Kelebekler Kendilerini Yok Oluştan Kurtardı!

Kelebekler Kendilerini Yok Oluştan Kurtardı!
Yazar Mail & Guardian Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
3 dakika
1,214 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat
Tarihi Geçmiş Haber

Bu haber 7 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

İklim değişikliği ve doğal yaşam alanının kaybı nedeniyle nüfusu azalan bir kelebek türü, hızlıca daha soğuk iklimlere geçip tırtıllarının yiyecek olarak kullandığı bitkiyi değiştirerek neslinin tükenme tahminlerine meydan okudu.

İngiltere’deki Southampton Üniversitesi’nde Kelebek Koruma Organizasyonu’nun düzenlediği uluslararası bir sempozyumda sunulan araştırmaya göre, Meksika ve Kaliforniya’da yaşayan Quino beneklisi (Euphydryas editha quino), daha yükseklere çıktı ve şaşırtıcı bir şekilde yumurtalarını bırakacağı tamamen farklı bir bitki türü seçti.

Kelebeğin hızlı adaptasyonu, diğer böcek ve türlerin de iklim değişikliğinden sağ çıkma yolları bulabilecekleri konusunda umut veriyor. Plymouth Üniversitesi’ndeki Deniz Bilimleri Enstitüsü’nden Profesör Camille Parmesan şunları söyledi:

Reklamı Kapat

Quino’ların 1990’ların ortalarındaki durumunu bilen her kelebek biyoloğu, ben de dâhil olmak üzere, şimdiye kadar neslinin tükeneceğini düşünmüştü.

Quino, bir zamanlar Güney Kaliforniya’da bolca bulunuyordu, ancak Los Angeles ve San Diego’nun genişlemesi nedeniyle sadece iki küçük koloni kalacak kadar azaldı. Meksika’da yaşayan diğer Quino’ların sayısında, küresel ısınma nedeniyle tırtılların yediği bitki –bir tür sinir otu- için havanın çok sıcak ve kuru olmasıyla birlikte hızlı bir düşüş görüldü.

Altı yıl önce Parmesan, nesli tükenmekte olan Quino’ların, “destekli kolonileşme”, yani Los Angeles’ın kuzeyindeki daha serin ve bozulmamış doğal yaşam alanlarına insanlar tarafından taşınması için ilk sırada yer alan adaylar olmasını önerdi. Buna karşılık kelebekler, bilim insanlarını şaşırtacak şekilde, insan yardımı gerekmeksizin doğudaki daha yüksek yerlerde, tırtıllarının daha önce hiç yemedikleri çiçekli bir bitkiyle beslendiği bölgelerde ortaya çıktılar.

Habitat Değiştirme

Başka birkaç kelebek türü, değişen iklime ayak uydurmak için doğal yaşam alanını veya beslenme şeklini değiştirmişti, ancak Quino beneklisi, bilim insanların bildiği kadarıyla, çok çabuk şekilde ikisini birden değiştiren ilk kelebek oldu. Birçok çevreci, türlerin hızla gerçekleşen iklim değişikliğine uyum sağlayamayacağından korkuyor, fakat bu şaşırtıcı örnek, Parmesan’a göre açık bir şekilde talihsiz olan bazı türlerin düşündüğümüzden daha çabuk kendini toparlayabildiğini gösteriyor.

Ancak Parmesan, bu olayın, doğa koruma alanlarının ve bozulmamış doğal yaşam alanların birleştirilmesinin değişen iklimle birlikte türlerin hayatta kalabilmeleri için her zamankinden daha da önemli hâle geldiğini gösterdiği uyarısında bulundu. Los Angeles ve San Diego’nun doğusundaki işlenmemiş arazi olmasaydı Quino beneklisi gidecek yer bulamazdı ve nesli tükenirdi. Parmesan şunları söyledi:

Bu türlere adapte olabilecekleri yerler sağlamalıyız. İklim değişikliğinin ilk zamanlarında, doğa koruma alanlarında korunan türlerin bu alanları terk edecekleri, dolayısıyla buraların artık bir yararı kalmayacağı düşünülerek endişe edilmişti. Ancak şimdi yeni türlerin bu alanlarda yaşamaya başladığını görüyoruz, bu nedenle doğa koruma alanları her zamankinden de önemli hâle geliyor.

İklim Değişikliği

Britanya’da yaşayan 59 türün çeyreğinden fazlası kuzeye taşınıyor, bunlardan yırtık pırtık virgül kelebeği her yıl 10 km yol kat ediyor. Başka bir Birleşik Krallık türü olan çok gözlü esmer kelebek, iklim değişikliğiyle birlikte, tırtıl evresindeyken yabani sardunya ile beslenmeye başladı, bu da kelebeğin İngiltere’nin iç bölgeleri ve kuzeyine hızla yayılmasını sağladı.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Fakat uluslararası sempozyumda sunulan güçlü bilimsel kanıtlara göre, iklim değişikliği kazanandan çok kaybeden yaratacaktır, çünkü bozulmamış doğal yaşam alanları o kadar parçalanmıştır ki bu durum, çoğu kelebek, güve ve benzeri böceklerin daha uygun yerlere göçmesine imkân tanımaz. Subilim ve Çevrebilim Merkezi’nden Tom Oliver, sempozyuma katılanlara, bu yüzyılın ortalarına kadar Birleşik Krallık kelebeklerinden bir kısmının neslinin tükeneceğini öngören bilimsel bir modelleme ile ilgili bilgi verdi.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Üzücü! 2
  • Grrr... *@$# 1
  • Korkutucu! 1
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Mail & Guardian | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 22/10/2021 01:27:27 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/2267

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Genetik Mühendisliği
Ara Tür
Ateş
Sağlık Personeli
Atom
Molekül
Kütleçekimi
Hematoloji
Sars Mers
Anksiyete
Cinsel Yönelim
Evrim Teorisi
Meyve
Büyük
Hormon
Arı
Sinek
Organ
Bağışıklık Sistemi
Gelişim
Zeka
Mutasyon
Anatomi
Nörobiyoloji
Sosyal
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın