Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

Yanlış Fikir Birliği Etkisi: Neden Başkalarının Bizle Aynı Fikirde Olduğunu Düşünürüz?

Birçok Konuda Çoğu İnsanın Sizinle Aynı Fikirde Olmadığını Artık Kabullenin!

Yanlış Fikir Birliği Etkisi: Neden Başkalarının Bizle Aynı Fikirde Olduğunu Düşünürüz? Inc. Magazine
7 dakika
3,067
  • Bilişsel (Kognitif) Psikoloji
  • Sosyal Psikoloji
Evrim Ağacı Akademi: Mantık Hataları, Bilişsel Önyargılar ve Safsatalar Yazı Dizisi

Bu yazı, Mantık Hataları, Bilişsel Önyargılar ve Safsatalar yazı dizisinin 33. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Tartışma Nedir? Münazara Yapmanın Önemi Nedir? Tartışmalarda Bilimsel Argümanlar Nasıl Üretilir?" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al

Yanlış Fikir Birliği Etkisi, insanların inançlarının, değerlerinin, özelliklerinin ve davranışlarının başkalarıyla benzerlik derecesini gözünde büyütmesine sebep olan bir bilişsel önyargıdır. Temel olarak Yanlış Fikir Birliği Etkisi, insanların diğerlerinin kendileri ile aynı şekilde düşündüğü ve davrandığını varsaymaya iter; ortada böyle bir ortaklık olmasa da...[1], [2]

Örneğin Yanlış Fikir Birliği Etkisi, politik olarak fikirlere sahip kişilerin, çoğu kişi kendilerinden farklı düşünse de çoğunluğun kendileriyle aynı fikirde olduğunu zannetmelerine sebep olabilir.

Bu Reklamı Kapat

Bu önyargının, insanların çeşitli alanlardaki düşünce ve eylemlerini etkileyebileceğinden anlaşılması önemlidir. Bu nedenle aşağıdaki yazıda Yanlış Fikir Birliği Etkisi'nin ne olduğunu, insanları nasıl etkilediğini, neden bu önyargıya kapıldığımızı ve etkilerini açıklamak için neler yapabileceğinizi öğreneceksiniz.

Yanlış Fikir Birliği Etkisine Örnekler

İnsanlar hayatlarının birçok alanında Yanlış Fikir Birliği Etkisini deneyimlerler. Bu bilişsel önyargıya en bilindik örnek, Lee Ross ve meslektaşlarının 1977'de yaptığı çalışmada görülür.[3], [4]

Bu Reklamı Kapat

Bu çalışmada Stanford Üniversitesi öğrencilerine "Joe'nun Yerinde Yiyin" yazan bir tabelayla kampüste 30 dakika yürümek isteyip istemeyecekleri soruldu. Sonrasında ise kendileriyle aynı cevabı veren katılımcıların oranını tahmin etmeleri istendi. Sonuçlar şöyleydi:

  • Katılımcıların yaklaşık %53'ü tabelayı taşımayı kabul etti ve kabul edenler yaklaşık %65'lik kısmın teklifi kabul edeceğini tahmin ettiler.
  • Katılımcıların yaklaşık %47'si tabelayı taşımayı reddetti ve reddedenler yaklaşık %69'luk kısmın teklifi reddedeceğini tahmin ettiler.

Bu sonuçlar, her iki grup için de kişilerin insanların kendi verdikleri kararı vermeleri ihtimalini abarttığını gösteriyor.

"Joe'nun Yerinde Yiyin"
"Joe'nun Yerinde Yiyin"
Usertesting

Bunun da ötesindeki çalışmalar, Yanlış Fikir Birliği Etkisi'ne insanların daha ciddi senaryolarda da kapıldığına işaret ediyor: Örneğin bir çalışmaya göre insanlar, kendi destekledikleri siyasi adayın, durum böyle olmasa bile toplumdan diğer adayların gördüğünden daha çok destek gördüğünü düşünüyor.[5] Benzer olarak başka bir çalışma, ırkçı insanların ırkçılığın akranları arasında olduğundan daha yaygın olduğunu zannettiğini gösteriyor.[6]

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Sonuç olarak insanlar, çok çeşitli durumlarda Yanlış Fikir Birliği Etkisi'ne kapılabiliyor. Temelde insanlar, başkalarının fikir veya eylemlerini değerlendirirken, bunların kendi fikir ve eylemlerine benzerliğini abartma eğilimindeler.

Yanlış Fikir Birliği Etkisine Neden Kapılırız?

