Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Uzun Boylu İnsanlarda Daha Yaygın Görülen Hastalıklar, Riskler ve Alınması Gereken Önlemler

Uzun Boylu İnsanlarda Daha Yaygın Görülen Hastalıklar, Riskler ve Alınması Gereken Önlemler Pexels, Wallace Chuck
Basketbolcuların ortalama boyları 2.05 santimetredir (National Basketball Association -NBA-)
8 dakika
12,942
  • Epidemiyoloji
  • Antropoloji
Tıbbi İçerik Uyarısı

Bu içerik tıp ve sağlık ile ilişkilidir. Sadece bilgi amaçlı olarak hazırlanmıştır. Bireysel bir tıbbi tavsiye olarak görülmemelidir. Evrim Ağacı'ndaki hiçbir içerik; profesyonel bir hekim tarafından verilen tıbbi tavsiyelerin, konulan bir teşhisin veya önerilen bir tedavinin yerini alacak biçimde kullanılmamalıdır.

Daha Fazla Bilgi Al

Uzun boy, topluluk içinde daha fazla dikkat çekilmesine, basketbol takımında mutlaka bir yeriniz olduğuna, hatta oldukça yüksek bir özgüvene delalet edebilir. Ancak uzun boylu insanlarda sağlık konusunda bazı risklerin de değerlendirilmesi gerçeğini göz ardı etmemek gerekir. Ayakkabı, kıyafet ve yolculuk konusunda zorluklar yanında, sağlık ile ilgili zorluklar da çekmek mümkündür. Yanlış anlaşılmaması için, netleştirmekte fayda var: Boyunuzun uzun olması, sizin sağlıksız ve kötü bir hayat yaşayacağınız anlamına gelmez; ancak uzun boyluluk sadece bazı hastalıklara yakalanma riskini artırabilmektedir.

Çekicilik ve özgüveni arttırdığı hatta cinsel seçilim sonucunda kısa boylu erkeklerin azalmasına dahi yol açabildiği bilinen boy konusu, çocukluk dönemi veya ilerleyen yaşlarda başınızı ağrıtabilir. Uzun boylu olmak, genetik faktörler dışında yaşam boyunca veya doğumdan önce, büyüme ve gelişimin farklı aşamalarında, aşırı beslenme ile alakalı olabilir. Özellikle de çocuk gelişiminin farklı aşamalarında artan süt, süt ürünleri ve diğer hayvansal protein alımıyla aktive olduğu düşünülmektedir.[1]Boyla ilgili genetik varyantların küçük bir kısmı, kandaki atardamar tıkayıcı yağ seviyelerini etkileyen bazı genlerle bağlantılıdır bu yüzden kardiyovasküler ve nörolojik bazı hastalıklar için risk faktörü bulunmaktadır.

Tüm Reklamları Kapat

Uzun boylu olmak pıhtı riskini artırabilir bu yüzden kalp krizi, inme riskinde artış söz konusudur.
Uzun boylu olmak pıhtı riskini artırabilir bu yüzden kalp krizi, inme riskinde artış söz konusudur.
Pexels, Gustavo Linhares

Uzun Boylu İnsanlarda Artan Hastalık Risklerine Dair Açıklamalar

Uzun boylu insanların vücutlarında daha fazla sayıda hücre bulunmaktadır. Kanser, düzensiz bir şekilde büyüyen veya çoğalan bir hücreden kaynaklandığından, daha fazla hücre sizi daha büyük risk altında bırakabilir.[17] Lund Üniversitesi öğretim görevlisi ve araştırmacı Dr. Bengt Zöller; uzun boyluluk ve kalp krizi, felç gibi ciddi durumlara neden olan pıhtılaşmanın ilişkisi için şunları söylüyor:

Daha uzun bireylerin bacak damarları daha uzun olduğu için, sorunların ortaya çıkabileceği daha fazla yüzey alanı olmaktadır. Daha uzun bacakların damarlarındaki artan yer çekimi basıncı, kan akışının geçici olarak yavaşlaması veya durması riskini artırabilir. Bu yüzden uzun boyluluk damarlarda kan pıhtıları oluşumunu artırabilmektedir. Boy uzunluğunun kalıtsal kan hastalıkları ve diğer durumlarla tam olarak nasıl etkileşime girdiğini belirlemek için daha fazla çalışmaya ihtiyaç duyulmasına rağmen, aşırı kiloda olduğu gibi, boy uzunluğunu da risk değerlendirmesine dahil etmeye başlamamız gerektiğini düşünüyorum.

Colorado Üniversitesi Kanser Merkezi'nde koruyucu tıp ve biyometri profesörü olan Dr. Tim Byers uzun boyluluk ve kanser arasındaki ilişki için şöyle demiştir:

Tüm Reklamları Kapat

Bence boy, bazı risk faktörlerinin bir göstergesi; ancak mekanizmanın ne olduğunu tam olarak bilmiyoruz. İster uzun ister kısa olun, tütünden uzak durmak, fiziksel olarak aktif olmak, dengeli beslenmek ve sağlıklı kalmak herkes için faydalı davranışlardır. Ve boyunuz ne olursa olsun önerilen kanser tarama testlerini mutlaka yaptırmak gerekmektedir.

Halk Arasında Yaygın Gözüken Hastalıkların Uzun Boylu Kişiler Arasında Yayılımı ve Risk Derecesi

Yetişkin boyu, çoklu vücut sistemlerinde hastalık riskleriyle ilişkilidir. Hem epidemiyolojik hem de genetik yaklaşımların kullanıldığı çalışmalar; konjenital adrenal hiperplazi, atriyal fibrilasyon, venöz tromboembolizm, ıntervertebral disk bozukluğu, tansiyon bozuklukları, kalça kırığı ve kanser için uzun boyluluğun risk faktörü olduğunu birçok kez doğrulamıştır.[16]

Basketbol oyuncuları boyları genellikle 2 metre ve üzeridir.
Basketbol oyuncuları boyları genellikle 2 metre ve üzeridir.
Pexels, Andrea Piacquadio

Aynı zamanda gastroözofageal reflü hastalığı, diyafram fıtığı ve vaskülit için araştırmalar da potansiyel yeni ilişkileri belirlemektedir.[16] Uzun boylu oyuncuların daha kısa takım arkadaşlarına göre daha fazla sakatlanma ve iyileşmek için daha fazla zamana ihtiyacı olduğu görülmektedir.

Uzun Boyluluk ve Hastalık Arasındaki İlişkiler

Boydaki her 6 cm'lik artış için kanserden ölme oranımız %4 oranında artmaktadır.[1] Ortalamadan 2,5 inç (5 cm)'den daha kısa olan bir kişi için kalp hastalığı riski yaklaşık %13,5 oranında artmaktadır. Kısa boylular için kalp hastalıklarına yakalanma ve ölüm riski daha fazladır. Kişi ne kadar kısa olursa, etki o kadar büyük olur.[2] Boydaki her 10 cm'lik artış için kolorektal, prostat ve akciğer kanseri için risk artışı gözlemlenmektedir.[12]

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

1. Yumurtalık Kanseri Riski

Yumurtalık kanseri, kadınlarda en sık görülen kanser türlerinden biridir. Genellikle 50 yaş ve üzeri kadınları etkileyen, erken tedavide olumlu sonuç veren bir hastalıktır. Karın içindeki organları örten, doku astarı olan periton dahil yumurtalık ve fallop tüplerini kapsayan yaklaşık %70 oranında yüksek dereceli seröz karsinom türü tümör yapılaşmasıdır. Pelvik bölgede ağrı, şişkinlik, çabuk doyma, sık ve kontrolsüz idrar ana belirtileri arasındadır.[3] PLoS Medicine dergisinde 2012 yılında yayınlanan, 47 epidemiyolojik çalışmada; hastalığa sahip 25.157 kadın ile yumurtalık kanseri olmayan 81.311 kadın üzerinde hastalık ile boy arasındaki ilişki araştırılmıştır. Hastalığın boy uzunluğu ve vücut kitle endeksi ile tümör yapılaşmasında bağlantılar olduğu tespit edilmiştir. Kadınlarda 160 cm üzeri her 5 cm'lik artış için yumurtalık kanseri riski %7 oranında artmaktadır.[4]

2. Tip-1 Diabetes Mellitus (Şeker Hastalığı) Riski

Tip-1 diyabet, pankreasta insülin üreten beta hücrelerinin otoimmün süreç sonunda zedelenmesi ile meydana gelen kronik bir hastalıktır. Pediatri dergisinde yayınlanan bir çalışmada, 451 epidemiyolojik çalışmadan gelen veriler sonucunda; 10 binden fazla çocuk üzerinde boy ile hastalık arasında ilişki incelenmiştir. Uzun boylu çocukların bebeklik veya erken ergenlik dönemi dışında tip-1 diyabet için daha fazla risk taşıdığı görülmüştür.[5] Pediatric Diabetes dergisinde 2008 yılında yayınlanan erken çocukluk döneminde boy ve kilo artışının şeker hastalığı ile bağlantısı incelenmiştir. 6-10 yaşları arasında tanı konulan çocukların 5 yaşına gelmeden boylarının daha fazla arttığı görülmüştür.[6]

3. Prostat Kanseri Riski

Prostat kanseri erkeklerde cilt kanserinden sonra en yaygın görülen kanser türüdür. Bir erkek yaşlandıkça prostatın boyutu artma eğilimindedir. Bu yüzden ilerleyen yaş, üretra daralmasına ve idrar akışının azalmasına neden olabilir. Buna iyi huylu prostat hiperplazisi denir ve prostat kanseri ile aynı şey değildir.[7] 2008 yılında yayınlanan bir araştırma, 58 kaynaktan gelen incelemeler sonucu, boyu 175 cm üzeri erkekler için her 10 cm'lik artışta prostat tümörleri için %23 daha fazla risk tespit etmiştir.[8]

4. Alzheimer Hastalığı Riski

Alzheimer hastalığı, hafızayı ve düşünme becerilerini ve nihayetinde en basit görevleri yerine getirme becerisini yavaşça yok eden, geri dönüşü olmayan, ilerleyen bir beyin hastalığıdır. Alzheimer hastalarının çoğunda semptomlar ilk olarak 60'lı yaşlarda ortaya çıkmaktadır. Alzheimer hastası olan 239 kişi ile sağlıklı olan 341 kişi üzerinde yapılan çalışmada boyu 177 cm ve üstü olan kişilerin 167 cm ve altı kişilere göre hastalığa yakalanma oranında %59 oranında düşüş olduğu bulunmuştur.[10]

5. Meme Kanseri Riski

Meme kanseri, dünyada ve ülkemizde kadınlarda en sık görülen kanserdir. Çalışmalar, boy uzunluğunun meme kanseri için önemli bir risk faktörü olduğunu doğrulamaktadır. Yetişkin boyunu etkileyen bazı genetik faktörlerin ve biyolojik yolların meme kanseri etiyolojisinde önemli bir role sahip olduğuna dair güçlü kanıtlar bulunmaktadır. 5 milyondan fazla kadın üzerinde yapılan 159 farklı kaynaktan alınan veriler doğrultusunda boyda her 10 cm'lik artış için risk oranında %1,2 artış olduğu görülmüştür. Yapılan çalışmalar meme tümörü oluşumuna ilişkin ek bilgiler sağlayarak daha ayrıntılı sonuçların ortaya çıkmasına neden olmaktadır.[9]

Tüm Reklamları Kapat

İlerleyen yaş uzun boylu kişiler için boyun ve bel ağrısına neden olabilir.
İlerleyen yaş uzun boylu kişiler için boyun ve bel ağrısına neden olabilir.
Unsplash, Toa Heftiba

6. Kolerektal Kanseri Riski

Kolon veya rektumda meydana gelen kanser türüdür. Kalın bağırsak kanseri olarak da adlandırılabilir.[18] Çocukluk ve erken yetişkinlik dönemindeki boy gelişimi ile bağlantılı faktörlerin kolerektal kanser etiyolojisinde rol oynayabileceğini düşünülmektedir. 47 kaynaktan, 50 bin üzeri vakaya yapılan incelemelerde boy ve kilo ile hastalık arasında ilişki olduğuna dahil kanıtlar güçlenmiştir. Yükseklikteki her 5 cm artış için %1.04, kilodaki her 5 kg artış için de %1.02 oranında risk artışı gözlemlenmektedir.[11]

7. Atriyal Fibrilasyon Riski

Atriyal fibrilasyon, düzensiz ve genellikle anormal derecede hızlı kalp hızına neden olan bir kalp rahatsızlığıdır. Kalbin elektriksel aktivitesindeki bozulma nedeniyle kalbin üstteki iki kulakçığı (atriyumlar) atması gerektiği şekilde atmaz ve buna bağlı komplikasyonlar ortaya çıkar.[13] Yapılan çalışmalar cinsiyetten bağımsız olarak, artan boyun atriyal fibrilasyon riski ile ilişkisi olduğunu doğrulamıştır. 5860 kişi üzerinde yapılan incelemede uzun boyun %2 oranında risk faktörü ortaya çıkarabileceği görülmüştür. Boydaki her 2,5 cm'lik artışın risk oranında %3 artışa neden olduğu bulunmuştur.[14]

8. Kronik Bel Ağrısı Riski

Yetişkin popülasyonun %60 ile %90'ında hayatlarının bir döneminde bel ağrısı gelişme riski vardır. Akut bel ağrılarının %30'u kronik bel ağrısına dönüşür. BMJ Open dergisinde yayınlanan bir çalışmada, 6545 bel ağrısından muzdarip kişi ile 18.784 bel ağrısı olmayan kişi üzerinde 11 yıllık süren bir çalışma sonucunda bel ağrısında değişim oranı incelenmiştir. Bel ağrısı olmayan kadınlarda ilerleyen senelerde 170 cm ve üzeri kişiler için kronik bel ağrısına yatkınlık oluşabildiği gözlemlenmiştir. 40 yaşın üzerindeki yetişkinler ile yapılan bir çalışmada, uzun boylu erkekler arasında bel ağrısı riski ilerleyen yıllarda artmıştır. Başlangıçta bel ağrısı olmayan erkekler arasında kesin bir eğilim gözlemlenmemiştir lakin erkekler için en yüksek risk 185 cm ve üzeri olduğu söylenmiştir.[15]

Sonuç

İster kısa ister uzun boylu olalım sağlıksız bir yaşam hastalıklar için yüksek risk doğurmaktadır. Uzmanların tavsiyeleri üzeri düzenli spor, sağlıklı beslenme ve vücut kitle endeksinin ortalamada tutulduğu, uygun bir yaşam sürmek gereklidir. Kadın ve erkeklerin her iki taraf içinde gözükebilecek hastalıklar dışında cinsiyete özgü hastalıklar için de rutin kontroller yapması gerekmektedir. Rutin kontrollerini yapan ve sağlıklı bir yaşayış süren bir insan için boyun çok önemi yoktur.

Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
24
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 14
  • Üzücü! 6
  • İnanılmaz 4
  • Muhteşem! 3
  • Bilim Budur! 3
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Korkutucu! 1
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 29/01/2023 22:06:34 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9214

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Savunma
Biyocoğrafya
Bitki
Yüzey
Uzay Aracı
Bitkiler
Yok Oluş
Virüs
Deniz
Covıd-19
Kanat
Eşeyli Üreme
Algı
Seçilim
Astrofotoğrafçılık
Mavi
Beyaz
Küresel
Karbonhidrat
Manyetik Alan
Bilgi Felsefesi
Diş Hekimi
Element
Genel Halk
Plastik
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
A. E. Orhan, et al. Uzun Boylu İnsanlarda Daha Yaygın Görülen Hastalıklar, Riskler ve Alınması Gereken Önlemler. (29 Ağustos 2020). Alındığı Tarih: 29 Ocak 2023. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/9214
Orhan, A. E., Bakırcı, Ç. M. (2020, August 29). Uzun Boylu İnsanlarda Daha Yaygın Görülen Hastalıklar, Riskler ve Alınması Gereken Önlemler. Evrim Ağacı. Retrieved January 29, 2023. from https://evrimagaci.org/s/9214
A. E. Orhan, et al. “Uzun Boylu İnsanlarda Daha Yaygın Görülen Hastalıklar, Riskler ve Alınması Gereken Önlemler.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 29 Aug. 2020, https://evrimagaci.org/s/9214.
Orhan, Ali Emir. Bakırcı, Çağrı Mert. “Uzun Boylu İnsanlarda Daha Yaygın Görülen Hastalıklar, Riskler ve Alınması Gereken Önlemler.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, August 29, 2020. https://evrimagaci.org/s/9214.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Moderatöre Bildir

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya size sunulan (oylama gibi) diğer araçlar ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Öncül Ekle
Sonuç Ekle
Mantık Hatası Seç
Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.