görüşü olarak, insanlar arası farklılıklar ve grup davranışları hakkındaki fikirlerimize yönelik bir önyargılar bütünü olarak evrimleşti. Irksal inançlar, insan türü içerisindeki çeşitliliğe ve "ırksal" kategorilere ayrılmış insanların yetenekleri ve davranışlarına yönelik birçok miti bünyesinde barındırmaktadır. Bu mitler, halkın zihinlerinde davranışsal ve fiziksel özellikleri birbirine kaynaştırdı ve biyolojik çeşitlilik ile kültürel davranışlar hakkındaki kavrayışımızı, bunların her ikisinin de genetik olarak belirlendiğini iddia etmek suretiyle engelledi.

Irklar Gerçek mi?

Irk mitlerinin, insanların yeteneklerine ve davranışlarına yönelik gerçeklerle hiçbir ilişkisi yoktur. Günümüzde bilim insanları, ırklar gibi halk efsanelerine duyulan inanç ile yürütülen araştırmaların çok sayıda hataya yol açtığını keşfetmektedirler.

20. yüzyılın sonlarında artık, insanların kültürel davranışlarının sonradan öğrenildiğini ve doğumdan itibaren bebeklerde koşullandırıldığını ve her zaman modifikasyonlara (değiştirmelere) açık olduğunu anlamaktayız. Hiçbir insan, kendisine kültür veya dil yüklenmiş olarak doğmamaktadır. Bizlerin tüm huyları, tertibatı ve kişilikleri, genetik eğilimlerden bağımsız olarak, "kültür" dediğimiz anlamlar ve değerler kümesi içerisinde gelişmektedir. Yeni doğan ve erken çocuklukta öğrenme ve davranışlar üzerine yapılan çalışmalar, bizlerin kim olduğunu belirlemede kültürün gerçekliğini ortaya koymaktadır.

Tüm Reklamları Kapat

Tüm normal insanların herhangi bir kültürel davranışı öğrenme kapasitesi olması, antropolojik bilginin temel ilkelerinden birisidir. Bu gerçeği ispatlayan en net kanıt, yüzlerce farklı dili konuşan ve farklı kültürlerden gelen göçmenlerin, Amerikan kültürüne ait özellik ve davranışların belli bir versiyonunu benimsediğini gösteren Amerikan deneyimidir. Dahası, dünyanın dört bir tarafında milyonlarca göçmen modern taşımacılık sayesinde hareket etmeyi sürdürdükçe, her türlü fiziksel varyasyona sahip tüm insanlar, farklı kültürel davranışları öğrenmektedir ve öğrenmeyi sürdürecektir.

İnsanların belli bir toplum veya kültür bağlamında nasıl kabul edildikleri ve onlar nasıl davranıldığı, o kişilerin o toplum veya kültürde ne düzeyde başarı sergileyeceğini doğrudan etkilemektedir. "Irksal" dünya görüşü; bazı gruplara sonsuza dek sürecek "düşük statüler", diğerlerine ise ayrıcalıklara, güce ve varlığa erişme yetkisi atamak için icat edilmiştir. Amerika Birleşik Devletleri'ndeki trajedi, bu tür bir dünya görüşünden kök alan politika ve uygulamaların, Avrupalılar, Yerli Amerikalılar ve Afrika kökenli halklar arasında eşitsizlikler inşa etmekte çok başarılı olmuş olmasıdır.

Irklara Yönelik Sonuç Bildirisi

Normal insanların belirli bir kültür içinde başarılı olma ve işlev görme kapasitelerine yönelik bilgilerimizden yola çıkarak, sözde "ırksal" gruplar arasında günümüzde var olan eşitsizliklerin, biyolojik kalıtımın sonuçları olmadığını, bunun yerine tarihsel ve çağdaş sosyal, ekonomik, eğitimsel ve politik durumların bir sonucu olduğu sonucuna varmaktayız.

