Üzümler, Renkleri ve Şekilleri: Bunca Renk ve Şekilde Üzüm Nasıl Evrimleşti?

Gece Modu

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Üzüm, üzüm sarmaşığı olarak bilinen Vitis cinsi bitkilerin meyvelerine verilen isimdir. Gayet iyi bilindiği gibi şarap üretiminde kullanılan üzüm, aynı zamanda reçel, meyve suyu, jöle, üzüm tohumu özütü, kuru üzüm, sirke ve üzüm tohumu yağı üretiminde de kullanılır. Üzüm; elma, muz, kavun-karpuz, kayısı veya domatesin aksine bitki tarafından "etilen" isimli kimyasalın üretimine ihtiyaç duymaksızın olgunlaşabilen bir meyvedir ve bu tür meyvelere "klimakterik olmayan meyve" adı verilir.

Üzümler, her zaman yeşil veya kırmızı renkte olmak zorunda değildir. Siyah, sarı, pembe, mavi, mor renklerde de bulunabilirler. Klimakterik bir meyve olmadığı için, her bir üzüm tanesi birbirinden bağımsız zamanlarda, farklı olgunlaşma evrelerinden geçebilir. Farklı olgunlaşma evrelerinde, farklı pigmentlerin üretimi arttığı için bazı üzümler bazı dönemlerde rengarenk bir görünüme sahip olabilir. Tabii bu farklı renklerin abartılı olarak ifade edilmesinde, insanların uzun zamanlardır uyguladığı Yapay Seçilim'in de büyük bir payı vardır. Özellikle son birkaç asırdır bu renkli üzümler oldukça ilgi çekmekte ve sıklıkla üretilmektedir; hatta sırf bu konuda araştırmalar yapan gruplar bulunmaktadır. Basitçe yapılan, birbirinden farklı zamanlarda olgunlaşmaya meyilli soyları seçerek, bu renk çeşitliliğini arttırmaktır. Bu renkli üzümler çoğu zaman sadece süsleme amacıyla kullanılır; sofralık veya şaraplık olarak üretilmez. Belli bir süre beklendikten sonra zaten hepsi tek bir renkte buluşacaktır.

Ancak çoğu zaman bu değişim çevre koşullarınca tetiklendiği için, bir sarmaşık üzerindeki tüm üzümler aynı anda olgunlaşmaya başlarlar ve renkleri paralel olarak değişir. Bu renk değişimi, bitkilerle karşılıklı evrim geçirmiş canlılar için özelleşmiş bir sinyaldir. Tıpkı insanlar gibi; kuşlar, böcekler ve diğer hayvanlar bu meyvelerin renklerine bağlı olarak bu meyveye yaklaşırlar ve tüketirler. Olgunlaşma (verayson) öncesinde meyve katı ve ekşidir. Olgunlaşmadan sonraysa yumuşak ve tatlı bir hal alır.

Renkler sayesinde insan, kuş, böcek gibi hayvanları üzerine çeken üzümlerin içerisinde yer alan çekirdekler, tüketim sırasında veya sonrasında toprağa ulaşarak bitkinin üreme döngüsünü tamamlar. Çoğu zaman çekirdekler hayvanlar tarafından sindirilemez ve dışkıyla toprağa karışır. Tabii evrimin yapay seçilim mekanizması sayesinde bugün pek de üzüm çekirdeğiyle uğraşmamızı gerektirmeyen soy hatları evrimleştirmeyi başardık.

Fotoğrafta gördüğünüz sıradışı şekildeki, "uzun" üzümler de, yapay seçilimin bir ürünü. İki farklı üzüm türünü çiftleştirerek bu şekilde uzun taneli üzümlere sahip sarmaşıklar elde edebiliyoruz. Bu tür üzümlere "cadı parmağı" adı veriliyor. İlgi çekici olması bakımından ekonomik değeri olduğu düşünüldüğünden bu tür bir üretim yapılmakta. Yani türümüz, canlıların evrimine müdahale etmeyi sürdürdükçe, yepyeni canlıların ortaya çıkma süreci daha da hızlanıyor.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 1
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 14/12/2019 14:43:03 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/2416

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Soru Sorun!
Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bilim, gündelik düşüncelerimizi hassas bir şekilde düzenlemekten fazlası değildir.”
Albert Einstein
Geri Bildirim Gönder