Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Yunuslarla İlgili Gerçekler: "Hayır, Yunuslar Onları Hapsettiğinizde Gülmezler!"

Yunuslarla İlgili Gerçekler: "Hayır, Yunuslar Onları Hapsettiğinizde Gülmezler!"
7 dakika
124,512
  • Etoloji
  • Denizel Memeliler

Şişe burunlu yunuslar, yüksek zekaları nedeniyle karmaşık numaraları öğrenebilen ilginç deniz memelileridir. Bu kıvrak canlılar doğada saatte 30 kilometreye hıza ulaşabilirler. Sıkça, dakikada 2-3 kez, nefes almak için yüzeye çıkarlar. Şişe burunlu yunuslar sosyal gruplar halinde dolaşırlar ve ıslık ve cıyaklamalardan oluşan karmaşık bir sistemle birbirleriyle iletişim kurarlar.

Şişeburunlular ekokonumlandırmayı ustaca kullanarak avının izini sürer. Saniyede 1000 tıklama sesi çıkarabilirler. Bu sesler su altında bir objeye raslayana kadar yol alır, objeye çarpınca yunusa doğru geri yansır. Bu sayede yunuslar; hedeflerinin yerini, büyüklüğünü ve şeklini anlayabilirler.

Tüm Reklamları Kapat

Yunuslar genelde dipte dolaşan balıklarla beslenirler ama aynı zamanda karides ve kalamar da yerler. Bu zeki yaratıkların bazen de artıklardan beslenmeyi umarak balıkçı teknelerini takip ettikleri görülür.

Şişe burunlu yunuslar tropik okyanuslarda ve diğer sıcak sularda bulunurlar. Bir zamanlar etleri ve yağları (lambalarda ve pişirmede kullanılırdı) için yaygın olarak avlanmışlarken günümüzde yunus avcılığı azalmış durumdadır. Ancak yunuslar, ton balığı gibi başka balıkların ticari olarak avlanmaları sırasında ağlara ve diğer ekipmanlara takılmaları nedeniyle tehdit altındadırlar. 

Tüm Reklamları Kapat

Yunuslar Gülmezler!

Yunus parklarının ve "yunus terapisi" adı altında binlerce dolara pazarlanan tedavi yöntemlerinin bir numaraları sığınağı, yunusların ağız yapılarının insan beynindeki "gülümseyen yüz" devresini hareket geçirir tipten olmasıdır. Dolayısıyla bir yunusa bakan birisi, "Aaa, ne güzel gülüyor, çok mutlu olmalı!" diye düşünecektir. Ancak yunuslar, en sert işkencelere de maruz kalsalar, ağız yapılarını değiştiremezler ve bu sebeple neredeyse her zaman gülümsüyormuş gibi gözükürler.

Dolayısıyla bu yalana kanmayınız. Unutmayın: yunuslar da vahşi hayvanlardır ve kendi doğalarında yaşamalıdırlar. Nasıl ki televizyon endüstrisi köpekbalıklarını "sıradışı katiller" olarak beyninize kazıdıysa, yunusları da "insanların süper dostu" imajıyla beyninize kazımıştır. Bu da koca bir yalandır. Yunuslar, eğitilmedikleri sürece, insanların dostu falan değildirler. Hiçbir hayvan insanların "dostu" değildir (belki köpek ve kedi gibi uzun sürelerdir yapay seçilimden geçirilen türler haricinde). Her biri yaşam mücadelesi veren ve insanlara özel bir sempati beslemeyen hayvanlardır. 

Yunuslar, denizlerin en yırtıcı türleri arasındadırlar. Bunu da hatırlayınız: Yunuslar o "katil köpekbalıkları" ile aynı okyanusları paylaşır, yan yana bulunur ve birbirleriyle sıklıkla mücadele ederler. Dolayısıyla televizyonların ve sinemanın duygusal tarafınıza oynayarak satış yapmayı başardığını hatırlayınız. Esasında yunuslar da son derece saldırgan canlılardır ve o parklardakiler, çok sert eğitimlerden geçirilerek uysallaştırılmış ve genelde dar bir alana hapsolmalarından ötürü depresyona veya psikolojik bunalıma girerek ölen hayvanlardır.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Dr. Amy Samuels, 29 özgür yunus üzerinde bir araştırma yürütmüştür ve 29'undan sadece 1 tanesinin insanların aklındaki "yardımsever, gülücükler saçan iyi yunus" davranış modeline yakın davranışlar sergilediği görülmüştür. Geri kalan 28 birey, son derece yırtıcı ve insanların akıllarındaki kalıplara ters düşen canlılardır: bazıları kapkaççıdır, bazıları cinsel olarak agresiftir ve dişilerinin cinsel organlarını parçalayabilir. Bazılarının "öfke problemi" bulunur ve arzuladıkları gerçekleşmediğinde çok ciddi saldırılar yapabilir. Yaklaşık 14 yunus ise cinsel olarak "yanlış yönlendirilmiş davranışlar" sergilemektedir: Örneğin su üzerindeki oyuncaklara cinsel saldırıda bulunmaktadırlar, insanlara cinsel saldırıda bulunmaktadırlar. Araştırmacılar, "Basitçe bulabildikleri ne varsa cinsel ilişkiye girmeye ve masturbasyon yapmaya çalışmaktalar." demektedirler.

Evet, yunuslar çok zeki hayvanlardır; gemilerin önünde "mutlu mesut yüzer" gibi gözükmektedirler; ancak vahşi hayatta köpekbalıkları gibi yunusların arasında da kalmak istemezsiniz. Yunuslar, şişe benzeri burunlarıyla saatte onlarca kilometre hızla avlarına saldırabilirler, sivri ve keskin dişleriyle onları parçalarlar ve çoğu zaman, leşlere bile cinsel saldırıda bulunabilirler. Eğer bize inanmıyorsanız, buraya tıklayarak bir örneğini görebilirsiniz.

Yunuslarla İlgili Gerçekler

1. Yunuslar, dişilerine toplu tecavüz edebilirler.

Özellikle şişeburunlu yunusların 2 veya 3 kişilik grupları, esasında çiftleşmeye isteksiz olan dişiyi zorla cinsel ilişkiye dahil ederler. Dişinin kaçmasına engel olmak için kafalarıyla ve kuyruklarıyla ona sert darbeler vururlar, agresif çığlıklar atarlar. Ola ki dişi erkek çetesinden kurtulursa, onu yakalayana kadar kovalamayı sürdürürler.

2. Yunuslar insanlara da tecavüz edebilirler.

Birçok seferler, "terapi" amacıyla yunuslarla yüzdürülen insanlar, yunuslar tarafından tecavüz girişimine uğramışlardır. Ne var ki bu terapiler eğitmen eşliğinde yapıldığından, yunuslar hızla uzaklaştırılarak bu girişimler önlenebilmiştir.

3. Yunusların penisleri bir el gibi görev görebilir ve cisimleri tutmak için kullanılabilir.

Bu da, evrimsel süreçte de yunusların cinsel aktivitelerini daha sert ve daha kolay gerçekleştirebilmesini sağlamak için özelleştiklerini göstermektedir.

Tüm Reklamları Kapat

4. Yunuslar diğer türlerin yavrularını ve bebeklerini sıklıkla öldürürler.

İskoçya'da, yunusların ufak bir domuz balığı yavrusunu (ki normalde yunusların avı değildir), yeme amaçlı olmaksızın öldürdüğü keşfedilmiştir. Öncelikle kimse bu iddiaya inanmamış; ancak sonrasında başka bir domuz balığının yunuslar tarafından öldürülmesi kameraya kaydedilmiş ve iddia doğrulanmıştır. Ayrıca sadece tek bir araştırmada, yunuslar tarafından öldürülen 100 farklı domuz balığı yavrusu tespit edilmiştir. Bu ölümlerin sebebinin, yunusların az sonra göreceğiniz gibi, kendi yavruları ile domuz balıklarının yavrularını karıştırmaları olduğu düşünülmektedir.

5. Yunuslar, kendi yavrularını da öldürürler.

Özellikle de erkekler için bu "cinayetler" sıradan olaylardır. Araştırmalar, kimi zaman 5 yetişkin erkek şişeburunlu yunusun bir araya gelerek yavru bir şişeburunlu yunusu öldürdüğünü net bir şekilde göstermiştir. Üstelik bu yavru cinayetlerinin sırrı da çözülmüştür: erkekler, yavruları öldürürler, çünkü yavrusu ölen dişiler çok kısa sürede cinsel olarak aktif hale gelirler ve böylece erkekler çiftleşebilirler. 

6. Yunuslar çok az uyurlar.

Araştırmacılar, hiçbir mental aktivite kaybı olmaksızın, yunusların 5 gün aralıksız olarak uykusuz kalabileceğini göstermektedir. Üstelik yunuslarda "uyku borcu" olarak bilinen olgunun da çok zayıf bir ihtiyaç olduğu keşfedilmiştir: yani bu uykusuzluk periyodundan sonra yunusların daha fazla uyuyarak arayı kapatması gerekmez. Bu adaptasyonun da, üreme şansını arttırıcı bir evrimsel sürecin sonucu olduğu düşünülmektedir.

7. Yunuslar, doymak bilmez avcılardır.

Dışarıdan göründüğü ve gösterilmeye çalışıldığı gibi sevimli ve oyuncu otçullar falan değildirler. Sıradan bir etçil avcıdırlar ve besin zincirinin oldukça üst basamaklarındadırlar. Gruplar halinde avlanırlar ve çok zekice stratejilerle avlarını neredeyse asla kaçırmazlar.

Tüm Reklamları Kapat

8. Yunuslar diğer türlere amaçsız ve eğlencesine saldırılar gerçekleştirebilirler.

Evet, oyun oynamayı çok severler ve inanılmaz sevimli hayvanlardır. Ancak bazı araştırmalar çok ilginç sonuçlar ortaya koymuştur: yunuslar, yakalayabildikleri köpekbalığı yavruları ile insanların "voleybol" oyununa benzer bir oyun oynamaktadırlar. Bu oyun sırasında genelde köpekbalığı yavruları yaralar almakta ve hatta ölebilmektedirler. Bu, adeta yunusların avcılarının yavrularını kullanarak onlara bir "ültimatom" vermesi gibidir. 

