Evrim Ağacı Logo Evrim Ağacı
Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Bağırsak Mikropları, Farelerin Korkularını Unutmasına Yardımcı Oluyor!

Bağırsak Mikropları, Farelerin Korkularını Unutmasına Yardımcı Oluyor! Pixabay
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Antibiyotik ile mikrobiyotası temizlenmiş olan fareler ile bakterisiz farelerde korku tükenme öğrenmesindeki dikkate değer bir azalma meydana gelmektedir. Bu durum mikrobiyota kaynaklı metabolitlerde olan değişikliğin nöronal aktivite ve davranışta değişime neden olabileceğini ortaya koymaktadır.

Bu türev bir içeriktir. Yani bu yazının omurgası, New Scientist isimli kaynaktan çevrilerek dilimize uyarlanmıştır; ancak "çeviri" içeriklerimizden farklı olarak, bu içerikte orijinal metin birebir korunmamıştır. Anlatım ve konu akışı gibi detaylar Evrim Ağacı yazar(lar)ı ve/veya editörler tarafından güncellenmiş, değiştirilmiş ve/veya geliştirilmiştir. Yazar, kaynaktan alınan metin omurgası üzerine kendi örneklerini, bilgilerini, detaylarını eklemiş; içeriği ve anlatımı zenginleştirmiş ve/veya çeşitlendirmiş olabilir. Bu ek kısımlarla ilgili kaynaklar da, yazının sonunda gösterilmiştir. Metnin omurgasını oluşturan kaynağı, orijinal dilinde okumak için lütfen yukarıdaki bağlantıya tıklayınız. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Bu haber 9 ay öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Çok hücreli organizmalar; toplu olarak mikrobiyota olarak adlandırılan kompleks virüs, bakteri, mantar ve parazit birliktelikleriyle birlikle evrimleşmiştir. Memelilerde mikrobiyotanın bileşimindeki değişikliler birçok fizyolojik süreci (gelişim, metabolizma ve bağışıklık hücresi fonksiyonu dahil) etkileyebilir. Mikrobiyotadaki değişiklikler ayrıca çeşitli nöropsikiyatrik bozukluklarla bağlantılı konakçı davranışlarını (sosyal aktivite, stres ve anksiyete ile ilgili yanıtlar gibi)modüle edebilir. Bununla birlikte, mikrobiyotanın nöronal aktiviteyi ve konakçı davranışını nasıl etkilediği iyi bilinmemektedir.

Son on yılda bakterilerin bizi sağlıklı tutmadaki rolüne olan ilgi artmıştır. Özellikle de bağırsaklarımızda, ağzımızda ve cildimizde yaşayan bakterilere...Yeni araştırmalar bu bakteri topluluklarının bozulmasının, bağışıklık sistemimizde çeşitli sorunlara sebep olabileceğini hatta davranışları değiştirebileceğini ortaya koyuyor.

David Artis ve ekibi Nature'da yayınlanan çalışmalarında, antibiyotikle tedavi edilmiş veya bakterisiz (germ-free) yetişkin farelerde mikrobiyota manipülasyonunun, korku tükenme öğrenmesinde (fear extinction learning) önemli eksikliğe neden olduğunu ortaya koydular. Bu bulgu bağırsak bakterilerimizin öğrenme şeklimizde etkisi olabileceğine işaret ediyor olabilir.

Pavlovian korku koşullanması, bir organizmanın hayatta kalması için kritik önemi olan ve evrimsel olarak korunan çağrışımsal bir öğrenim sürecidir. Klasik korku koşullandırma paradigmasında, tükenme öğrenimi (Extinction learning), tekrarlanan işaret sunumları artık koşulsuz bir uyaranla (ayak şoku gibi) eşleştirilmediğinde ve organizma davranışını buna göre değiştirmeyi öğrendiğinde ortaya çıkar. Çevresel tehdit geçtikten sonra, tükenme öğrenimindeki eksiklik yani tükenme öğrenimi durumunun gerçekleşmemesi travma sonrası stres bozukluğu ve diğer anksiyete bozuklukları da dahil olmak üzere birçok nöropsikiyatrik bozukluğun oluşmasında rol oynar.

Bu çalışmada fareler, her duyduklarında pençelerine ufak bir elektrik şoku verecek sistemle bir sesten korkmaları için eğitildiler. Böylece fareler, sesi her duyduklarında acı beklentisiyle korkudan donma davranışı sergiliyor olacaklardır. Normalde fareler, şok ile acı verilmeden bir süre yalnızca sese maruz bırakılırlarsa (şok ile ses koşullandırılmaz ise ), sesi duyduklarında sese olan korku davranışını giderek kaybettikleri görülür. Bu da tükenme öğrenimi olarak geçer.

