Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

11.500 Yıl Önce Gömülen Kız Çocuğu, Kadın ve Çocukların Antik Toplumdaki Yerine Işık Tutuyor!

11.500 Yıl Önce Gömülen Kız Çocuğu, Kadın ve Çocukların Antik Toplumdaki Yerine Işık Tutuyor! National Geographic
Avrupa'da bir dişi bebeğin 10.000 yıllık mezarı
7 dakika
1,948
Tarihi Geçmiş Haber

Bu haber 5 ay öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

İtalya'daki bir mağarada keşfedilen kemik kalıntıları, Avrupa'da Homo sapiens türü bir kız çocuğuna ait en eski kanıtı teşkil ediyor. Bu keşif, binlerce yıl önce yaşamış insan topluluklarında çocukların, özellikle de kız çocuklarının "birey" olarak algılanmasına yönelik statüsüne ışık tutuyor.

10.000 yıl önce, öldüğü sırada 40 ila 50 günlük olan küçük kıza, bilim insanları tarafından bulunduğu bölgedeki bir nehirden esinlenerek Neve adı verildi. Ölüm nedeni bilinmiyor ve ölü çocuktan geriye kalan tek şey, onun küçük kemikleri ve cesedin sarıldığı kumaşa tutturulmuş deniz kabuğu incileriydi. Kemiklerin yakınında bulunan bir baykuş pençesinin, bir "mezar taşı" görevi gördüğü düşünülüyor.

Bu Reklamı Kapat

National Geographic kaşif Jamie Hodgkins liderliğindeki bir arkeolog ekibi, İtalya'nın kuzeybatısındaki bir mağarada bir çocuğun 10.000 yıllık mezarını inceledi. İyi korunmuş kemikler sayesinde, özenle gömülmüş bir bebek kızdan geldiğini gösteren nadir bir DNA analizi imkanı sunuldu.
National Geographic kaşif Jamie Hodgkins liderliğindeki bir arkeolog ekibi, İtalya'nın kuzeybatısındaki bir mağarada bir çocuğun 10.000 yıllık mezarını inceledi. İyi korunmuş kemikler sayesinde, özenle gömülmüş bir bebek kızdan geldiğini gösteren nadir bir DNA analizi imkanı sunuldu.
Jamie Hodgkins

Nadir Bulgu: Tarih Öncesi Bir Çocuk!

Arkeologlar, tarih öncesi çağlardan kalma çocukların kalıntılarını nadiren bulurlar. Yenidoğan bebeklerin kemikleri özellikle nadirdir; çok küçük ve kırılgandır oldukları için bu kemikler genelde binlerce yıl boyunca korunamaz. Yetişkinlerin kemiklerinin daha sık keşfedilmesine rağmen, gömülme ritüellerine ilişkin arkeolojik kanıtlar arasında bazen binlerce yıllık boşluklar vardır. Ayrıca ölen çocukların kemikleri bulunduğunda, bu kemiklerin içerdiği DNA genellikle parçalanmış halde olur ve bu da cinsiyeti belirlemeyi imkânsız kılar.

Bununla birlikte, Neve'nin kemikleri, 10.000 yıldan fazla bir süredir olağanüstü bir şekilde varlığını korumayı başarmıştır. Denver'daki Colorado Üniversitesi'nde National Geographic kaşifi olarak çalışan ve Scientific Report dergisinde yayınlanan çalışmasının baş yazarı olan paleoarkeolog Jamie Hodgkins, şöyle diyor:

Bu Reklamı Kapat

Bu kadar iyi korunmuş olması, bilim insanlarının, çocuğun DNA'sını analiz etmelerini sağladı. Bu çok önemli, çünkü 11.000 ila 10.000 yıl önce, gömülme ritüellerine dair çok az kanıtımız var. Bu çağdaki çok az insan fosili kullanılabilir DNA'ya sahipti ve hiçbir kanıtın bulunmadığı büyük bir zaman boşluğu vardı.
Neve'in mezarında deniz Kabuklarıdan yapılmış yaklaşık 60 inci ve kolye bulunuyordu.
Neve'in mezarında deniz Kabuklarıdan yapılmış yaklaşık 60 inci ve kolye bulunuyordu.
Jamie Hodgkins

Bilim insanlarına göre, bebekleri gömerken sergilenen dikkat ve özen, çocukların toplumda zaten bir kişi/birey olarak görüldüğünü gösteriyor; yani çocuklar, doğdukları andan itibaren toplumun değerli bir üyesiydiler. Denver Colorado Üniversitesi'nde paleoantropolog ve çalışmanın ortak yazarı Caley Orr şöyle diyor:

Bu bulgular, bir bireyin toplumda tanınmasının ve öneminin çok küçük ve genç kızlar için zaten geçerli olduğunu gösteriyor.

Antik İnsan Toplumlarında Kadınların Sosyal Statüsü

Çocukların hangi yaştan itibaren birey olarak kabul edildiği ve bir toplulukta kız ve erkek çocuklara eşit muamele edilip edilmediği, şimdiye kadar keşfedilen birkaç tarih öncesi çocuk mezarının yeterli kanıt sağlayamadığı sorulardır. Jena'daki İnsanlık Tarihi Enstitüsü'nde antropolog olan ve çalışmaya dâhil olmayan Michael Petraglia da daha önceden Afrika'daki bir Homo sapiens çocuğunun mezarını araştırmıştı. Meslektaşlarının sonuçlarını makul buluyor ve şöyle diyor:

Bulguların, toplumdaki erkek ve kızlara eşit davranıldığının kanıtı olduğunu da kabul ediyorum. Bu, günümüz avcıları ve toplayıcılarında gördüğümüz eşitlikçi sosyal yapılarla örtüşüyor.

Jamie Hodgkins ve Caley Orr, yaklaşık 11.500 yıl önce aynı zamanda gömülmüş olan Neve ile aynı yaştaki bir bebeğin bilinen birkaç mezarından birini karşılaştırıyor. Burada da arkeologlar ihtimam işaretleri ve mezar nesneleri buldular. Şöyle diyorlar:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Bu, kız çocukları da dahil olmak üzere çocukların bir birey olarak tanınmasının, ya ortak bir tarihsel kültüre derinden bağlı olduğu ya da aynı zamanda dünya çapında farklı etnik gruplarda geliştiği yorumuna izin veriyor.
Bu fosilleşmiş çene kemiği, Hominini kabilesinin yetişkin bir örneğinden kaynaklanır ve Fas'taki Djebel Irhoud arkeolojik alanında keşfedilmiştir. Kemik, anatomik olarak modern insanların dişlerine benzeyen dişleri içerir.
Bu fosilleşmiş çene kemiği, Hominini kabilesinin yetişkin bir örneğinden kaynaklanır ve Fas'taki Djebel Irhoud arkeolojik alanında keşfedilmiştir. Kemik, anatomik olarak modern insanların dişlerine benzeyen dişleri içerir.
Jean - Jacques Hublin

Jamie Hodgkins'in anlattığına göre, arkeolojide geleneksel olarak erkek bakış açısı hâkimdir. Bu nedenle Hodgkins, kadın ve kız çocuklarının hikâyelerinin çoğu durumda gözden kaçırıldığından endişe ediyor ve şöyle diyor:

Özellikle zengin bir şekilde dekore edilmiş mezarların, bir erkeğe ait olması gerektiği düşünülüyordu. Bu, erkeklerinin yüksek statüye sahip olduğu ve kadınların olmadığı konusundaki Batılı tavrıyla uyumluydu. Bununla birlikte, mevcut arkeolojik buluntular Viking döneminde yaşamış kadın savaşçılara, Demir Çağı'nda yaşamış ikili olmayan ("non-binary") liderlere ve Tunç Çağı'nda yaşamış kadın yöneticilere dair kanıtlar sağlamıştır. Kadın anlatısı arkeolojide hâlen eksiktir.
Paleontolog Jean-Jack Hublin'in Djebel Irhoud'daki yeni fosilleri ilk kez gördüğü bir fotoğrafı. Hublin ve meslektaşları, Djebel Irhoud'dan gelen Homininilerin Homo sapiens'in en erken evrimini temsil ettiğini söylüyor. Diğer araştırmacılar, kazılan örnekle ilişkili Çakmaktaşı eserlerini tarihlendirmek için Termolüminesans tarihini kullandılar. Sonuçlar, Djebel Irhoud bölgesinin yaklaşık 300.000 ila 350.000 yaşında olduğunu göstermektedir.
Paleontolog Jean-Jack Hublin'in Djebel Irhoud'daki yeni fosilleri ilk kez gördüğü bir fotoğrafı. Hublin ve meslektaşları, Djebel Irhoud'dan gelen Homininilerin Homo sapiens'in en erken evrimini temsil ettiğini söylüyor. Diğer araştırmacılar, kazılan örnekle ilişkili Çakmaktaşı eserlerini tarihlendirmek için Termolüminesans tarihini kullandılar. Sonuçlar, Djebel Irhoud bölgesinin yaklaşık 300.000 ila 350.000 yaşında olduğunu göstermektedir.
Shannon Mcpherron