9. Yunuslarda çok sayıda cinsel yolla bulaşan hastalık bulunur.

Bunlar neyse ki kara hayvanlarına bulaşmazlar; ancak denizel hayvanların korkulu rüyasıdırlar. Üstelik yunusların önüne gelen herhangi bir canlıya ve cisme tecavüz edebildiği gerçeği düşünülürse, bu hastalıkların ne kadar kolay yayılabileceğini görmek mümkündür. Zaten muhtemelen bu hastalıkların yunuslarda toplanmasının ana nedeni de, bitmek bilmeyen cinsel arzularıdır.

10. "Katil balina" dediğimiz canlı, bir yunustur.

Belki de yunusların "melekliğine" leke koymamak adına yapılan bu kelime oyunu, onlar hakkındaki imajı korumak için neler yapılabileceğinin güzel bir göstergesidir. "Balinalar da sevimlidir, ancak gerektiğinde katil olabilirler... Yunuslarsa asla!" Hoş, katil balinalar olarak bilinen yunuslar da, isimleri kadar "katil" değildirler; bu insanın bir yakıştırmasıdır. Ancak bu canlının bir yunus olduğunu hatırlayınız.

 ***

Tüm Reklamları Kapat

Dolayısıyla elbette tüm hayvanları sevin ve onları koruyun, bunda bir sıkıntı yok. Ancak onları oldukları gibi, kendi doğalarıyla, kendi yapılarıyla sevin ve televizyon/sinema sektörünün yaratmaya çalıştığı sahte imajlara kanmayın. Her hayvan, olduğu gibidir ve hiçbiri, insan için davranışlarını değiştirecek değildir. İnsan tarafından sert işkencelerle buna koşullandırılmadığı sürece...

Ve tekrardan: Yunuslar gülmezler. Yukarıda gördüğünüz kıyıya vurarak ölmüş yunusun yüz ifadesi, bunu net bir şekilde ortaya koymaktadır.

Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
20
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 24
  • Korkutucu! 23
  • İnanılmaz 16
  • Bilim Budur! 4
  • Üzücü! 3
  • Muhteşem! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Güldürdü 1
  • Umut Verici! 1
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • I. A. P. Patterson, et al. (1998). Evidence For Infanticide In Bottlenose Dolphins: An Explanation For Violent Interactions With Harbour Porpoises?. Proceedings: Biological Sciences, sf: 1167-1170. | Arşiv Bağlantısı
  • J. Chrysdale. Research: Dolphins Play 'Shark Volleyball'. (15 Haziran 2009). Alındığı Tarih: 31 Temmuz 2019. Alındığı Yer: UPI | Arşiv Bağlantısı
  • M. Goldstein. The Dark Secrets That Dolphins Don’t Want You To Know. (13 Mayıs 2009). Alındığı Tarih: 31 Temmuz 2019. Alındığı Yer: Slate | Arşiv Bağlantısı
  • Dr. M.. 10 Reasons Why Dolphins Are A$$Holes. (13 Şubat 2013). Alındığı Tarih: 31 Temmuz 2019. Alındığı Yer: Deep Sea News | Arşiv Bağlantısı
  • National Geographic. Common Bottlenose Dolphin. (13 Eylül 2019). Alındığı Tarih: 13 Eylül 2019. Alındığı Yer: National Geographic | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 29/11/2022 18:25:47 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/1660

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Arı
Kırmızı
Deprem
Dalga
Çiçek
Avrupa
Hava
Obstetrik
Evrenin Genişlemesi
Etoloji
Ekonomi
Astronot
Salgın
İnsan Sağlığı
Süpernova
Antikor
Zooloji
Ekoloji
Homo Sapiens
Uzaylı
Elektron
Filogenetik
Besin Değeri
Karadelik
Analiz
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
Ç. M. Bakırcı, et al. Yunuslarla İlgili Gerçekler: "Hayır, Yunuslar Onları Hapsettiğinizde Gülmezler!". (15 Kasım 2013). Alındığı Tarih: 29 Kasım 2022. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/1660
Bakırcı, Ç. M., Dursunkaya, . (2013, November 15). Yunuslarla İlgili Gerçekler: "Hayır, Yunuslar Onları Hapsettiğinizde Gülmezler!". Evrim Ağacı. Retrieved November 29, 2022. from https://evrimagaci.org/s/1660
Ç. M. Bakırcı, et al. “Yunuslarla İlgili Gerçekler: "Hayır, Yunuslar Onları Hapsettiğinizde Gülmezler!".” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 15 Nov. 2013, https://evrimagaci.org/s/1660.
Bakırcı, Çağrı Mert. Dursunkaya, . “Yunuslarla İlgili Gerçekler: "Hayır, Yunuslar Onları Hapsettiğinizde Gülmezler!".” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, November 15, 2013. https://evrimagaci.org/s/1660.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve en iyi cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.