Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

Yoğun Stres Altındayken Neden Ateşimiz Çıkar?

Stres, Vücut Sıcaklığında Artış da Dahil Olmak Üzere, Fizyolojik Yanıtları Tetikleyebilir. Bu Stres Kaynaklı Sıcaklık Artışının Altında Yatan Bir Sinir Devresi Keşfedildi!

Yoğun Stres Altındayken Neden Ateşimiz Çıkar? Pixabay
Beyin
5 dakika
26,520
Tüm Reklamları Kapat

Geniş bir kitlenin önünde konuşmak için sahne almak üzere olduğunuzu hayal edin. Sıranın size gelmesini beklerken kalbinizin atış hızı artmaya başlar, nefesiniz hızlanır, kan basıncınız yükselir ve avuç içleriniz terler değil mi? Bu fizyolojik tepkiler, vücudunuzu yakın tehlikelere karşı savaşmaya hazırlamak veya hızla kaçmak için evrimsel olarak korunan mekanizmalardır. Tüm bunlara ek bir diğer tepki, vücut ısısında yaşanan artıştır. Duygusal stres, kemirgenlerden insanlara kadar birçok memeli türünde bu psikojenik ateşe neden olabilir.

Bu Fenomenin Altında Yatan Sinirsel Mekanizma Nedir?

K. Kataoka ve arkadaşları, psikoloji kaynaklı hipertermide anahtar bir sinir devresini tarif ediyor. Mevcut çalışma, aynı grup tarafından yapılmış uzun bir araştırma geçmişine dayanıyor. Kataoka ve ekibi 2004 yılında ısı üretimini tetikleyen nöronsal bir devre arayışına başladılar ve kahverengi yağ dokusunu giriş noktası olarak kullandılar.

Kahverengi yağ, gerektiğinde ısı üretebilen bir tür "iyi" yağdır. Kahverengi yağda bol bulunan ve dokunun nöronlardan gelen sinyallere yanıt vermesini sağlayan Beta-3-adrenerjik reseptör proteinlerinin aktivitesini bloke etmek, stres kaynaklı hipotermiyi zayıflatır.

Tüm Reklamları Kapat

Yapılan çalışmada araştırmacılar, farelerin kahverengi yağ hücrelerinin içerisine; bağlı nöronlar boyunca hareket ederek araştırmacıların, nöronların yağa yansıttığı beyin bölgelerini tanımlamasına izin veren "Retrograd İzleyiciler" enjekte ettiler ve bu, beyin sapı bölgesindeki Rostral Medüller Raphe (rMR) adı verilen nöronların kahverengi yağa bağlandığını ortaya çıkardı. Daha sonra aynı grup Dorsomediyal Hipotalamus'u (DMH), rMR'nin yukarısındaki kilit beyin bölgesi olarak tanımladı.

Araştırmacılar DMH-rMR yolunu yapay olarak aktive ettiklerinde, kahverengi yağdaki nöronal aktivitelerde ve ısı üretiminde bir artış tespit ettiler. Beklenmedik bir şekilde, bu yolu aktive etmek kalp atış hızını ve kan basıncını arttırdı. Bu da DMH-rMR'nin stres sırasında çeşitli fizyolojik yanıtları koordine edebileceğini düşündürdü. İnsanlarda stres, genellikle karmaşık durumların anlaşılmaya çalışılması sırasında gelişir ve bu nedenle beynin korteksinin anlama üzerine olan bölümlerinden talimatlar vermesi gerekir. Mevcut çalışmada, Kataoka ve arkadaşları bu talimatları DMH'ye gönderebilecek kortikal bölgeleri tanımlama amacıyla yola çıkmışlardır.

Önceki çalışmalarında olduğu gibi, araştırmacılar; ısı üreten devrelere bağlanan nöronları aramak için DMB'ye enjekte edilen retrograd izleyiciler kullandılar ve korteksin yalnızca bir bölgesinin izleyiciler tarafından güçlü bir şekilde etkilendiğini farkettiler.

Dorsal Pedunküler Korteks ve Dorsal Taenia Tecta (DP/DTT) olarak adlandırılan bu bölge, sosyal yenilgi sonrasında (hayvanın başka bir baskın sıçanla kavga ettiği düşmanca bir etkileşim) sıçanlarda da oldukça aktif olarak çalışır.

Tüm Reklamları Kapat

Stres yanıtlarında bu bölgenin rolünü incelemek için araştırmacılar, DMH ile olan bağlantısını üç şekilde bozdular. İlk olarak kimyasal bir inhibitör kullanarak DP/DTT boyunca aktiviteyi bloke ettiler; ikinci olarak DP/DTT'den DMH'ye projeksiyon yapan hücreleri öldürmek için bir virüs kullandılar ve son olarak DP/DTT nöronlarının DMH'ye gönderdiği projeksiyonlarda aktiviteyi inhibe etmek için sofistike bir genetik yaklaşım kullandılar.