Neve'nin mezarı, Avrupa'da şimdiye kadar keşfedilen türünün en eskisidir. Jamie Hodgkins ise bunun uzun sürmeyeceğini düşünüyor ve ekliyor:

Daha fazla DNA analizi olacak ve geçmişten kalma daha fazla kadın izine rastlayacağız. Ayrıca arkeolojideki kadınların sayısının artmasıyla da değişimler olacağını tahmin ediyoruz. Arkeolojik bulgulara çok dar bir açıdan bakarsanız, tarih boyunca var olmuş çeşitliliğin genişliğine yönelik bir körlük geliştirme riskiniz vardır.
Araştırmacılar, Djebel Irhoud'dan birkaç fosili taradılar ve bir zamanlar orada yaşayan ilk insanlardan birinin kafatasının kompozit bir Rekonstrüksiyonunu yarattılar.
Araştırmacılar, Djebel Irhoud'dan birkaç fosili taradılar ve bir zamanlar orada yaşayan ilk insanlardan birinin kafatasının kompozit bir Rekonstrüksiyonunu yarattılar.
Philipp Gunz

Arma Veirana'daki Kazılar

Neve'nin kemiklerinin bulunduğu Arma Veirana adlı İtalyan mağarası, evrimciler arasında ünlüdür. 2014 yılında yapılan kazılar, bu mağaranın 44.000 yıl önce Neandertaller (Homo neanderthalensis) ve en erkeni 30.000 yıl önce olmak üzere erken modern insanlar (Homo sapiens) tarafından kullanıldığını ortaya koymuştur. Bu, burada bulunan fosillerin ve eserlerin, son Neandertaller ile ilk modern insan arasındaki geçiş aşamasından geldiği anlamına gelir – ki bu, bilim insanlarının daha fazla bilgi edinmek için can attığı bir dönemdir.

Ekip, 2017 yılında mağaranın izlerini ararken, yanlışlıkla çok eski bir Homo sapiens bebeğinin ilk kemiklerini keşfetti. Bulgular, o yılki kazı planının son gününe denk geldiği için, mezar anca bir sonraki yıl yapılan yeni keşiflerin bir parçası olarak tamamen ortaya çıkarılabildi. Bu noktada Hodgkins, kızına hamileydi; bu yüzden Neve'nin keşfi onu özel bir şekilde etkiledi. Şöyle diyor:

Tortuları filtreledim; dişleri ve küçük el kemiklerini buldum. Bu, kalp kırıcı bir manzaraydı, çünkü ellerimiz, vücudumuzun çok samimi, çok içten bir parçası.
Bu resimde güneyden görülebilen Djebel Irhoud kazı alanındaki diğer mevduatlar bir tür eski tünelde yer almaktadır. Daha sonra, en azından kısmen Madencilik çalışmaları ile ortaya çıkarıldı.
Bu resimde güneyden görülebilen Djebel Irhoud kazı alanındaki diğer mevduatlar bir tür eski tünelde yer almaktadır. Daha sonra, en azından kısmen Madencilik çalışmaları ile ortaya çıkarıldı.
Shannon Mcpherron

Kemiklerin yanı sıra bilim insanları, iki farklı deniz kabuğu türünden yaklaşık 60 boncuk ve kolye buldular. Bunlar, ölü çocuğun içine sarıldığı çürümüş örtüyü süslemişlerdi. Bu nedenle ya grubun bir üyesi deniz kabuklarını toplamak için üç kilometre uzaktaki kıyıya gitmiş olmalıydı ya da bir takas yoluyla satın almış olmalılardı. Tempe'deki Arizona State Üniversitesi'nde antropolog olan Claudine Gravel-Miguell'e ve çalışmanın ortak yazarına göre birçok süs, daha önce topluluğun diğer üyelerine tarafından kullanıldıklarına işaret olabilecek şekilde, bolca kullanım izine sahipti.

Bu Reklamı Kapat

Djebel Irhoud'un çenesinin sanal bir kopyası, bilim adamlarının fosildeki deformasyonları ve parçalanmaları düzeltmelerini sağlar.
Djebel Irhoud'un çenesinin sanal bir kopyası, bilim adamlarının fosildeki deformasyonları ve parçalanmaları düzeltmelerini sağlar.
Jean - Jacques Hublin
Taş uçları, çizikler ve kesikler de dahil olmak üzere bu Orta Taş Çağı araçları, Djebel Irhoud'daki altıncı ve yedinci kazı katmanlarında bulunmuştur. Yeni keşfedilen Hominini temsilcisinin tüm parçaları, bir diş hariç, yedinci katmanın alt Birikintilerinden gelir. Bu, türümüzün – modern Homo sapiens – ortaya çıkışının ve Orta Taş Çağı başlangıcının birbirine yakın olduğunu ve bilim adamlarının Pan-Afrika Kökenli olabileceğini söylüyor.
Taş uçları, çizikler ve kesikler de dahil olmak üzere bu Orta Taş Çağı araçları, Djebel Irhoud'daki altıncı ve yedinci kazı katmanlarında bulunmuştur. Yeni keşfedilen Hominini temsilcisinin tüm parçaları, bir diş hariç, yedinci katmanın alt Birikintilerinden gelir. Bu, türümüzün – modern Homo sapiens – ortaya çıkışının ve Orta Taş Çağı başlangıcının birbirine yakın olduğunu ve bilim adamlarının Pan-Afrika Kökenli olabileceğini söylüyor.
Mohammed Kamal

İnsanların gömülmesi kültürü

İspanya'nın Burgos kentinde bulunan Centro Nacional de Investigació sobre la Evolució Humana (CENİEH) Direktörü olan Paleoantropolog María Martinón-Torres'e göre, Arma Veirana'daki mezar yeri insanların ölülerle nasıl başa çıktıklarına dair güzel bir örnek. Şöyle diyor:

Mezarların yüz binlerce yıldır hem Neandertaller hem de erken modern insanlar tarafından yapıldığını görüyoruz.

María Martinón-Torres yeni çalışmaya katılmadı; ancak türlerin Avrupa'ya yerleşmesinden on binlerce yıl önce, yani yaklaşık 78.000 yıl önce Afrika'da gömülü olan bir Homo sapiens çocuğunun kalıntılarının araştırılmasına katılmıştı. Ayrıca, İtalyan mağarasındaki bulguları, bebeklerin doğumdan itibaren erken insan topluluklarının tam teşekküllü üyeleri olarak kabul edildiğinin kanıtı olarak yorumluyor ve şöyle diyor:

Çocukların bir "birey" olarak tanındığına dair kanıtlar hem erken Homo sapiens hem de Neandertaller toplumlarında bulundu. Afrika'daki cenazelere dair en eski kanıtlar, cesetleri dikkatle ve sevgiyle gömülmüş olan çocuklarla ilgilidir.

Çocukların erken ölümü Hominini ve bazı primatlarda yoğun bir duyguya neden oluyor. Bunu, günümüz insanlarından da biliyoruz ve şempanzelerde de ölü bebekleri ve çocukları arkasından yas tuttukları gözlemlendi.

Okundu Olarak İşaretle

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

İlginizi Çekebilecek Sorular
Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 19
  • Merak Uyandırıcı! 8
  • Bilim Budur! 6
  • Muhteşem! 4
  • Umut Verici! 4
  • İnanılmaz 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: National Geographic | Arşiv Bağlantısı
  • T. M.. Frühe Moderne Menschen: Ältestes Grab Eines Weiblichen Babys In Europa Gefunden. (20 Aralık 2021). Alındığı Tarih: 23 Eylül 2022. Alındığı Yer: National Geographic | Arşiv Bağlantısı
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 01/07/2022 19:44:43 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/11301

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Okyanus
Kadın Sağlığı
Tıp
Genetik
Makina
Factchecking
Coğrafya
Algoritma
Zeka
Analiz
Bilim Felsefesi
Radyoaktif
Pandemik
Erkek
Hastalıkların Tedavisi
Hematoloji
Çeviri
Sosyal Medya
İfade
Beyin
Toplum
Arkeoloji
2019-Ncov
Etimoloji
Dilbilim
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Soru Sor
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve kabul edilen cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.