Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

Açlık Grevi Nedir? İnsan Biyolojisi ve Sosyolojisine Etkisi Nedir?

Açlık Grevi Nedir? İnsan Biyolojisi ve Sosyolojisine Etkisi Nedir? History
Gandhi, Hindistan'da kast ayrımını ortadan kaldırmak için açlık grevinde...
4 dakika
5,910
Evrim Ağacı Akademi: Sosyoloji Yazı Dizisi

Bu yazı, Sosyoloji yazı dizisinin 9. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Sosyal Davranış Nedir?" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
Tüm Reklamları Kapat

Açlık grevi, grevi gerçekleştirenlerin yemek yemeyi tamamen ya da büyük oranda reddettiği, barışçıl bir protesto yöntemidir.

Birincil amacı, protesto edilen bir konu hakkında politika değişikliğini tetiklemektir. İkincil amaç (veya kimi zaman araç) ise, protesto edilenler ve halk arasında suçluluk duygusunu uyandırmak ve/veya tetiklemektir.

Tarihsel olarak birçok açlık grevinde sıvı gıdalar ve su gibi sıvılar tüketilir; ancak katı yiyecekler tüketilmez. Ne yazık ki tarihsel olarak birçok açlık grevi, politika değişikliğinden ziyade güç sahiplerinin protestoya müdahalesi ve zorla besleme yöntemiyle protestoya son vermesiyle sonuçlanmıştır. 

Tüm Reklamları Kapat

Açlık grevinin tarihi, özellikle Hristiyanlık-öncesi İrlanda'ya ve doğuda MÖ 400-750 yılları arasına, Antik Hindistan'a kadar uzanmaktadır. Antik uygulamalarda grevi yapan kişi, kendisinin hakkını elinden alanın evinin kapısı önünde grevi gerçekleştirir. Bazı ülkelerde tarihsel olarak, özellikle İrlanda'da, bu grev yönteminin tam olarak ne şartlar altında ve nasıl yapılacağına dair çok belirgin kurallar bulunmaktadır. Bu da, bu protesto tipinin insanlık tarihinin önemli bir bölümü boyunca yer ettiğinin ve toplumsal mücadelenin bir parçası olduğunun en net göstergelerinden birisidir.

Emmeline Panhurst, kadın eşitliği ve kadın hakları için başladığı açlık grevinden sonra, tekrardan toparlanırken (1913).
Emmeline Panhurst, kadın eşitliği ve kadın hakları için başladığı açlık grevinden sonra, tekrardan toparlanırken (1913).
Museum of London

Açlık Grevinin Biyolojisi

Açlık grevinin biyolojik ayağı, elbette ki tıp çerçevesinde incelenmelidir.

Genellikle grevin ilk 3 gününde vücut, glikoz depolarını kullanarak enerji üretmeyi sürdürür. Glikoz depolarının tükenmesi sonrasında karaciğer, yağ depolarını tüketmeye başlar. Bu sürece ketoz denir. Ketoz sırasında açığa çıkan ketonlar dolayısıyla sindirim kanalında, tok bir insanda olmayan şekilde bir koku oluşur. Dilimizdeki "Açlıktan ağzı kokuyor." lafı, buna dayanmaktadır.

Yağ depolarının tüketilmesi sonrasında ise vücut "açlık modu"na girer. Bu durumda enerji, kaslardaki proteinin glikoza çevrilmesiyle elde edilir ve kas erimesi olayı başlar. Buradan elde edilen enerji, özellikle hayatî organların sürdürülmesinde kullanılır. Bu nedenle bayılmalar, güçten kesilme, dikkatsizlik, odaklanamama gibi fiziksel ve psikolojik sorunlar baş göstermeye başlar. 

Tüm Reklamları Kapat

Filistinli gazeteci Mohammed al-Qiq, 94 günlük bir açlık grevi sonrasında İsrailli ve Filistinli yetkililerin kendisini beklenilenden erken serbest bırakmaya ikna etmeyi başardı.
Filistinli gazeteci Mohammed al-Qiq, 94 günlük bir açlık grevi sonrasında İsrailli ve Filistinli yetkililerin kendisini beklenilenden erken serbest bırakmaya ikna etmeyi başardı.
The Independent

Eğer ki açlık grevi 1-2 ay kadar sürecek olursa, kemik iliğinin giderek azalması ve takviye edilememesi sonucunda ölümcül sorunlar baş gösterir. Örneğin, 1981 yılında, Kuzey İrlanda'daki hapishanelerdeki İrlandalı mahkumların başlattığı 5 yıllık protestonun ikinci açlık grevi girişiminde, 10 mahkum açlıktan ölmüştür. Bu ölümler, 46-73 gün arasında gerçekleşmiştir.

Bu süreci yavaşlatmak ve grevin toplumsal etkisini arttırmak için B1 vitamini desteği alınabilir. Çünkü bu vitamin sayesinde protein üretimi tetiklenebilir. Bu durum, proteinlerin tüketilmesiyle giderek artan miktarlarda hasar gören kalp ve beyin gibi organların çalışmasını sürdürebilmesini mümkün kılar. Örneğin 2000 yılında Türkiye'de yapılan kitlesel açlık grevleri sırasında bir grevci, tam 589 gün boyunca açlık grevini sürdürmeyi başarmıştır; ancak bu sürecin sonunda organları dayanamayarak ölümüne sebep olmuştur.

1975 yılında kabul edilen Tokyo Dünya Tıp Birliği Deklarasyonu'nun 6. maddesine göre doktorların açlık grevindeki insanlara zorla yemek yedirmesi yasaktır. Hasta-hekim ilişkisi çerçevesinde, grevi yapanların bağımsız dileklerine saygı duymak zorunda bırakılmışlardır. Tavsiye edilen, doktorların grev yapanlara açlığın sonuçlarını anlatması ve bu grevin neye varabileceğini belirtmesidir. Elbette, birçok ülke bu deklarasyona uymamakta veya birliğin yönergelerini kendi kuralları çerçevesinde şekillendirmektedir.

Cesar Chavez, işçi haklarına dikkat çekmek için başladığı açlık grevi sayesinde Amerikalı Başsavcı Robert Kennedy'nin bile dikkatini çekmeyi başarmıştı.
Cesar Chavez, işçi haklarına dikkat çekmek için başladığı açlık grevi sayesinde Amerikalı Başsavcı Robert Kennedy'nin bile dikkatini çekmeyi başarmıştı.
Timeline

Açlık Grevinin Tarihi

Tarihin en meşhur açlık grevcilerinden biri, modern sivil itaatsizliğin babaları arasında görülen Mahatma (Mohandas) Gandhi'dir. Gandhi, 1913-1948 yılları arasında, çeşitli sebeplerle toplamda 17 ayrı defa açlık grevi yapmıştır ve bunların birçoğu başarıyla sonuçlanmış, amaçlarına kısmen ya da tamamen ulaşmıştır. Bu başarılar sayesinde açlık grevleri son derece yaygın bir protesto formu haline gelmiştir. 

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

"Açlık: Doğal Olmayan Bir Tarih" başlıklı kitabın yazarı Prof. Dr. Sharman Apt Russell, 20. Yüzyıl'da adalet aramanın sabit yollarından birinin açlık grevleri olduğunu belirtmektedir. Zira bu tip bir protesto, "protesto"nun asıl amacı olan "halkın ilgisini çekme, toplumsal bir soruna odaklanma" gibi amaçlara başarıyla ulaşabilmektedir. 

Elbette, tarihsel olarak açlık grevlerinin başarı yüzdesini hesaplamak oldukça zordur. Ancak amaç, erişilebilir hedefler koymak ve bunun için mücadele etmek, halkın ilgi ve dikkatini çekmeyi başarmaktır. Örneğin şekerli su gibi ürünleri tüketmeyi tercih eden grevciler, çok daha uzun süreler boyunca hayatta kalabilmekte; bu sayede halkın dikkatini daha uzun süreler boyunca bir soruna çekmeyi başarmaktadırlar.

Unutmamak gerekiyor ki bu grevlerin amacı "ölmek" değil, "başarmak"tır. Örneğin, New Jersey mahkumlarından olan ve sırf idrar örneği vermeyi reddettiği için tek kişilik hücreye kapatılan William Lecuyer tarafından yapılan açlık grevinde, akıllıca tüketilen sıvılar sayesinde grev 1 yılı aşkın bir süre devam etmiş, nihayetinde ABD Ceza İnfaz Kurumu geri adım atarak Lecuyer'e yeni bir mahkeme tarihi vermiştir. Ancak ne olursa olsun önemli olan, asıl amaç olan politika değişikliğine gidilebilmesi için halkın dikkatini çekmeyi başarmaktır.

Bu durumda halka düşen, vatandaşları arasında eşitlik, adalet, hukuk arayan ve bunu bulamadığı için açlık grevi yoluyla protesto etmeyi seçenlere kulak vermek, seslerine ses, umutlarına umut olmaktır. Yoksa bu insanlar, kendilerine zarar verdikleriyle kalacaktır.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
Evrim Ağacı Akademi: Sosyoloji Yazı Dizisi

Bu yazı, Sosyoloji yazı dizisinin 9. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Sosyal Davranış Nedir?" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
16
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 17
  • İnanılmaz 6
  • Muhteşem! 4
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Umut Verici! 1
  • Bilim Budur! 0
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • Wikipedia. Hunger Strike. (8 Nisan 2019). Alındığı Tarih: 17 Nisan 2019. Alındığı Yer: Wikipedia | Arşiv Bağlantısı
  • A. Kohari. Hunger Strikes: What Can They Achieve?. (16 Ağustos 2011). Alındığı Tarih: 17 Nisan 2019. Alındığı Yer: BBC | Arşiv Bağlantısı
  • B. Palmer. The Hunger Gains. (2 Mayıs 2013). Alındığı Tarih: 17 Nisan 2019. Alındığı Yer: Slate | Arşiv Bağlantısı
  • J. Griffiths. Are Hunger Strikes Effective? What Occupy Students Could Learn From Historical Protests. (8 Aralık 2014). Alındığı Tarih: 17 Nisan 2019. Alındığı Yer: SCMP | Arşiv Bağlantısı
  • B. Degree. 10 Famous People Who Went On A Hunger Strike. (4 Ekim 2010). Alındığı Tarih: 17 Nisan 2019. Alındığı Yer: Bachelor's Degree | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 19/04/2024 19:25:27 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/5108

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Mikoloji
Primatlar
Fare
Tahmin
Canlılık Ve Cansızlık Arasındaki Farklar
Etimoloji
Ekosistem
Çekirdek
Alkol
Embriyo
Veri
Algı
Afrika
İletişim
Bitkiler
Işık Yılı
Diş Sorunları
Kurbağa
Ayak
Bilişsel
Gen
Mucize
Beyin
Karbon
Seçilim
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
Ç. M. Bakırcı. Açlık Grevi Nedir? İnsan Biyolojisi ve Sosyolojisine Etkisi Nedir?. (10 Mayıs 2017). Alındığı Tarih: 19 Nisan 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/5108
Bakırcı, Ç. M. (2017, May 10). Açlık Grevi Nedir? İnsan Biyolojisi ve Sosyolojisine Etkisi Nedir?. Evrim Ağacı. Retrieved April 19, 2024. from https://evrimagaci.org/s/5108
Ç. M. Bakırcı. “Açlık Grevi Nedir? İnsan Biyolojisi ve Sosyolojisine Etkisi Nedir?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 10 May. 2017, https://evrimagaci.org/s/5108.
Bakırcı, Çağrı Mert. “Açlık Grevi Nedir? İnsan Biyolojisi ve Sosyolojisine Etkisi Nedir?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, May 10, 2017. https://evrimagaci.org/s/5108.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close