Ancak Artis ve meslektaşları farelere, sesten korkmayı öğrenmeden önce bağırsak bakterilerinin çoğunu silmek için güçlü antibiyotikler verdiklerinde bu farelerin tükenme öğrenimi davranışı sergilemediğini gördüler. Fareler sesi duymalarına ve elektrik şokunu almamalarına rağmen korktuklarında sergiledikleri donma davranışını sergilemeye devam ettiler.

Araştırmacılar kemirgenlerin beyinlerine baktıklarında bağırsak bakterileri bozulmuş olanların farklı genlerinin ifadelerinin olduğunu buldular. Dahası amigdala ve prefrontal kortekste, korku ve öğrenme ile ilişkili beyin bölgeleri, farklı nöral aktivite modelleri vardı. Ekip ayrıca antibiyotiklerle tedavi edilen farelerin veya üzerinde ya da içinde bakteri bulunmayan yetiştirilmiş farelerin, şizofreni ve otizm de dahil olmak üzere nöropsikiyatrik bozukluklarla bağlantılı olan dört bileşiğin daha düşük seviyelerine sahip olduğunu buldular.

Korku tükenme öğrenmesinde mikrobiyota-bağırsak-beyin uyuşumunun şeması. Veriler, mikrobiyota ve metabolitlerindeki değişikliklerin değişen mikroglia aracılı sinaptik budamadan* kaynaklanabilecek nöronal fonksiyonu ve öğrenmeyle ilişkili plastisiteyi etkilediği ve daha sonra korku tükenme davranışını düzenlediği bir modeli ifade etmektedir. (*Sinaptik budama, nöronal iletimin verimliliğini arttırmak için ekstra nöronların ve sinaptik bağlantıların ortadan kaldırıldığı prosesi ifade eder.)
Korku tükenme öğrenmesinde mikrobiyota-bağırsak-beyin uyuşumunun şeması. Veriler, mikrobiyota ve metabolitlerindeki değişikliklerin değişen mikroglia aracılı sinaptik budamadan* kaynaklanabilecek nöronal fonksiyonu ve öğrenmeyle ilişkili plastisiteyi etkilediği ve daha sonra korku tükenme davranışını düzenlediği bir modeli ifade etmektedir. (*Sinaptik budama, nöronal iletimin verimliliğini arttırmak için ekstra nöronların ve sinaptik bağlantıların ortadan kaldırıldığı prosesi ifade eder.)
Nature
Avustralya Sydney Üniversitesi'nden Andrew Holmes: "Mikroplar bazı bağırsak fonksiyonlarını etkiler ve bunlar hem doğum sonrası gelişimi hem de sağlıklı bir beyin için gereken kimyasal sinyalleri etkileyebilir. Bu değiştiğinde, hayvanların strese nasıl adapte olduklarını önemli ölçüde etkileyebilir. Bununla birlikte, bunun sadece çok özel durumlarda ortaya çıkabileceğini ve mikrobiyotada büyük bir bozulma gerektirdiğini belirtmek önemlidir."

Ayrıca Holmes, araştırmanın travma sonrası stres bozukluğu gibi yeni risk faktörlerine ışık tutabileceğini söylüyor.

Özetle bu bulgular, antibiyotik ile mikrobiyotası temizlenmiş olan fareler ile bakterisiz farelerde korku tükenme öğrenmesindeki dikkate değer azalma için zorlayıcı bir açıklama sunmaktadır ve mikrobiyota kaynaklı metabolitlerde olan değişikliğin nöronal aktivite ve davranışta değişime katkıda bulunabileceğini düşündürmektedir.

Kronik inflamatuar hastalıklarda diyet ve yaşam tarzı, metabolik sağlık ve kanser, yararlı mikroorganizmaların beyin sağlığı ve davranışı üzerindeki etkileri; mikrobiyotanın etkisi üzerine büyüyen literatürle birleştiğinde, mikrobiyota-sinir sistemi ve memeli davranışı arasındaki birlikte evrimin (co-evolution) daha iyi tanımlanması gerektiğini vurgulamaktadır.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 5
  • Muhteşem! 3
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Bilim Budur! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: New Scientist | Arşiv Bağlantısı
  • C. Chu, et al. (2019). The Microbiota Regulate Neuronal Function And Fear Extinction Learning. Nature, sf: 543-548. | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 25/11/2020 14:16:57 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8273

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Biyokimya
Hayvan Davranışları
Diş Sorunları
Parazit
Su
Balık
Farmakoloji
Kozmoloji
Rna
Uçma
Sars Virüsü
Mit
Elektron
Biyografi
Hastalık
Köpekler
Kütle
İnsan
Protein
Matematik
Yılan
Beslenme Bilimi
Felsefe
Makroevrim
Tedavi
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Unutmayalım ki sevgi ve şefkat gibi özelliklerimiz, primat kökenlerimizden gelmektedir. Dolayısıyla şempanzelere olan hassasiyetimiz de bir o kadar fazla olmalıdır.”
Jane Goodall
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol