Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Yapay Seçilim Yoluyla Evrimleştirdiğimiz Türlerin Kısa Bir Listesi

Yapay Seçilim Yoluyla Evrimleştirdiğimiz Türlerin Kısa Bir Listesi PlayBuzz
6 dakika
17,268
  • Yapay Seçilim

Doğal Seçilim'in yönlendirilmemiş, doğal süreçlerle yepyeni türler yaratma becerisini anlamanın en iyi yolu, Yapay Seçilim'i incelemektir. Zaten Charles Darwin'in yaptığı da tam olarak buydu: İnsanlar tarafından çeşitli özelliklerine göre nesiller boyunca seçilen kuşların, birkaç nesil içerisinde bile  ne kadar farklı özellikler kazanabildiğini gördü.

Darwin'in tespitinin kalbinde yatan şuydu: Belli özelliklere göre yapılan seçme ve eleme işlemi, o özelliklerin seçilen türlerde daha çok "vurgulanmasına" neden oluyordu. Yani tür, seçilen özellikleri daha çok yansıtacak, elenen özellikleri ise daha az yansıtacak şekilde nesilden nesile değişiyordu. Hele ki bu seçme ve eleme işlemi sadece bir özelliği göre değil, birçok özelliğe göre, bir arada yapılacak olursa ve yeterince süre tanınırsa, tür, atasından bambaşka görünümlü bir canlıya değişebiliyordu. Yani seçilen ve elenen özellikler nedeniyle meydana gelen ufak değişimler, uzun vadede türün soy hattı içerisinde birikerek onu baştan sona değiştiriyor, hatta yepyeni türler yaratıyordu.

Tüm Reklamları Kapat

Charles Darwin bunu bu sözcüklerle ifade etmemişse de, 21. yüzyıl modern evrimsel biyolojisinin kullandığı terminoloji çerçevesinde keşfettiği şuydu: Mikroevrim, uzun vadede makroevrimi yaratıyordu. İnsan atalarımız, bunu "Damlaya damlaya göl olur." şeklinde basit bir cümleyle özetlemiştir.

Daha sonradan Darwin, Beagle yolculuğu sırasında, insanın tercihleri yerine değişen doğa şartlarının da "seçme ve eleme" etkisine sahip olduğunu fark etti. Canlılar belli özelliklerine göre çevreye daha uyumlu veya daha uyumsuz oluyorlardı. Buna bağlı olarak daha kolay hayatta kalıyor ve ürüyorlar veya hayatta kalamayıp ölüyorlardı. Böylece, kendilerini daha uyumlu kılan özelliklere sebep olan şey her neyse (Darwin'in zamanında "genetik" henüz bilinmiyordu), o şey gelecek nesillere daha çok veya daha az aktarılıyordu. Böylece tür, çevrenin yarattığı baskılara bağlı olarak yeni özellikler kazanıyor, var olan özelliklerini kaybediyor, yepyeni türlere evrimleşebiliyordu.

Tüm Reklamları Kapat

İşte Darwin, Yapay Seçilim'den yola çıkarak, doğal gözlemleri ve son derece titiz incelemeleri sonucunda Doğal Seçilim kavramına ulaştı. Bir diğer deyişle, şu anda evlerimizde ve sokaklarımızda bulunan köpeklerin, kurtlardan seçilim yoluyla farklılaşarak var oluşunun nedenlerini anlayan birinin, evrimi anlamaması imkansızdır. Çünkü evrim, son derece basit bir doğa yasasıdır.

Yapay Seçilim Yoluyla Evrimleştirdiğimiz Türler

Peki, doğanın türleri değiştirme gücünün (evrimin) temelinde olan Doğal Seçilim zaten çok meşhur, bu nedenle onu şimdilik bir kenara bırakalım. Sizce biz insanlar, evrimi bilerek ya da bilmeyerek yönlendirerek, yani Yapay Seçilim yoluyla, doğada hiç var olmamış veya atalarından tamamen farklı özellik, nitelik, yapı ve şekillerde olan ne tür canlılar yarattık bugüne kadar? Şu anda sofralarımızda veya evlerimizde bulunan canlıların kaç tanesi sizce bundan sadece birkaç bin yıl önce doğada hiç bulunmayan ya da çok farklı şekillerde bulunan canlılardı? Köpekler, kediler, muz gibi canlılar, insanlar tarafından evrim yoluyla yeniden yaratıldığı bilinen en meşhur örnekler. Sizce evrim sadece bunlardan mı sorumlu? Bir düşünün: İnsan tarafından evrimleştirilen başka kaç canlı sayabilirsiniz?

Liste aslında epey uzun. Sayfalarca gidecek kadar uzun! Ancak size basit bir örnek verelim. Aşağıdaki listede, insanların Yapay Seçilim yoluyla evrimleştirdiği canlıları ve bunların yaklaşık olarak günümüzden ne kadar zaman önce evrimleştirildiklerine ait verileri bulacaksınız. Tüm zaman birimleri, "günümüzden bin yıl önce" (BYÖ) cinsinden verilmiştir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

  • Buğday (11 - 9 BYÖ),
  • Arpa (10.5 - 9),
  • Mercimek (10.5 - 9),
  • Bezelye (10 - 8.5),
  • Nohut (10.5),
  • Bakla (10.5),
  • Keten (9.5),
  • Zeytin (6),
  • Koyun (9.8 - 8),
  • Keçi (9.8 - 8),
  • Domuz (10.2 - 9),
  • Sığır (10.1 - 8),
  • Kedi (4),
  • Ağaç Pamuğu (4.5),
  • Pirinç (4 - 2.5),
  • Ufak akdarı (4.5),
  • Kahverengi darı (4),
  • Maş fasulyesi (3.5-3),
  • Güvercin bezelye (3.5),
  • Zebu sığırı (8-6.5)
  • Bufalo (4.5),
  • Boz darı (8),
  • Soya fasulyesi (5.5-3.5),
  • Kavun (4-3.5),
  • İpek böceği (5.2),
  • Yak (4.3),
  • At (5.4-4),
  • Ördek (1.1),
  • Tavuk (4),
  • Muz (4),
  • Eşek (5.5-3.5),
  • Kabak (5),
  • Hindi (2),
  • Kırmızı biber (6),
  • Fıstık (5),
  • Pamuk (6),
  • Gine domuzu (5-4),
  • Ayçiçeği (4.6),
  • Palm yağı (3.4)

Liste böyle uzayıp gidiyor... Bu liste, daha çok basit bir şekilde devam ettirilebilecek olan listenin yaklaşık üçte birini içeriyor. Listenin tamamı ise, insanların evrimleştirdiği türlerin ufacık bir kısmına denk geliyor. Görebileceğiniz gibi tarımda "ehlileştirme" ya da "kültür bitkisi" denen canlılar ile, hayvancılıkta "ehlileştirme" veya "evcilleştirme" olarak tabir edilen kavramların hepsi, evrimin Yapay Seçilim mekanizmasının alt başlıklarıdır. Canlılar nasıl ki doğada, değişen çevre şartlarının getirdiği zorunluluklara bağlı olarak belli özelliklerine göre seçilmekte veya elenmektedir, biz insanlar da kendi keyfî istek ve ihtiyaçlarımıza bağlı olarak canlıları Yapay Seçilim yoluyla evrimleştirmekte ve değiştirmekteyiz.

Bu listedeki canlıların birçoğunun evrimleştiği ataları, bizim bildiğimiz hallerine benzemiyor bile! Daha önceki yazılarımızda muzun, şeftalinin, karpuzun ve mısırın atalarından bahsetmiştik. Örneğin bir muzun, günümüzde halen yaşayan atasını yemeye kalksanız ya dişinizi kırarsınız ya kusarsınız. Son derece tatsızdır, serttir, etli kısmı yok denecek kadar azdır. Listedeki diğer birçok meyve-sebze için durum aynıdır. Sofralarımızda bulunan yiyeceklerin neredeyse tamamı, Yapay Seçilim yoluyla evrimleştirilmiş türlerdir! Bunun ötesinde evrimleştirdiğimiz hayvanların da sayısı epey fazladır. Bu canlılar, günümüzde atalarından oldukça farklı görünümlüdür. Örneğin atın atası ya da eşeğin atası üç aşağı beş yukarı günümüzdeki haline benzer; ama davranışları, tıpkı kurt ile köpeğin davranışlarının farklı olması gibi bambaşkadır.

Yapay Seçilim'in ilginç bir özelliği, türü çok hızlı bir şekilde değiştirmesidir. Çünkü canlılar, bir bilinç tarafından (bu durumda "insan" tarafından) çok spesifik özelliklerine göre seçilirler ve durmaksızın çiftleştirilirler. Dahası, o özellikleri taşımayan canlıların çiftleşmesine izin verilmez; hatta kimi durumda bu arzulanan özellikleri taşımayan bireyler öldürülerek popülasyondan ayıklanır. Bu yüzden, Yapay Seçilim yoluyla evrimleştirilen canlılar doğada serbest bırakıldılarında, atasal formlarına hızla geri evrimleşirler.

Bu bile evrimin doğrudan gözlenebilir bir kanıtıdır! Çünkü Yapay Seçilim ile yaptığımız evrim, belirli çevresel koşullar altında Doğal Seçilim yoluyla canlıların kazandıkları özelliklere müdahale etmek anlamına geliyor. Dolayısıyla eğer ki bu canlılar, koparılıp alındıkları doğaya geri bırakılacak olurlarsa (ya da kendi başlarına bırakılacak olurlarsa), Doğal Seçilim'in devam eden etkisi altında atasal özelliklerine hızla geri evrimleşiyorlar; Yapay Seçilim yoluyla kazandıkları yeni özellikleri yitiriyorlar. 

Yani anlamamız gereken şudur: Günümüzdeki tarım ve hayvancılık nimetlerinden faydalanıp da, aynı zamanda evrime ve evrim eğitimine karşı çıkmak kabul edilemez bir çelişkidir. Türümüzün son 10.000 yıldır yeniden şekillendirdiği sayısız tür, evrimin mekanizmalarından biri olan Yapay Seçilim sayesinde yaratılmıştır. Unutmamak gerekiyor ki tarım ile hayvancılığın geleceği; hem modern genetik bilimine, hem de onunla sıkı sıkıya ilişkili olan evrimsel biyolojiye bağlıdır. Böyle bir durumda evrimi öğretmemek, insanın sofrasının ezici bir çoğunluğunun nereden geldiğini ve nereye gittiğini öğretmemek anlamına gelmektedir. Evrimi öğrenip, soframızdaki ve yanıbaşımızdaki canlıların nereden ve nasıl geldiklerini anlayacağız ki, geleceği şekillendirebilelim. Gençlerimiz, evrimsel biyolojiye ve diğer doğa yasalarına aşina olarak büyüyecekler ki, geleceğin teknolojilerini yaratabilsinler, insanlığın sorunlarını çözebilsinler.

Bu bağlamda, şu tespit yapılmalıdır: Evrim eğitimini insanların elinden almak, onların sadece geçmişini değil, geleceğini de çalmaktır. Modern bilimin mihenk taşı olan evrim, karikatürize edilen bir şekilde "insan-maymun meselesi"nden ibaret değildir. Evrimi bu avam anlayışın ötesinde öğrenmemiz, öğretmemiz ve anlatmamız gerekmektedir. Zira bilim bir bütündür ve gerçekleri, şahsî isteklerimize göre seçip, ayıklayamayız.

Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
17
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 20
  • Muhteşem! 11
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 10
  • Bilim Budur! 9
  • İnanılmaz 5
  • Merak Uyandırıcı! 5
  • Umut Verici! 3
  • Güldürdü 2
  • Üzücü! 2
  • Grrr... *@$# 2
  • Korkutucu! 2
  • İğrenç! 1
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • C. Bergstrom, et al. (2012). Evolution. ISBN: 978-0393913491. Yayınevi: W. W. Norton & Company.
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 08/12/2022 08:59:20 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/5200

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Doğa Yasası
Sosyal
Müzik
Sahte
Cinsiyet
Yanlış
Biyokimya
Wuhan Koronavirüsü
Astronomi
Evrimsel Biyoloji
Çeşitlilik
Manyetik
Su Ayısı
Karanlık Madde
Obezite
Kimya Tarihi
Lgbt
Tedavi
Avcı
Göğüs Hastalığı
Doğru
Savunma
Önlem
Nasa
Atmosfer
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
Ç. M. Bakırcı. Yapay Seçilim Yoluyla Evrimleştirdiğimiz Türlerin Kısa Bir Listesi. (11 Ağustos 2017). Alındığı Tarih: 8 Aralık 2022. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/5200
Bakırcı, Ç. M. (2017, August 11). Yapay Seçilim Yoluyla Evrimleştirdiğimiz Türlerin Kısa Bir Listesi. Evrim Ağacı. Retrieved December 08, 2022. from https://evrimagaci.org/s/5200
Ç. M. Bakırcı. “Yapay Seçilim Yoluyla Evrimleştirdiğimiz Türlerin Kısa Bir Listesi.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 11 Aug. 2017, https://evrimagaci.org/s/5200.
Bakırcı, Çağrı Mert. “Yapay Seçilim Yoluyla Evrimleştirdiğimiz Türlerin Kısa Bir Listesi.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, August 11, 2017. https://evrimagaci.org/s/5200.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve en iyi cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.