Yanlış Fikir Birliği Etkisine kapılmamızın birkaç nedeni vardır:

  • Motivasyon: İnsanlar, düşünce ve eylemlerinin normal ve yaygın olduğuna inanmak isterler.[7] Bu tarz bir sosyal yansıtma motivasyonu, kendi kendini oluşturan bir önyargı örneğidir. Çünkü insanların diğerleriyle uyumlu olduklarını düşünerek özsaygılarını artırmalarına izin verir.
  • Seçici Maruziyet (Yankı Odaları): İnsanlar kendileriyle aynı davranış ve görüşleri paylaşan kişilerle paylaşmayanlardan daha çok zaman geçirme eğilimindedir.[8] Bu da insanlara ortalama birinin durumuyla ilgili çarpık bir bakış açısı sunar; çünkü ilişki kurdukları bireylerle benzer fikirlere sahiptirler ve benzer şekilde hareket ederler.
  • Bilişsel Ulaşılabilirlik: İnsanlar, kendi bakış açıları ve deneyimleri hakkında düşünmeyi daha kolay bulur.[9] Bu da insanları, kendi bakış açılarını ve deneyimlerini başkalarına yansıtmaya teşvik eder. Bu, insanların akla ilk gelen bilgiye daha çok güvenmelerine neden olan bir ulaşılabilirlik kısayolu örneğidir.
  • Dikkat Odağı: Genel olarak insanlar, başkalarının düşündüğünden çok kendi düşündüklerine odaklanırlar. Bu da diğerlerinin de aynı şeyi düşündükleri varsayımına neden olur.
  • Benmerkezci Önyargılar: İnsanlar çoğu zaman olayları kendi açılarından değerlendirirler.[10] Bu yüzden başkalarının bakış açısının düşünürken perspektif değiştirmekte zorlanırlar. Bu tarz bir çıpalama ve düzeltme (İng: "anchoring and adjustment") problemi başkalarının bakış açısını belirlemeye çalışırken başka varsayılan benzerliklere yol açar.
  • Atıf Yanlılığı: İnsanlar düşünce ve eylemlerinin dış koşullardan kaynaklandığını düşündüklerinde bu düşünce ve eylem kalıplarının yaygınlık derecesini abartırlar çünkü başkalarının da aynı dış koşullar altında benzer tepki vereceğini düşünürler.[11]

Bu bilişsel mekanizmaların aynı anda işliyor olabilir ve bir kişi, Yanlış Fikir Birliği Etkisi'ne bunlardan herhangi biri veya birkaçı nedeniyle sürüklenebilir.

Yanlış Fikir Birliği Etkisi ve Çoğulcu Cehalet

Çoğulcu Cehalet, insanların toplumsal davranışları aynı olsa da kişisel bakış açılarının farklı olduğuna inandığı bir fenomendir.[12]

Çoğulcu Cehalet, bir grup içinde herkes bireysel olarak grup normlarını reddetse de diğer üyelerin kendilerini benimsediklerini düşünmelerine neden olabilir.[13]

Bu Reklamı Kapat

Böylece Çoğulcu Cehalet, Yanlış Fikir Birliği Etkisi'nin tersi bir etki yaratır. Çünkü çoğulcu cehalet, kişinin diğerlerinin kendileriyle hemfikir olma ihtimalini hafife almasına sebep olur. Yanlış Fikir Birliği Etkisi ise kişinin bu ihtimali olduğundan daha yüksek görmesine sebep olacaktır.

Yanlış Fikir Birliği Etkisi'ni Nasıl Azaltırız?

Yanlış Fikir Birliği Etkisi'ni açıklamanın ve etkisini azaltmanın birkaç yolu vardır: Öncelikle, insanların başkalarıyla hemfikir olma ihtimallerini muhtemelen gözlerinde büyüteceklerini her zaman aklınızda bulundurun. Bu, başka insanların düşünce süreçlerini anlamada ve davranışlarını tahmin etmede yardımcı olabilir.

Dahası, bunu kendi düşünce sürecinizi değerlendirirken de göz önünde bulundurarakü Yanlış Fikir Birliği Etkisi'ne kapılma ihtimalinizi azaltabilir, olayları daha net değerlendirebilir ve daha akılcı kararlar verebilirsiniz.

Yine de bazen sadece bu önyargının farkında olmak yeterli olmayabilir. İnsanlar genellikle farkında olmalarına, doğru bilgi verilerek görüşlerinin yanlışlığı gösterilmesine rağmen Yanlış Fikir Birliği Etkisi'ni yaşamaya devam ederler.[10] Buna göre, bu etkiyi azaltmak için yapabileceğiniz bir diğer şey, kendinizinkinden farklı bakış açıları düşünmek veya kendi bakış açınızın olumlu ve olumsuz yönlerini düşünmektir. Bu, diğer perspektiflerin avantajlarını ve kendi inanç veya eylemlerinizdeki yanlışlıkları göstererek bakış açınızı sorgulamanıza yardımcı olabilir.[15], [16] Bu yöntemi deneyecekseniz, hoşunuza giden bir şeyin kötü yanlarını düşünmenin hoşunuza gitmeyen bir şeyin iyi yanlarını düşünmekten daha zor olabileceğini unutmayın.

Bu Reklamı Kapat

Çok sayıda alternatif bakış açısı veya kendi bakış açınızın tüm olumlu ve olumsuz yanlarını düşünmenin zor olabileceğini ve bunlardan az sayıda (8 tane yerine 3 tane gibi) düşünmenin sizin için daha yararlı olabileceğini, ayrıca içinde bulunduğunuz duruma mükemmel uyan bir bakış açısı olmadığını aklınızda bulundurun.

Ek olarak Yanlış Fikir Birliği Etkisi'ni azaltmak için dış koşul ve etkenler yerine içsel olanlara odaklanmaktır. Yani belli bir eyleme karar vermek için nedenlerinizi düşünürken kişiliğiniz ve tercihlerinizi ön plana çıkarmalısınız, içinde bulunduğunuz çevre gibi dış koşulları değil.[11] Bu yöntemi kullanırken dikkatli olmak ve insanların eylem ve inançlarını etkileyen önemli dış faktörler varsa onları göz ardı etmemek gerekir.

Bir başka yol da psikolojik olarak kendinizden uzaklaşmaktır. Bunu kendi kendinize konuşurken birinci kişili anlatım yerine ikinci veya üçüncü kişili anlatım kulanarak yapabilirsiniz ("Nasıl hissettim?" yerine "Nasıl hissettin?" gibi). Bu yol, bakış açınıza olan bağlılığınızı azaltarak, olayları kendi perspektifinizden değerlendirme eğiliminizi ve diğelerinin sizinle aynı şekilde düşündüğü veya davrandığına olan inancınızı da azaltmaya yardımcı olabilir.

Dahası bunlar işe yaramıyorsa, genel önyargı azaltma tekniklerini de uygulayabilirsiniz. Bunlar arasında muhakeme sürecini yavaşlatmak ve karar verme ortamınızı iyileştirmek gibi yöntemler yer alır.

Bu Reklamı Kapat

Son olarak, Yanlış Fikir Birliği Etkisini azaltmaya çalışıyorsanız, başka insanların sizinle gerçekten aynı fikirde olabileceğini de aklınızda tutun. Bir durumu değerlendirirken ne kadar çok bilgiye dayanır ve değerlendirmeden önce Önyargıdan Arınma Teknikleri'ni ne kadar iyi uygularsanız o kadar doğru bir değerlendirme yaparsınız.

Genel olarak, insanların ve kendinizin düşünce süreçlerini anlamak adına Yanlış Fikir Birliği Etkisi'ni anlamak işe yarayabilir. Bu bilişsel önyargıyı azaltmak için kullanabileceğiniz birkaç Önyargı Azaltma Tekniği mevcuttur: alternatif bakış açılarını düşünmek, kendi bakış açınızın avantaj ve dezavantajlarını gözden geçirmek ve durumunuzla aranıza psikolojik mesafe koymak.

Özet ve Sonuç

  • Yanlış Fikir Birliği Etkisi, insanların inanç, değer, özellik ve davranışlarının başkalarıyla aynı olma oranını gözünde büyütmelerine sebep olan bir bilişsel önyargıdır. Örneğin birisi politik görüşlerini toplumla paylaştığını düşünebilir, durum böyle olmasa da.
  • İnsanlar kendi bakış açılarının normal olduğuna inanma arzusu, hemfikir oldukları insanlara olmadıklarından daha çok maruz kalmaları, genellikle kendi bakış açıların odaklanmaları ve kendi fikirlerini doğrulayan bilgilere daha kolay erişebilmeleri gibi birçok nedenle bu etkiye kapılırlar.
  • Yanlış Fikir Birliği Etkisi'ni azaltmanın temel yolları; kendi bakış açımızın yaygın olduğunu varsaymadan önce başka bakış açılarını düşünmek, bu başka bakış açılarının olumlu yönlerini ve kendi bakış açımızın olumsuz yönlerini gözden geçirmektir.
  • Ek olarak Yanlış Fikir Birliği Etkisini azaltmak istiyorsanız fikir ve eylemlerinizin içsel sebeplerine odaklanabilirsiniz, bu da bakış açınızın bu sebeplere ne kadar bağlı olduğunu görmenize yardımcı olacaktır. Aynı zamanda kendi bakış açınıza olan bağlılığınızı azaltacak kendinden uzaklaşma tekniklerini kullanabilirsiniz.
Okundu Olarak İşaretle

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 6
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Üzücü! 2
  • Muhteşem! 1
  • Bilim Budur! 1
  • Umut Verici! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Korkutucu! 1
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Evrim Ağacı Akademi: Mantık Hataları, Bilişsel Önyargılar ve Safsatalar Yazı Dizisi

Bu yazı, Mantık Hataları, Bilişsel Önyargılar ve Safsatalar yazı dizisinin 33. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Tartışma Nedir? Münazara Yapmanın Önemi Nedir? Tartışmalarda Bilimsel Argümanlar Nasıl Üretilir?" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 30/09/2022 13:42:51 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10767

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Protein
Avrupa
Sinir Sistemi
Eşeyli Üreme
Asit
Kütleçekimi
Renk
Matematik
Kedi
Elektrik
Diyabet
Kan
Gen
Karbon
Mantar
Gezegen
Örümcek
Cinsel Yönelim
Üreme
Galaksi
Kemik
Felsefe
Klinik Mikrobiyoloji
Etoloji
Meteor
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve en iyi cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.