"Irk" ve Zeka İlişkisine Yönelik Ek Bildiri

Amerikan Antropoloji Derneği, halk arasında, zekanın ırklar tarafından biyolojik olarak belirlendiğine yönelik tartışmalardan derin endişe duymaktadır. Bu görüş, tekrar tekrar bilim insanları tarafından çürütülmüş olmasına rağmen, bu tür fikirler sürdürülmeye devam etmektedir. Bu tür tartışmalar, halkın ve akademinin dikkatini dağıtmakta; etnik köken veya fenotipik çeşitlilikten bağımsız olarak tüm insanlara eşit fırsat garantisi sağlamaya yönelik kolektif mücadelemize yönelik desteği yok etmektedir.

Tüm Reklamları Kapat

Amerikan Antropoloji Derneği, zaten ırklar hakkındaki endişesini yukarıdaki bildiride dile getirmiştir. Bunlara ek olarak, dernek olarak şunları bildirmek isteriz:

  • Tüm insanlar, tek bir türün (Homo sapiens türünün) üyeleridir.
  • Çeşitliliği (ki buna zeka ve diğer tüm özellikler dahildir) tanımlamak adına, türleri biyolojik olarak tanımlanmış "ırklara" ayırmanın anlamsız ve bilim dışı olduğu ispatlanmıştır.

Dolayısıyla, Amerikan Antropoloji Derneği akademiyi, politik liderleri ve komüniteleri, ırksal olarak tanımlanan zeka gibi hatalı iddialarla dikkat dağıtmaksızın; fırsat eşitliği, çeşitliliğe saygı ve tüm insanların harmoni içinde yaşayabildiği bir yaşam kalitesini garanti etme konusundaki ortak çıkarlar etrafında toplanmaya çağırmaktadır.

Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
50
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 29
  • Muhteşem! 13
  • Bilim Budur! 7
  • Umut Verici! 7
  • Güldürdü 3
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • İnanılmaz 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: American Anthropological Association | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 02/02/2023 17:20:59 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8872

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Beslenme Davranışları
Yok Oluş
Kuş
Hormon
Makroevrim
Genetik Mühendisliği
Doğa Gözlemleri
Eşey
Antikor
Biyocoğrafya
Doğa Yasası
Böcek Bilimi
Hız
Vejetaryen
Bilim İnsanı
Besin
Köpekgil
Kozmoloji
Radyasyon
Komplo
Kromozom
Bakteri
Robot
Enerji
Epidemik
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
A. A. Association, et al. Amerikan Antropoloji Derneği'nin İnsan Irkları Hakkındaki Görüş Bildirisi: İnsan Irkları Gerçek mi? Irklar, Tarihsel Olarak Nasıl Kullanıldı?. (10 Haziran 2020). Alındığı Tarih: 2 Şubat 2023. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/8872
Association, A. A., Bakırcı, Ç. M. (2020, June 10). Amerikan Antropoloji Derneği'nin İnsan Irkları Hakkındaki Görüş Bildirisi: İnsan Irkları Gerçek mi? Irklar, Tarihsel Olarak Nasıl Kullanıldı?. Evrim Ağacı. Retrieved February 02, 2023. from https://evrimagaci.org/s/8872
A. A. Association, et al. “Amerikan Antropoloji Derneği'nin İnsan Irkları Hakkındaki Görüş Bildirisi: İnsan Irkları Gerçek mi? Irklar, Tarihsel Olarak Nasıl Kullanıldı?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Çağrı Mert Bakırcı, Evrim Ağacı, 10 Jun. 2020, https://evrimagaci.org/s/8872.
Association, American Anthropological. Bakırcı, Çağrı Mert. “Amerikan Antropoloji Derneği'nin İnsan Irkları Hakkındaki Görüş Bildirisi: İnsan Irkları Gerçek mi? Irklar, Tarihsel Olarak Nasıl Kullanıldı?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, June 10, 2020. https://evrimagaci.org/s/8872.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Moderatöre Bildir

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya size sunulan (oylama gibi) diğer araçlar ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Öncül Ekle
Sonuç Ekle
Mantık Hatası Seç
Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.