NASA destekli bir araştırmaya göre Ay, milyarlarca yıl önce Dünya’ya farklı bir yüzünü gösteriyordu; ancak zaman içerisinde volkanik faaliyetler sonucu ekseninden kaydı.

NASA’ya ait diğer birkaç Ay görevi de aynı öyküyü anlatıyor: Ay’da bulunan buz yapılarını haritalandıran bilim insanları Ay’ın dönüş ekseninin yaklaşık beş derece kaydığını söyleyebiliyorlar. Gezegen Bilimi Enstitüsü’nden araştırmanın başyazarı Matthew Siegler bunu şöyle ifade ediyor: 

Çevre, organizmaların ya da ekolojik toplulukların doğrudan etkileşim içinde oldukları fiziksel, kimyasal, biyolojik, sosyal ortamların ve şartların bütünüdür. İnsanlar için bütün bu faktörlerin yanında kültürel ve ekonomik etkiler de çevre tanımına katkı sağlamaktadır.

Kelime anlamı olarak çevre kirliliği; canlı ve cansız varlıklara zararlı maddelerin engellenemez boyutta çevreye yayılmalarına denir. Kirleticiler, orman yangınları ya da volkanik küller gibi doğal olaylar olabilir ancak kirlilik olarak bahsettiğimiz terim daha çok antropojenik kaynakların, yani insan yapımı kirletici kaynaklarının yol açtığı sorunları temsil etmektedir.

Bo Nash 38 yaşında. Ders kitapları yayınlayan bir yayınevi için teknoloji yöneticiliği yaptığı Teksas, Arlington'da yaşıyor. 1.77 metre boyunda ve 111 kilogram; yani obez olarak sınıflandırılıyor. Nash, kilo vermek amacıyla, aldığı kalorileri kaydeden bir cep telefonu uygulaması ve harcadığı enerjiyi takip etmek için bir Fitbit bandı (bilekliği) kullanıyor. Bu araçlar, elle tutulur ve net bilgiler veriyor: Nash, kıtır kıtır yediği her krakerde bulunan kalorilerin ve tırmandığı merdivenlerin miktarını öğrenebiliyor. Fakat söz konusu kilo almak olduğunda, her kalorinin eşit olmadığını fark ediyor. Ne kadar kilo aldığı veya verdiği, toplam kalori miktarına daha az; kalorilerin nereden geldiğine ve onları nasıl tükettiğine daha çok bağlı gibi görünüyor. Söylediğine göre kalori biriminin belirsiz bir yapısı var. 

Tara Haelle de obez. 2014 yılındaki Aziz Patrik Günü'nde ikinci çocuğu olmuş ve hamileliği sırasında aldığı 32 kiloyu verememiş. Haelle, Illionis'te yaşayan ve serbest çalışan bir bilim gazetecisi. Her ne kadar kilo vermenin bilimini anlasa da Nash gibi o da bunun uygulamaya geçtiğini görmüyor. Haelle şöyle söylüyor: 

Akraba evliliği, birbiriyle akraba olan kişilerin evlenmesi ve çocuk yapmasına verilen bir isimdir. Eğer evlenen ve üreyen bireyler kuzenlerse, buna kuzen evliliği, eğer evlenen ve üreyen bireyler ebeveyn-yavru ilişkisine sahipse, yavrunun yaşına bağlı olarak bu pedofili, çocuk istismarı, ensest ve/veya soy içi üreme gibi isimlerle anılır.

Bu terimler arasında belli başlı farklar olsa da, hepsi birbiriyle ilişkilidir: Örneğin pedofilik ilişkilerde belli yaşlar ve taraflar arasında belli bir yaş farkı aranır; ancak kuzen evliliklerinin hepsi pedofilik olmak zorunda değildir. Benzer şekilde, ensest ilişkiler genellikle aynı aileden olan kişilerin üremesi olarak görülse de (ve dolayısıyla bir tür akraba evliliğine işaret etse de), bazen üvey aile, evlat edinilen çocuklar, aynı klandan veya soydan olan daha uzak akraba kişiler arası ilişkiye işaret etmek için de kullanılabilir.

Bilimde sonuçlara nasıl ulaşıldığı oldukça önemlidir. Çünkü bir iddianın bilimsel olup olmadığını belirlemede iddianın hangi yöntemle üretildiği, hangi verilerle desteklendiği ve hangi koşullarda yanlışlanabileceği kritik rol oynar. Bu nedenle bilimsel düşünce, çoğu zaman gündelik sezgilerimizle çatışır ve bizi rahatsız edici belirsizliklerle yüzleştirir.

Popüler bilim anlatıları ise doğası gereği bu belirsizlikleri sadeleştirir hatta kimi zaman geri plana iter. Gerçekleştirilen sadeleştirme doğru yapıldığında bilime erişimi arttırma konusunda son derece önemli bir yere sahiptir. Ancak sınır çizilmediğinde popüler anlatı ile bilimsel yöntem arasındaki fark giderek silikleşebilir.

Merkezi sinir sisteminde karmaşık sinir ağları birbirleriyle sürekli bir iletişim içerisinde olarak duyusal ve motor bilgileri iletmekle görevlidirler. İnternöronlar olarak adlandırılan ara-işlevli nöronlar da nöronlar arası iletişimde aracı olarak görev alırlar.

PNAS'ta yayınlanan makalenin lideri olan Ning Tian, memeli retinasında daha önceden tanımlanamamış bir tip internöron tanımladığını açıkladı.^[1] Merkesi sinir sistemindeki her çeşit internöronu tanımlayıp her birinin bağlantılarını açıklığa kavuşturmaya çalışan bilim insanları için bu keşif gözle görülür bir gelişmeyi beraberinde getirdi. Tian şöyle diyor:

Neden bazı organizmalar (somon balığı, bambu bitkisi, birçok böcek türü ve tüm tahıl bitkileri) çoğalır çoğalmaz ölürken, diğerleri defalarca çoğalabilmektedir?

Birçok bitki ve hayvan türleri ilk üreme işleminden sonra ölümle sonuçlanan yaşam öykülerine sahiptirler. Bu duruma “semelparite” adı verilirken diğerine “iteroparite” (iteroparity) (art arda çoğalabilen yaşam türü) adı verilir. Bitki türleri için bazen monokarpi (monocarpy) ve polikarpi (polycarpy) terimleri semelparite ve iteroparite yerine kullanılmaktadır. Ancak, monokarpi bitkinin tümünü kapsamadan sadece ilk üreme işlemi gerçekleşen filizin ölümü için de kullanılabilmektedir.

Yapay Zeka'nın, yani zeki makinelerin, sağlık sektöründe, mühendislikte, arama-kurtarmada ve daha pek çok alanda hayatımızı kolaylaştırıyor olması elbette sevindiricidir. Fakat böyle güçlü bir teknolojinin savunma sanayinde kullanımının gelecekte getirebileceği riskler, aralarında fizikçi Stephen Hawking, Tesla Motors Şirketi yöneticisi Elon Musk ve Apple Şirketi kurucu ortağı Steve Wozniak gibi yapay zeka araştırmacılarının, uzmanların ve düşünürlerin bulunduğu bir camiayı öylesine rahatsız etmiş olmalı ki bu grup "otonom silah sistemleri"nin, diğer bir deyişle, "Yapay Zekaya Sahip Silah Sistemleri"nin gelecekteki olası tehlikelerine dikkat çeken ve Birleşmiş Milletler’e hitaben yazılmış açık bir mektuba imza attı. Bu mektubu buradaki yazımızdan okuyabilirsiniz.

Dışarıdan bir kişinin müdahalesine gerek duymayan ve önceden belirlenmiş kıstaslara haiz kişileri ya da hedefleri kendi kendine belirleyip vurabilen, kısacası kendi kendini yönetebilen araçlara "otonom silahlar" deniyor. Bu tür silahlar, en basit haliyle, hali hazırda birkaç yerde kullanılıyor. Örneğin, Kuzey ve Güney Kore arasındaki askerden arındırılmış bir bölgede sabit olarak konuşlanmış bir otonom silah türü 4 kilometreye kadar etrafta hareket eden herhangi bir kişiyi veya nesneyi kendi kendine hedef alıp vurabiliyor. Bir diğer örnek, İsrail'in kullandığı, havada uzun süre kalarak radar sinyalleri saptayabilen ve bulduğu anda bu sinyalin kaynağını yok edebilen otonom füze...