Her durumda, müdahaleleri stres kaynaklı hipotermiyi azalttı. Bunun aksine; iki bölge arasındaki nöronal projeksiyonların yapay olarak aktivasyonu, kalp atış hızı, kan basıncı ve kahverengi yağda ısı üretimi de dahil olmak üzere bir dizi tepki ortaya çıkarmıştı. DP/DTT nöronlarının DMH'ye uyarıcı sinyaller gönderdiğine dair kanıtlar sağlandı ve bu DP/DTT'den gelen projeksiyonların, rMR'ye yansıyan DMH hücrelerine yakın bir şekilde sonlandığını gösterdi. Birlikte ele alındığında, Kataoka ve meslektaşlarının deneyleri strese tepki olarak ısı üretimi için DP/DTT - DMH - rMR - kahverengi yağ devresi fikrini desteklemektedir (resim-1).

Resim-1
Resim-1
Nature

Stres ile İlgili Bilgiler DP/DTT'ye Nasıl Ulaşır?

Daha ileri retrograd izleme deneyleri, DP/DTT'ye en güçlü girdilerin, paraventriküler (PVT) ve mediodorsal (MD) talamik çekirdekler de dahil olmak üzere, beynin orta talamik hat bölgelerinde olduğunu ortaya koydu. PVT, ağrı gibi çeşitli fiziksel ve psikolojik stres faktörlerine karşı oldukça duyarlıdır. MD; kural öğrenme, soyutlama, değerlendirme ve (insanlarda) hayal gücü gibi karmaşık bilişsel işlevlere aracılık etmek için prefrontal korteks ile etkileşime girer.

Böylece, fiziksel ağrıdan beklenen dava sonucuna kadar olası her stres, DP/DTT'ye giden yolu bulabilir. Bununla birlikte, DP/DTT'de farklı stresörlerin nasıl kodlandığı, DP/DTT'nin stresörlere verdiği yanıtların deneyimden etkilenip etkilenmediği ve DP/DDT hücrelerindeki eksikliklerin stresteki anormal fizyolojik yanıtlardan sorumlu olup olamayacağı belirsizliğini korumaktadır. DP/DTT hücrelerinin elektro-fizyolojik veya optik kayıtlarını kullanan gelecekteki çalışmalar, bu sorunların ele alınmasına yardımcı olacaktır.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Aslında maddi destek istememizin nedeni çok basit: Çünkü Evrim Ağacı, bizim tek mesleğimiz, tek gelir kaynağımız. Birçoklarının aksine bizler, sosyal medyada gördüğünüz makale ve videolarımızı hobi olarak, mesleğimizden arta kalan zamanlarda yapmıyoruz. Dolayısıyla bu işi sürdürebilmek için gelir elde etmemiz gerekiyor.

Bunda elbette ki hiçbir sakınca yok; kimin, ne şartlar altında yayın yapmayı seçtiği büyük oranda bir tercih meselesi. Ne var ki biz, eğer ana mesleklerimizi icra edecek olursak (yani kendi mesleğimiz doğrultusunda bir iş sahibi olursak) Evrim Ağacı'na zaman ayıramayacağımızı, ayakta tutamayacağımızı biliyoruz. Çünkü az sonra detaylarını vereceğimiz üzere, Evrim Ağacı sosyal medyada denk geldiğiniz makale ve videolardan çok daha büyük, kapsamlı ve aşırı zaman alan bir bilim platformu projesi. Bu nedenle bizler, meslek olarak Evrim Ağacı'nı seçtik.

Eğer hem Evrim Ağacı'ndan hayatımızı idame ettirecek, mesleklerimizi bırakmayı en azından kısmen meşrulaştıracak ve mantıklı kılacak kadar bir gelir kaynağı elde edemezsek, mecburen Evrim Ağacı'nı bırakıp, kendi mesleklerimize döneceğiz. Ama bunu istemiyoruz ve bu nedenle didiniyoruz.

Filozof ve psikolog William James, korkunun, tehdide karşı fizyolojik tepkilerin bir yorumu olduğunu ileri sürdü. Bir başka deyişle:

Korktuğumuz için ayıdan kaçmak yerine, ayıdan kaçtığımız için korkuyoruz.

