Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

Yunuslar Tıpkı İnsanlar Gibi Cesur ve Utangaç "Kişiliklere" Sahipler!

Hayvan Davranışları: Yunusların, Memeli Bir Hayvan Olan İnsanlar Gibi Utangaç veya Cesur Karakterleri Bulunuyor.

Yunuslar Tıpkı İnsanlar Gibi Cesur ve Utangaç "Kişiliklere" Sahipler! National Geographic
Gölgeli yunuslar (Lagenorhynchus obscurus).
5 dakika
2,746
  • Etoloji
  • Setoloji

Yunuslar... Karadan denize destansı bir evrimsel süreçleri bulunan yüksek bilişsel fonksiyonlara sahip deniz memelileridir. Taksonomik olarak Cetacea (Balinalar) alt takımındaki birer Odontoceti (Dişli Balinalar) üyesidirler. Yani özünde dişli balinalardırlar. Hatırlatmakta fayda var, orka veya katil balina adıyla bilinen deniz memelisi de aslında bir yunustur. Yunusları, hatta balinaları asıl etkileyici yapan, sosyal yaşam tarzlarının tıpkı insanlar (Homo sapiens) gibi olmasıdır. Öyle ki önceki araştırmalarda balina ve yunusların büyük beyinlerinin insanlara benzer şekilde evrimleştiği tespit edilmiştir.

İnsanlar için sosyal gruplaşma bölgeleri olan partilerde bazı tiplerin daha çok göze çarptığını, her dansa katıldığını ve yüksek sesle konuştuğunu fark etmişsinizdir. Diğer yandan bazı kişiler ise spot ışıklarından uzakta, sessizce hayatlarını sürdürmeyi tercih ederler. Hayvan davranışları (etoloji) konusunda yapılan araştırmalara göre böceklerden ötücü kuşlara, yumuşakçalardan primatlara kadar birçok taksonda benzer davranışlar gözlenmiştir. Öyle ki utangaç ve cesur bireylerin bulunduğu çeşitli davranışlar birçok hayvan popülasyonunda mevcuttur.

Bu Reklamı Kapat

Bazı yunus türleri.
Bazı yunus türleri.
Whale Watching Handbook

Çünkü bu tarz farklılıklar, söz konusu hayvanın doğadaki hayatta kalma başarısı ile doğrudan ilişkilidir. Zira memelilerin birçoğu sosyal hayvanlar olarak hayatlarını sürdürürler. Eş seçmede veya besin aramada kritik role sahip olabilen durumlardır. Örneğin zebra balıklarında (Danio rerio) cesur bireylerin eş seçme konusunda daha avantajlı olduğu görülmüştür. Fakat bazı başka canlı gruplarında, utangaç bireylerin cinsel seçilim açısından daha az riskli olduğu ve geriye daha çok döl bıraktığı gözlemlenmiştir. Yani cesurluğun hem avantaj hem de dezavantaj olduğu popülasyonlar vardır.

Yapılan araştırmaya göre İtalya'da Aranci Körfezi'ndeki afalina veya şişe burunlu yunus diye bilinen Tursiops truncatus popülasyonunda, ilk kez utangaç ve cesur bireyler doğrudan gözlemlendi. Koruma altındaki popülasyonlarda gözlenmişti; ancak yaban hayatında ilk kez bu kadar net fark edildi. Araştırma sonucunda cesur afalinaların grupları için besin bulma açısından önemli role sahip oldukları düşünülüyor. Örneğin cesur bireyler besin kaynağını tespit edebilir ve besin kaynağına nasıl ulaşılması gerektiği bilgisinin grup içerisinde yayılmasını sağlayabilir.

Bu Reklamı Kapat

Pontevedra, İspanya'daki Şişe Burunlu Yunus Araştırma Enstitüsü'nde görev alan etolojik ekoloji alanında çalışan davranışsal ekolog Bruno Díaz López'in anlatımına göre;

Yunusların kişilikleri olduğunu koruma altındaki bireylerde zaten görüyorduk. Artık yaban hayatındaki bireylerin de kişiliklerinin, yunusların sosyal yaşantıları için önemli olduğunu da görüyoruz - tıpkı bizlerde olduğu gibi.

Dahası, analizde görüldüğü üzere girişimçi yunuslar, utangaç olan bireylere nazaran daha kuvvetli sosyal ilişkilere sahip. Eskiden akvaryumdaki bazı balık türlerinde kontrollü şartlarda gözlemlenmişti. Fakat bu çalışma yaban hayatındaki yunuslar üzerinde yapılmıştır.

Çamur halkaları ile balıkları hapseden davranış çeşidi.
Çamur halkaları ile balıkları hapseden davranış çeşidi.
BBC Earth

Davranış Çeşitleri

Aranci Körfezi'ndeki afalina yunusları üzerinde yapılan araştırma 16 yıldan beri süregeliyor. Bölgedeki yunuslar, balıkçılar ve turistler ile sık sık etkileşime geçtiği için Bruno Díaz López açısından harika bir gözlem fırsatı doğuyor. Stabil gruplar oluşturan orkaların veya babunların aksine yunuslarda "fisyon-füzyon toplulukları" görülür. Yani bireyler düzenli olarak gruba girerler ve çıkarlar. Genelde gruptaki birey sayısı 4 civarındadır; ancak bazen 30'a kadar ulaşabilir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Örneğin Florida Körfezi'ndeki şişe burunlu yunuslar (Tursiops truncatus), çamur halkası (mud-ring) isimli nadir bir beslenme davranışı sergiliyorlar, sığ suda çamurdan bir halka oluşturarak başta kefal (Mugilidae spp.) olmak üzere balıkları sıkıştırıyorlar. Böylece daha balıkları yakalayıp, kolay besleniyorlar.

Güney Amerika'ya indiğimizde, Arjantina'nın Valdes Yarımadası'nda gölgeli yunusların (Lagenorhynchus obscurus) hamsi (Engraulidae spp.) balıkları ile beslenirken kooperatif stratejiler oluşturdukları görülüyor. Balıkların bir arada toplanmasını sağlıyorlar, diğer bireyler balıkların bu pozisyonunu korurken sırayla içlerinden geçerek besleniyorlar.

Hawaii/Oahu sularına gelen dönücü yunuslar (Stenella longirostris), geceleri derin sularda beslenirken; sabahın erken saatlerinde resife dönüp, dinlenirler ve sosyal ilişkiler kurarlar. Ayrıca üzerlerine tutunan remoraları (Echeneidae) düşürmek ve iletişim kurmak amacıyla sık sık dönme ve dolanma hareketi yaparlar.
Hawaii/Oahu sularına gelen dönücü yunuslar (Stenella longirostris), geceleri derin sularda beslenirken; sabahın erken saatlerinde resife dönüp, dinlenirler ve sosyal ilişkiler kurarlar. Ayrıca üzerlerine tutunan remoraları (Echeneidae) düşürmek ve iletişim kurmak amacıyla sık sık dönme ve dolanma hareketi yaparlar.
Brian Skerry (National Geographic)

Kuvvetli Kişilikler

Aranci Körfezi'ndeki yunusların binlerce fotoğrafı incelendikten sonra, 13 dişi ve 11 erkekten oluşan 24 birey olduğu rapor edildi. Bilim insanları karakterlerini incelemek için zorlu, riskli ve yeni durumlara karşı bireylerin verdiği tepkileri analiz etti. Örneğin cesur bireyler, yeni objeleri veya potansiyel yırtıcıları inceleme konusunda daha ön planda iken; utangaç bireyler yeni gelişen durumlarda geri plana çekilmeyi tercih ediyordu.

Díaz López'in sonraki araştırmasında, 24 yunusun çeşitli olaylara karşı verdiği tepkileri kaydetti. Birinde dalgıç kıyafeti ile yaklaşan bir insana vereceği tepkiler incelenirken, diğerinde bir su altı alarmına verecekleri tepkiler gözlendi.

2004 ile 2011 yılları arasında 96'sı alarm, 96'sı dalgıç olmak üzere 192 test yapıldı. Ardından kayıtları inceleyen Díaz, bireylerin bu duruma verdikleri tepkileri raporlayarak Animal Behaviour dergisinde yayınladı. Rapora göre bazı bireyler fazlasıyla cesurdu ve sürekli olarak yabancı objelere yaklaşma çabasında bulundular. Utangaç bireyler ise uzun bir süre boyunca yaklaşık 70 metre mesafede durdular.

Bu Reklamı Kapat

Kaliforniya Üniversitesi'nden davranışsal ekolog Andy Sih'in gönderdiği mailde söylediğine göre: "Bu araştırmadaki bireyler diğer yüzlerce etoloji çalışmasına nazaran daha güçlü, net ve keskin kişilik özellikleri gösterdiler."

Bahamalar'ın Bimini sularında beraber yüzen şişe burunlu yunuslar (Tursiops truncatus) ile benekli yunuslar (Stenella frontalis) arasında çiftleşme olduğu da araştırmacılar tarafından gözlemlenmiştir.
Bahamalar'ın Bimini sularında beraber yüzen şişe burunlu yunuslar (Tursiops truncatus) ile benekli yunuslar (Stenella frontalis) arasında çiftleşme olduğu da araştırmacılar tarafından gözlemlenmiştir.
Brian Skerry (National Geographic)

Sosyal Birleştiriciler

Díaz López gözlemlediğine göre dişiler ve erkekler arasında eşit sayıda cesur ve utangaç birey bulunuyordu. Ayrıca daha cesur olan bireylerin daha kuvvetli sosyal bağlara sahip olduğu tespit edildi. Yani cesur yunuslar, diğer farklı kişilik özellikleri barındıra yunuslara göre belirli bireylerle daha çok vakit geçiriyorlardı. Elbette cesur her zaman cesurlarla iletişim kurmuyordu. Çeşitli bireylerle sosyal bağlar oluşturuyorlardı. Paragrafın başında "daha cesur" dememizin nedeni, doğada çoğu unsurun direkt olarak siyah veya beyaz olmaması, birçok unsurun gri bölgede olması nedeniyledir.

Daha cesur olan bireylerin diğer yunuslar ile stabil sosyal bağlar kurmasının grubu bir arada tutmada önemli rolü olduğu düşünülüyor. Ayrıca bu sosyal davranışın bireylerin üreme başarısında da etkisi olduğu belirlendi.

Evrimsel olarak her türün "kişilik" bulundurmasını gerektiren bir neden yoktur. Fakat sosyal canlılarda evrimsel olarak avantajlı olduğu için seçilim göstermiş olabilir. Bu denli çeşitlilik içerisinde döllerin avantajlı olacağı parametreler oluşturulmalıdır, aksi takdirde yaşam koşulları her birey için yeterli olmazdı. Canlılığın bu muhteşem çeşitliliği içerisinde insana benzeyen türleri görmek nefes kesici olmaya devam ediyor. Zira insan da, diğer türler gibi Evrim Ağacı üzerinde bir dal olarak değişmeye devam ediyor.

Okundu Olarak İşaretle

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 12
  • Merak Uyandırıcı! 10
  • Bilim Budur! 9
  • Muhteşem! 7
  • İnanılmaz 7
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 3
  • Üzücü! 2
  • Güldürdü 1
  • Umut Verici! 1
  • Grrr... *@$# 1
  • İğrenç! 1
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: National Geographic | Arşiv Bağlantısı
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 28/09/2022 15:02:36 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8552

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Bilinç
Beslenme Bilimi
Müfredat
Periyodik Tablo
Kelebek
Psikiyatri
Biliş
Bilim İnsanı
Psikoloji
Güve
Çin
Manyetik
Kırmızı
Homeostasis
Mantık
Mitler Ve Gerçekler
Zehirli Mantar
Bebek Doğumu
Öğrenme Alanı
Adaptasyon
Büyük Patlama
Nörobiyoloji
Pandemi
Su
Bilişsel
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve en iyi cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.