Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

Travmaları Unutmak Mümkün mü? İnsanlar Başlarından Geçen Travmatik Olayları Nasıl Unutabiliyor?

Hafızanın Nasıl Çalıştığını Anlamak, Travmaları Neden Unuttuğumuzu Açıklayabilir!

Travmaları Unutmak Mümkün mü? İnsanlar Başlarından Geçen Travmatik Olayları Nasıl Unutabiliyor? Futuro Prossimo
3 dakika
5,483
Tüm Reklamları Kapat

Psikoloji alanında, "bastırılmış anılar"ın ortaya çıkarılıp çıkarılamayacağı ve hatta "bastırılmış anılar" denen şeyin gerçek olup olmadığı konusunda hâlâ oldukça hararetli bir tartışma vardır. Bu konuda en net kamplaşma, pratisyen psikologlar ile akademik araştırmacılar arasında görülmektedir. Örneğin yapılan bir çalışmada araştırmacılara kıyasla klinisyenler, insanların terapide kurtarılabilecek anıları bastırdıklarına daha fazla inanma eğilimindeydi.[1] Kamuoyunda da "bastırılmış hafıza"nın varlığına yaygın bir inanç olduğunu görmek zor değildir. Bu, hafıza alanında daha çok araştırmaya ihtiyaç olduğunu göstermektedir.

Travmalar Unutulabilir!

Çoğu insan, başlarına gelen kötü şeyleri hatırlar; ama bazen büyük travmalar unutulabilir. Bilim insanları bunun mekanizmalarını yakından inceliyor; çünkü bu unutma aşırı hale geldiğinde bazen dissosiyatif amnezi, dissosiyatif füg, depersonalizasyon bozukluğu ve dissosiyatif kimlik bozukluğu gibi bir dissosiyatif bozukluk gelişebilmektedir.[2]

Yine de bu bozukluklar ve travma arasındaki ilişkiler hâla araştırılmaktadır ve bu unutma sürecinin tam olarak nasıl gerçekleştiğini daha yeni yeni anlamaya başlıyoruz.

Tüm Reklamları Kapat

Hafıza Nasıl Çalışır?

Hafıza, bir kayıt cihazı gibi değildir. Beyin bilgiyi işler ve farklı şekillerde depolar. Çoğumuz hafif travmatik deneyimler yaşamışızdır ve bu deneyimler bazen yüksek derecede ayrıntılarla beynimize kazınmış gibi görünür.

Bilim insanları, bunun nedenini anlamak için beynin iki bölümü olan amigdala ve hipokampus arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Şu ana kadar öğrendiklerimiz şunlar:

  • Orta dereceli travma, uzun süreli hafızayı geliştirebilir.[3] Bu, çoğumuzun sahip olduğu deneyimdir ve korkunç olayların nasıl unutulabileceğini anlamamızı zorlaştırır.
  • Ekstrem travma, uzun süreli depolamayı bozabilir ve hatıralar yerine duygular veya duyumlar olarak depolanmış hatıralar bırakabilir. Araştırmalar, bir olayın uzun süreli hafızada tam olarak saklanmasının birkaç gün sürebileceğini gösteriyor.[4]
  • Mevcut duyusal tetikleyiciler, unutulmuş anının yüzeye çıkmasına neden olabilir. Bunun nedeni, anının "duruma bağlı hafıza, öğrenme ve davranış" olarak bilinen bir süreç aracılığıyla, tetikleyici ile ilişkilendirilmesidir.[5]
  • Laboratuvar şartları altında hafif travmatik olaylara ait "sahte anılar" yaratmak mümkündür.[6] Bunun diğer koşullarda ne ölçüde gerçekleştiği belirsizdir.
  • Araştırmalar, aşırı travma yaşayan insanların bazen travmayı unuttuğunu belgelemiştir.[7] Travmanın anısı, yaşamın ilerleyen dönemlerinde geri gelebilir, genellikle duyumlar veya duygular şeklinde başlar ve bazen kişinin anıyı yeniden yaşıyormuş gibi hissettiği "flashbackler" içerir. Bu anı, diğer anılara benzeyene kadar giderek daha fazla bütünleşir.

Kurtarılmış Anılar Üzerine Yapılan Tartışmalar

Kurtarılmış anılar mutlaka doğru mudur? Bu soruyu çevreleyen çok fazla tartışma vardır. Travma mağdurlarıyla çalışan bazı terapistler, bu tür aşırı duygular eşlik ettiği için, anıların doğru olduğuna inanırlar.

Diğer terapistler, bazı hastalarının gerçek olamayacak anılarını (örneğin başının kesilmesiyle ilgili bir anı) kurtardığını bildirmiştir. Bazı gruplar, terapistlerin "anıları yerleştirdiğini" veya savunmasız hastalarda istismar olmadığında bile istismar mağduru olduklarını öne sürerek, yanlış anıların oluşmasına neden olduklarını iddia etmiştir.

Tüm Reklamları Kapat

Bazı terapistler, hastalarını, bunun doğru olduğunu bilmedikleri halde semptomlarının istismara bağlı olduğuna ikna etmiş görünmektedir. Bu hiçbir zaman iyi bir terapötik uygulama olarak görülmemiştir ve çoğu terapist, hasta sebebini bildirmedikçe bir semptom için sebep önermemeye özen gösterir.

Yukarıda da bahsettiğimiz gibi, laboratuvar şartlarında hafif travmalar hakkında "sahte anıların" oluşturulabileceğini öne süren bazı araştırmalar da vardır. Bir çalışmada, çocukların bir alışveriş merkezinde kaybolduğu yönünde önerilerde bulunulmuştur. Çocukların çoğu, daha sonra bunun gerçek bir anı olduğuna inanmaya başlamıştır.[8] Laboratuvar ortamında şiddetli travma anılarını önermenin etik olmadığını belirtmek önemlidir.

Büyük travma ve küçük travma hakkında bilgi verdiğimiz diğer bir yazımızı buradan okuyabilirsiniz.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
45
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

İçerikle İlgili Sorular
Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 13
  • İnanılmaz 5
  • Bilim Budur! 4
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 3
  • Korkutucu! 2
  • Umut Verici! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Üzücü! 1
  • Muhteşem! 0
  • Güldürdü 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: Verywell Mind | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 20/06/2024 05:40:31 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/13162

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Metabolizma
Evrim Ağacı Duyurusu
Çiftleşme
Evrim Tarihi
Uzun
Toprak
Olumsuz
Dinozor
Kartal
Tahmin
Video
Botanik
Diş Sorunları
Sayı
Savaş
Primat
Nöroloji
Allah
Nüfus
Bilim Tarihi
Zeka
Makroevrim
Demir
Avcı
Tohum
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
L. Holmes, et al. Travmaları Unutmak Mümkün mü? İnsanlar Başlarından Geçen Travmatik Olayları Nasıl Unutabiliyor?. (12 Kasım 2022). Alındığı Tarih: 20 Haziran 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/13162
Holmes, L., Selamet, G., Bakırcı, Ç. M. (2022, November 12). Travmaları Unutmak Mümkün mü? İnsanlar Başlarından Geçen Travmatik Olayları Nasıl Unutabiliyor?. Evrim Ağacı. Retrieved June 20, 2024. from https://evrimagaci.org/s/13162
L. Holmes, et al. “Travmaları Unutmak Mümkün mü? İnsanlar Başlarından Geçen Travmatik Olayları Nasıl Unutabiliyor?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 12 Nov. 2022, https://evrimagaci.org/s/13162.
Holmes, Leonard. Selamet, Gökalp. Bakırcı, Çağrı Mert. “Travmaları Unutmak Mümkün mü? İnsanlar Başlarından Geçen Travmatik Olayları Nasıl Unutabiliyor?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, November 12, 2022. https://evrimagaci.org/s/13162.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close