Eğer James haklıysa, bir tehdide karşı fizyolojik tepkilerin engellenmesi şartıyla fareler korkmayı bırakmalıdır. Bu nedenle Kataoka ve arkadaşları, DP/DTT - DMH yolunun inhibe edilmesinin, bir farenin stresli bir sosyal etkileşimde kendisini yenen agresif, baskın bir mudaili ile yan yana geldiğinde gösterdiği korkuyu bastırıp bastıramayacağını sordu.

Yavru bir fare.
Yavru bir fare.
Pixabay

Normal şartlar altında, mağlup bir hayvan daha fazla zarar görmemek için saldırgandan uzak durmaya çalışacaktır. Daha önce sosyal bir yenilgi yaşamamış saf hayvanlar bunun aksine, hiçbir korku belirtisi göstermez ve baskın fareyi büyük bir ilgiyle inceler.

Dikkat çekici bir şekilde, araştırmacılar; yenilmiş farelerde DP/DTT - DMH yolunu bloke ettiklerinde hayvanlar saf fareler gibi davrandılar. Bu nedenle, korkunun davranışsal tezahürü ve belki de korku algısı, (sadece farelerdeki davranışlardan çıkarılabilir) tehdide karşı bedensel tepkilere bağlıdır.

Bu veriler, büyük bir konuşmadan önce derin bir nefes almanın neden bizi sakinleştirmeye yardımcı olabileceğinin göstergesidir.
Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
41
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 17
  • Bilim Budur! 8
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 5
  • Merak Uyandırıcı! 5
  • Muhteşem! 4
  • Umut Verici! 3
  • İnanılmaz 2
  • Üzücü! 1
  • Korkutucu! 1
  • Güldürdü 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: Nature | Arşiv Bağlantısı
  • T. Oka, et al. (2014). Psychogenic Fever: How Psychological Stress Affects Body Temperature In The Clinical Population. Cell Metabolism, sf: 346–358. | Arşiv Bağlantısı
  • N. Kataoka, et al. (2020). A Central Master Driver Of Psychosocial Stress Responses In The Rat.. Science, sf: 1105–1112. | Arşiv Bağlantısı
  • K. Nakamura, et al. (2004). Identification Of Sympathetic Premotor Neurons In Medullary Raphe Regions Mediating Fever And Other Thermoregulatory Functions.. Journal of Neuroscience, sf: 5370–5380. | Arşiv Bağlantısı
  • B. Lkhagvasuren, et al. (2011). Social Defeat Stress Induces Hyperthermia Through Activation Of Thermoregulatory Sympathetic Premotor Neurons In The Medullary Raphe Region.. Neuroscience, sf: 1442–1452. | Arşiv Bağlantısı
  • M. A. Penzo, et al. (2015). The Paraventricular Thalamus Controls A Central Amygdala Fear Circuit.. Nature, sf: 455–459. | Arşiv Bağlantısı
  • S. Parnaudeau, et al. (2018). The Mediodorsal Thalamus: An Essential Partner Of The Prefrontal Cortex For Cognition.. Biological Psychiatry, sf: 648–656. | Arşiv Bağlantısı
  • S. F. Morrison, et al. (2020). Central Neural Regulation Of Brown Adipose Tissue Thermogenesis And Energy Expenditure.. Cell Metabolism, sf: 741–756. | Arşiv Bağlantısı
  • W. James. (1884). What Is An Emotion?. Mind, sf: 188–205. | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 17/07/2024 21:40:33 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8477

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Güç
Afrika
Makine
İnsanın Evrimi
Roma
Diş Sorunları
Sivrisinek
Evrimleşme
Asteroid
Covid-19
Mavi
Felsefe
Dilbilim
Sahtebilim
Kara Delik
Kanser
Karanlık Enerji
İmmünoloji
Bilişsel
Damar
Ölümden Sonra Yaşam
Astrobiyoloji
Paleontoloji
Büyük Patlama
Radyo
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
D. Lin, et al. Yoğun Stres Altındayken Neden Ateşimiz Çıkar?. (5 Nisan 2020). Alındığı Tarih: 17 Temmuz 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/8477
Lin, D., Taştepe, H. K., Bakırcı, Ç. M. (2020, April 05). Yoğun Stres Altındayken Neden Ateşimiz Çıkar?. Evrim Ağacı. Retrieved July 17, 2024. from https://evrimagaci.org/s/8477
D. Lin, et al. “Yoğun Stres Altındayken Neden Ateşimiz Çıkar?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 05 Apr. 2020, https://evrimagaci.org/s/8477.
Lin, Dayu. Taştepe, H. Kumsal. Bakırcı, Çağrı Mert. “Yoğun Stres Altındayken Neden Ateşimiz Çıkar?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, April 05, 2020. https://evrimagaci.org/s/8477.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close