Açlık Grevi Nedir? İnsan Biyolojisi ve Sosyolojisine Etkisi Nedir?

Açlık Grevi Nedir? İnsan Biyolojisi ve Sosyolojisine Etkisi Nedir?
Gandhi, Hindistan'da kast ayrımını ortadan kaldırmak için açlık grevinde...
History
4 dakika
5,187 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Açlık grevi, grevi gerçekleştirenlerin yemek yemeyi tamamen ya da büyük oranda reddettiği, barışçıl bir protesto yöntemidir.

Birincil amacı, protesto edilen bir konu hakkında politika değişikliğini tetiklemektir. İkincil amaç (veya kimi zaman araç) ise, protesto edilenler ve halk arasında suçluluk duygusunu uyandırmak ve/veya tetiklemektir.

Tarihsel olarak birçok açlık grevinde sıvı gıdalar ve su gibi sıvılar tüketilir; ancak katı yiyecekler tüketilmez. Ne yazık ki tarihsel olarak birçok açlık grevi, politika değişikliğinden ziyade güç sahiplerinin protestoya müdahalesi ve zorla besleme yöntemiyle protestoya son vermesiyle sonuçlanmıştır. 

Açlık grevinin tarihi, özellikle Hristiyanlık-öncesi İrlanda'ya ve doğuda MÖ 400-750 yılları arasına, Antik Hindistan'a kadar uzanmaktadır. Antik uygulamalarda grevi yapan kişi, kendisinin hakkını elinden alanın evinin kapısı önünde grevi gerçekleştirir. Bazı ülkelerde tarihsel olarak, özellikle İrlanda'da, bu grev yönteminin tam olarak ne şartlar altında ve nasıl yapılacağına dair çok belirgin kurallar bulunmaktadır. Bu da, bu protesto tipinin insanlık tarihinin önemli bir bölümü boyunca yer ettiğinin ve toplumsal mücadelenin bir parçası olduğunun en net göstergelerinden birisidir.

Reklamı Kapat

Emmeline Panhurst, kadın eşitliği ve kadın hakları için başladığı açlık grevinden sonra, tekrardan toparlanırken (1913).
Emmeline Panhurst, kadın eşitliği ve kadın hakları için başladığı açlık grevinden sonra, tekrardan toparlanırken (1913).
Museum of London

Açlık Grevinin Biyolojisi

Açlık grevinin biyolojik ayağı, elbette ki tıp çerçevesinde incelenmelidir.

Genellikle grevin ilk 3 gününde vücut, glikoz depolarını kullanarak enerji üretmeyi sürdürür. Glikoz depolarının tükenmesi sonrasında karaciğer, yağ depolarını tüketmeye başlar. Bu sürece ketoz denir. Ketoz sırasında açığa çıkan ketonlar dolayısıyla sindirim kanalında, tok bir insanda olmayan şekilde bir koku oluşur. Dilimizdeki "Açlıktan ağzı kokuyor." lafı, buna dayanmaktadır.

Yağ depolarının tüketilmesi sonrasında ise vücut "açlık modu"na girer. Bu durumda enerji, kaslardaki proteinin glikoza çevrilmesiyle elde edilir ve kas erimesi olayı başlar. Buradan elde edilen enerji, özellikle hayatî organların sürdürülmesinde kullanılır. Bu nedenle bayılmalar, güçten kesilme, dikkatsizlik, odaklanamama gibi fiziksel ve psikolojik sorunlar baş göstermeye başlar. 

Filistinli gazeteci Mohammed al-Qiq, 94 günlük bir açlık grevi sonrasında İsrailli ve Filistinli yetkililerin kendisini beklenilenden erken serbest bırakmaya ikna etmeyi başardı.
Filistinli gazeteci Mohammed al-Qiq, 94 günlük bir açlık grevi sonrasında İsrailli ve Filistinli yetkililerin kendisini beklenilenden erken serbest bırakmaya ikna etmeyi başardı.
The Independent

Eğer ki açlık grevi 1-2 ay kadar sürecek olursa, kemik iliğinin giderek azalması ve takviye edilememesi sonucunda ölümcül sorunlar baş gösterir. Örneğin, 1981 yılında, Kuzey İrlanda'daki hapishanelerdeki İrlandalı mahkumların başlattığı 5 yıllık protestonun ikinci açlık grevi girişiminde, 10 mahkum açlıktan ölmüştür. Bu ölümler, 46-73 gün arasında gerçekleşmiştir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Bu süreci yavaşlatmak ve grevin toplumsal etkisini arttırmak için B1 vitamini desteği alınabilir. Çünkü bu vitamin sayesinde protein üretimi tetiklenebilir. Bu durum, proteinlerin tüketilmesiyle giderek artan miktarlarda hasar gören kalp ve beyin gibi organların çalışmasını sürdürebilmesini mümkün kılar. Örneğin 2000 yılında Türkiye'de yapılan kitlesel açlık grevleri sırasında bir grevci, tam 589 gün boyunca açlık grevini sürdürmeyi başarmıştır; ancak bu sürecin sonunda organları dayanamayarak ölümüne sebep olmuştur.

1975 yılında kabul edilen Tokyo Dünya Tıp Birliği Deklarasyonu'nun 6. maddesine göre doktorların açlık grevindeki insanlara zorla yemek yedirmesi yasaktır. Hasta-hekim ilişkisi çerçevesinde, grevi yapanların bağımsız dileklerine saygı duymak zorunda bırakılmışlardır. Tavsiye edilen, doktorların grev yapanlara açlığın sonuçlarını anlatması ve bu grevin neye varabileceğini belirtmesidir. Elbette, birçok ülke bu deklarasyona uymamakta veya birliğin yönergelerini kendi kuralları çerçevesinde şekillendirmektedir.

Cesar Chavez, işçi haklarına dikkat çekmek için başladığı açlık grevi sayesinde Amerikalı Başsavcı Robert Kennedy'nin bile dikkatini çekmeyi başarmıştı.
Cesar Chavez, işçi haklarına dikkat çekmek için başladığı açlık grevi sayesinde Amerikalı Başsavcı Robert Kennedy'nin bile dikkatini çekmeyi başarmıştı.
Timeline

Açlık Grevinin Tarihi

Tarihin en meşhur açlık grevcilerinden biri, modern sivil itaatsizliğin babaları arasında görülen Mahatma (Mohandas) Gandhi'dir. Gandhi, 1913-1948 yılları arasında, çeşitli sebeplerle toplamda 17 ayrı defa açlık grevi yapmıştır ve bunların birçoğu başarıyla sonuçlanmış, amaçlarına kısmen ya da tamamen ulaşmıştır. Bu başarılar sayesinde açlık grevleri son derece yaygın bir protesto formu haline gelmiştir. 

"Açlık: Doğal Olmayan Bir Tarih" başlıklı kitabın yazarı Prof. Dr. Sharman Apt Russell, 20. Yüzyıl'da adalet aramanın sabit yollarından birinin açlık grevleri olduğunu belirtmektedir. Zira bu tip bir protesto, "protesto"nun asıl amacı olan "halkın ilgisini çekme, toplumsal bir soruna odaklanma" gibi amaçlara başarıyla ulaşabilmektedir. 

Reklamı Kapat

Elbette, tarihsel olarak açlık grevlerinin başarı yüzdesini hesaplamak oldukça zordur. Ancak amaç, erişilebilir hedefler koymak ve bunun için mücadele etmek, halkın ilgi ve dikkatini çekmeyi başarmaktır. Örneğin şekerli su gibi ürünleri tüketmeyi tercih eden grevciler, çok daha uzun süreler boyunca hayatta kalabilmekte; bu sayede halkın dikkatini daha uzun süreler boyunca bir soruna çekmeyi başarmaktadırlar.

Unutmamak gerekiyor ki bu grevlerin amacı "ölmek" değil, "başarmak"tır. Örneğin, New Jersey mahkumlarından olan ve sırf idrar örneği vermeyi reddettiği için tek kişilik hücreye kapatılan William Lecuyer tarafından yapılan açlık grevinde, akıllıca tüketilen sıvılar sayesinde grev 1 yılı aşkın bir süre devam etmiş, nihayetinde ABD Ceza İnfaz Kurumu geri adım atarak Lecuyer'e yeni bir mahkeme tarihi vermiştir. Ancak ne olursa olsun önemli olan, asıl amaç olan politika değişikliğine gidilebilmesi için halkın dikkatini çekmeyi başarmaktır.

Bu durumda halka düşen, vatandaşları arasında eşitlik, adalet, hukuk arayan ve bunu bulamadığı için açlık grevi yoluyla protesto etmeyi seçenlere kulak vermek, seslerine ses, umutlarına umut olmaktır. Yoksa bu insanlar, kendilerine zarar verdikleriyle kalacaktır.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 10
  • Muhteşem! 2
  • İnanılmaz 1
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • Wikipedia. Hunger Strike. (08 Nisan 2019). Alındığı Tarih: 17 Nisan 2019. Alındığı Yer: Wikipedia | Arşiv Bağlantısı
  • A. Kohari. Hunger Strikes: What Can They Achieve?. (16 Ağustos 2011). Alındığı Tarih: 17 Nisan 2019. Alındığı Yer: BBC | Arşiv Bağlantısı
  • B. Palmer. The Hunger Gains. (02 Mayıs 2013). Alındığı Tarih: 17 Nisan 2019. Alındığı Yer: Slate | Arşiv Bağlantısı
  • J. Griffiths. Are Hunger Strikes Effective? What Occupy Students Could Learn From Historical Protests. (08 Aralık 2014). Alındığı Tarih: 17 Nisan 2019. Alındığı Yer: SCMP | Arşiv Bağlantısı
  • B. Degree. 10 Famous People Who Went On A Hunger Strike. (04 Ekim 2010). Alındığı Tarih: 17 Nisan 2019. Alındığı Yer: Bachelor's Degree | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 29/07/2021 13:24:01 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/5108

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Teori
Boyut
Sars-Cov-2
Hayvanlar
Çeşitlilik
Nükleotit
Ortak Ata
Dünya
Uygulama
Bakteri
Protein
Obstetrik
Manyetik
Karbon
Böcek
Ornitoloji
Uzaylı
Bilim İnsanı
Yüksek
Dinozorlar
Salgın
Pandemi
Süpernova
Sağlık Bakanlığı
Aşı
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın