Ispanak bitkisi yüksek miktarda demir içerir ve hatta kırmızı etle (sığır bonfilesi) karşılaştırıldığında ıspanağın 100 gramında yaklaşık olarak 2,6 mg demir, kırmızı etin 100 gramında ise yaklaşık olarak 2,5 mg demir bulunur. Sorun, ıspanaktaki demirin vücudumuz tarafından emiliminin %1,7 iken etteki demirin emiliminin %20 olmasıdır. Yani, 100’er gram ıspanak ve et yediğimizde ıspanaktan alacağımız demir miktarı 0,044 mg iken etten alacağımız demir miktarı 0,5 mg'dır. Ispanak, yine de pek çok besin türüne göre iyi bir demir kaynağı olsa da sanıldığı kadar değildir.

Ispanağın çok iyi bir demir kaynağı olduğunu sanmamızın en büyük nedenlerinden biri Temel Reis'tir.

Sadece 72 saat içinde görme yeteneğimi tamamen kaybettim, ellerim ve ayaklarım sanki bir buzla kaplanmış gibiydi. Karanlığın içine hapsolmadan önce, bilinmeyen bir virüsün sebep olduğu ciddi baş ağrıları ve terlemeyle yatağa düştüm. Bağışıklık sistemim virüse karşı koymaya çalışırken, kendi sinirlerime saldırarak görüş ve hareket kaybıma sebep oldu ve kontrolden çıktı - yani biyolojik savunma sistemim tarafından alaşağı edildiğim söylenebilir.

Kör oluş sürecim yıkıcıydı. Sadece duyularımı değil, geçim kaynağımı da kaybetmiştim. Televizyon yapımcısı olarak, görme yetim benim işimdi, bu yüzden yeniden görmeyi umutsuzca istiyordum. Birkaç hafta sonra, bacağımdaki ve ayağımdaki bazı hareket kabiliyetlerini ve normal duyuları yeniden kazanmıştım ama görüşüm hala başlı başına bir problemdi.

Mindfulness meditasyonu, (veya "Bilinçli Farkındalık Meditasyonu") insanları anksiyete ve depresyondan kurtarmak için tasarlanmış gibi görünen bir meditasyon türüdür. Ayrıca yükselen bir iş koludur da: Gittikçe büyüyen bu endüstri; 2015'te seminerler, eğitimler, kitaplar ve meditasyon sürecinde sizi yönlendirmek için geliştirilen uygulamalar aracılığıyla yaklaşık 1 milyar dolar gelir elde etmiştir. Popüler Headspace uygulaması 70 milyon kişi tarafından indirilmiş, bir numaralı meditasyon uygulaması olan Calm ise 150 milyon kişinin cihazlarında yer bulmuştur.^[2][3] Aslında Dünya'nın şu anki durumu göze alındığında günlük hayatın stresinden biraz olsun kurtulmak isteyen insan sayısının fazlalığı şaşırtıcı değildir. Peki bu egzersizler gerçekten işe yarıyor mu?

Bilinçli farkındalık meditasyonu, uzun süredir bilim insanlarının incelemelerine konu oluyor. Öyle ki hakkında yapılan çalışmaların katlanarak arttığına şahit olduk. 2023'te bu konu üstüne yapılan araştırmaları inceleyen yeni araştırmalar yapıldığına tanıklık ettik. Bu araştırmalar farkındalık egzersizlerinin tüm yaş gruplarında anksiyete, depresyon, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, ağrı, uyku ve kavrama süreçlerine nasıl yardım edebileceği hakkında bugüne kadar öğrendiğimiz her şeyi özetleme girişimleriydi.

Günümüzde insan yaşantısı sembolik ifadeler ve gelişmiş planlama yetenekleriyle karakterize olmuştur. Peki, bu yaratıcı ve yenilikçi kültür için gereken yeterlik ne zaman gelişti?

Paleoantropoloji ve arkeolojinin başlıca çalışma konularından biri hominin atalarımızın ne zaman bizim gibi olduğudur. Günümüz insanı ‘modern davranış’ için gereken yeterliği geliştirmiştir. Modern davranış yaratıcı ve yenilikçi kültür, dil, sanat, dini inançlar ve karmaşık teknolojilerden belirlenebilir (d'Errico & Stringer 2011). Modern davranışın altında yatan evrimleşmiş yetilerden biri, alışılmış bir şekilde ve çaba harcamadan semboller üzerinden iletişim kurma yetisidir. Arkeologların sıklıkla “sembolik aracılı davranış”ı yansıtan eserler aramalarının nedeni, sembolizmin günümüz insan kültüründe yaygınlaşmasıdır (Henshilwood & Marean 2003). Modern davranış aynı zamanda ileri düzeyde problem çözme ve uzun dönemli planlama yetenekleri gibi diğer bazı unsurları da içerir (Wynn & Coolidge 2011). Gelecek eylemleri önceden düşünüp problemleri sezerek ve bu problemlere cevaplar hazırlayarak üretilmiş arkeolojik eserler modern planlama yeteneklerinin kanıtı niteliğindedir (Wadley 2010).

Kuzey Kutbu'na odaklanan araştırmacılar, Grönland'daki buz tabakasında yaşayan ve iklim değişikliğinin bazı etkilerini azaltmaya yardımcı olabilecek dev virüslerin izlerini tespit etti. Normal virüslerden yaklaşık 1.500 kat daha büyük olabilen bu dev virüsler, Grönland'ın buzlarını daha koyu bir renge dönüştüren ve daha hızlı erimesine neden olan mikroalglere saldırıyor olabilir.

Microbiome dergisinde yayınlanan bir çalışmada, bilim insanları dev virüslerin çok sayıda renkli alg içeren buz ve karlarda yaşadıklarına dair izler tespit etti.^[1] Ekip, bu virüsleri bulmanın ve anlamanın doğal yollarla alg büyümesini kontrol etmenin ve dolayısıyla da erimeyi azaltmanın yollarını açabileceğini umuyor. Danimarka'daki Aarhus Üniversitesi'nde doktora sonrası araştırmacı olan çalışmanın baş yazarı Laura Perini, yaptığı açıklamada şunları söylüyor: