Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Balina ve Yunusların Büyük Beyinleri, İnsanlarınkine Benzer Şekilde Evrimleşti!

Daha Geniş Bir Besin Çeşitliliği, Daha İri Beyinlerin Evrimini Tetikliyor Olabilir!

Balina ve Yunusların Büyük Beyinleri, İnsanlarınkine Benzer Şekilde Evrimleşti!
Solda insan beyni, sağda balina beyni...
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, NewScientist isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Bu haber 1 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Evrimleşmiş en büyük beyinler balinalara aittir [E.N. vücut büyüklüğüne göre normalize edildiğinde bu üstünlük ortadan kalkar ve insanların neden daha zeki olduğu anlaşılabilir.] Yapılan yeni çalışmalar, deniz memelilerinin büyük beyinlere bizlerle aynı şekilde kavuştuğunu gösteriyor: Hem biz, hem de balinalar, iki spesifik beyin bölgesinin çok fazla büyümesi sayesinde bu kadar iri beyinlere sahip oldular. Uzmanlar, bu büyümeye beslenme biçimlerindeki değişimlerin de katkı sağladığını düşünüyorlar.

Birleşik Krallık’ta, Cambridge Üniversitesinden Amandine Muller ve Bristol Üniversitesinden Stephen Montgomery, 18 balina ve yunus türünden ve 43 primat türü dahil 124 farklı kara hayvanından topladıkları beyin büyüklüğü verisini incelediler.

Birkaç istisna dışında balinalar, yunuslar ve primatların hepsi iki beyin bölgesinin çarpıcı şekilde büyümesiyle büyük beyinlere sahip olmuş gibi görünüyor: beyincik ve neokorteks. İki bölge de, "dikkat" gibi bilişsel fonksiyonlar ve vücut hareketlerinin kontrolü için önemlidir.

Montgomery'e göre beyincik ve neokorteksin aynı anda evrimleşmesi çok mantıklı; çünkü bu iki bölgen çok sayıda beyin yolağı ile birbirine fiziksel olarak fazlasıyla bağlı. Şöyle anlatıyor:

Bir yapı, ortaklaşa çalıştığı bir diğer yapının performansı tarafından kısıtlanacağı veya o yapının kendisine evrimsel anlamda 'yetişmesi gerekeceği' noktaya kadar evrimleşebilir.

Peki balina ve yunuslarda bu iki beyin bölgesinin bu kadar büyümesine ne sebep oldu? Muller ve Montgomery, ilk olarak, tetikleyici unsurun sosyal bir davranış değişimi olup olmadığını araştırdı. Balina ve yunuslar, bizim türümüz de dahil olmak üzere bazı primatlar gibi karmaşık sosyal gruplar oluşturabilirler. Ancak iki araştırmacı, en gelişmiş sosyal becerilere sahip balina ve yunus türleri ile, büyük beyinciğe ve büyük neokortekse sahip türler arasında güçlü bir korelasyon bulamadı.

Ancak, büyük beyinciği ve neokorteksi olan balina ve yunus türlerinin, tükettikleri yiyeceklerin çeşitliliği açısından olağan dışı derecede geniş bir beslenme düzenine sahip olduklarını keşfettiler. Bu keşif, geniş bir diyetin daha büyük beyinlerin evrimleşmesine katkı sağladığı anlamına gelebilir.

Beslenme düzeni ve beyin büyüklüğünün neden bağlantılı olduğu belirsiz. Montgomery, geniş bir diyetin beyin büyümesi için gerekli enerjiyi sağlamasını daha olası buluyor. Alternatif olarak, geniş bir diyete sahip deniz canlılarının farklı gıdalara erişmek için daha çeşitli yiyecek arama davranışlarını öğrenmeleri ve kullanmaları gerekiyor olabilir. Bu da daha büyük bir beyin gerektirebilir.

Balina ve yunuslarda beynin evrimi ile beslenme düzeninin nasıl ve neden bağlantılı olduğunu çözmek, primatlarda da neden büyük beyinler evrimleştiğini anlamamız için önemli olabilir.

Birçok araştırmacı, primat beyinlerinin, primatların sosyal dünyalarının karmaşıklaşması ile evrimleştiği savunuyor. Ancak geçtiğimiz yıllarda bazı araştırmacılar bu büyümenin aslında diyet değişikliği ile daha iyi açıklanması sonucu, sosyal beyin hipotezini desteklemeyi bıraktılar. Balina ve yunuslardan toplanan veri, diyet değişikliği görüşünü destekleyen kanıtlar sağlıyor.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 12
  • Merak Uyandırıcı! 10
  • Tebrikler! 8
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 4
  • İnanılmaz 3
  • Bilim Budur! 2
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: NewScientist | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 31/10/2020 10:42:10 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8020

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Sağlık
Metabolizma
Sinir Hücresi
Diyet
İhtiyoloji
Ölümden Sonra Yaşam
Element
Yas
Tedavi
Hastalık Kontrolü
Zihin
İnsan
Çocuk
Enzim
Mutasyon
Yılan
Yeni Koronavirüs
Sinir
Kütleçekimi
Entropi
Molekül
Diş Sorunları
Hamile
Saç
Covid-19
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“İnsanlar zalimken kuzu, boyun eğerken kurt gibi gözükür.”
Carl von Doren
Geri Bildirim Gönder