Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

TOI-1231 b: Araştırmaya Uygun Atmosfere Sahip Bir Dış Gezegen Keşfedildi!

TOI-1231 b: Araştırmaya Uygun Atmosfere Sahip Bir Dış Gezegen Keşfedildi! UNM
10 dakika
5,161
  • Dış Gezegen Bilimi
Tarihi Geçmiş Haber

Bu haber 1 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

NASA'nın Jet İtki Laboratuvarı ve New Mexico Üniversitesi'nden bilim insanlarının dahil olduğu uluslararası bir araştırma grubu, yakındaki bir M cüce yıldızının yörüngesinde 24 günlük bir periyotla dönen yeni, ılıman ve Neptün-altı boyutta bir ötegezegen keşfetti. Bu keşif, gezegenin önemli miktarda atmosfere sahip olması, küçük bir yıldızın etrafında dönüyor olması ve sistemin Dünya'dan uzaklaşma hızı nedeniyle heyecan verici araştırma fırsatları sunuyor.

TOI-1231 b: Yakınlardaki M3 Cüce NLTT 24399'dan Geçiş Yapan Ilıman, Neptün Büyüklüğünde Bir Gezegen başlıklı araştırma, The Astronomical Journal'ın önümüzdeki sayılarından birinde yayınlanacak (an itibariyle ön-baskı olarak yayınlanmış halde).[1] TOI-1231 b adı verilen ötegezegen, Geçiş Yapan Ötegezegen Araştırma Uydusu (TESS) tarafından toplanan fotometrik veriler kullanılarak tespit edildi ve sonrasında. Sonrasında, Şili'deki Las Campanas Gözlemevi'ndeki Magellan Kil Teleskopu (İng: "Magellan Clay Telescope" veya kısaca "MCT") üzerinde bulunan Gezegen Bulucu Spektrograf (İng: "Planet Finder Spectrograph" veya kısaca "PFS") ile takip edildi. Gezegen Bulucu Spektrograf, öte gezegenlerin ev sahibi yıldızları (etrafında döndükleri yıldız) üzerindeki kütleçekim etkilerine bakarak, bu ötegezegenleri tespit eden, gelişmiş bir araçtır. Ötegezegenler, ev sahiplerinin yörüngesinde dolanırken, yıldızlarına ait hız ölçümlerinin periyodik olarak değişmesine neden olurlar. Yani ötegezegenlerin mevcudiyeti, kütleleri ve yörüngeleri hakkındaki bilgileri ortaya çıkarır.

Bu Reklamı Kapat

TOI-1231 Astrometri ve Fotometri Verisi
TOI-1231 Astrometri ve Fotometri Verisi
ArXiV

NASA'nın TESS aracı, her yarımküreyi 13 sektöre ayırıp, bunların her birini yaklaşık 28'er gün boyunca inceliyor. Bu gözlem stratejisi, geçiş yapan ötegezegenlere (yani yıldızı ile Dünya arasından geçen ötegezegenlere) yönelik bugüne kadar yapılan en kapsamlı gökyüzü taraması olma özelliğini taşıyor. Bu yaklaşımın, Güneş-benzeri yıldızlardan, düşük kütleli M-tipi cüce yıldızlara kadar olan çok çeşitli büyüklükteki yıldızların etrafında dönen, hem büyük hem de küçük gezegenleri tespit etme konusunda başarılı bir yöntem olduğu, daha önceki çalışmalarla zaten kanıtlamıştı. "Kırmızı cüce" olarak da bilinen M-tipi cüce yıldızlar, galaksideki tüm yıldızların yaklaşık %70'ini oluştururlar ve bu, onları Samanyolu'ndaki en yaygın yıldız türü yapar.

M-tipi cüceler daha küçüktür: Güneş'ten kat kat küçüktürler ve daha düşük parlaklığa sahiptirler. Bir M-tipi cüce yıldız, Güneş'imizden daha küçük olduğundan, belirli bir boyuttaki (mesela Dünya veya Neptün büyüklüğündeki) bir ötegezegen yıldızın önünden geçtiğinde, bu ötegezegen tarafından engellenen ışık miktarı normalde olacağa nazaran daha fazla olmaktadır ve bu, geçişi daha kolay tespit edilebilir hale getirir. Güneş büyüklüğünde bir yıldızın önünden geçen Dünya benzeri bir gezegen hayal edin. Dünya, Güneş önünden geçerken Güneş'ten saçılan ışığın çok ufak bir parçasını engelleyebilirdi. Ama Dünya, Güneş yerine çok daha küçük bir yıldızın önünden geçiyor olsaydı, engellenen ışığın oranı daha büyük olurdu. Bir bakıma, bu, yıldızın yüzeyinde daha büyük bir gölge oluşturarak, M-tipi cücelerinin etrafındaki ötegezegenleri daha kolay tespit edilebilir ve daha kolay incelenebilir hale getirir.

Bu Reklamı Kapat

Üst: TOI-1231 için en uygun SED. Kırmızı semboller gözlemlenen fotometrik ölçümlerdir ve yatay çizgiler her filtrenin etkin genişliğini gösterir. Mavi semboller, siyahla gösterilen en uygun NextGen atmosfer modelinden model akı değerlerini gösterir. Orta: TOI-1231'in I-bant benek gözlemleri için SOAR kontrast eğrisi ve görüntü (iç metin). Altta: TOI-1231'in 562 nm ve 832 nm benek gözlemleri için Zorro kontrast eğrileri ve görüntüleri (iç metin). SOAR veya Zorro'nun görüş alanında gözlenebilir başka hiçbir ötegezegen tespit edilmedi.
Üst: TOI-1231 için en uygun SED. Kırmızı semboller gözlemlenen fotometrik ölçümlerdir ve yatay çizgiler her filtrenin etkin genişliğini gösterir. Mavi semboller, siyahla gösterilen en uygun NextGen atmosfer modelinden model akı değerlerini gösterir. Orta: TOI-1231'in I-bant benek gözlemleri için SOAR kontrast eğrisi ve görüntü (iç metin). Altta: TOI-1231'in 562 nm ve 832 nm benek gözlemleri için Zorro kontrast eğrileri ve görüntüleri (iç metin). SOAR veya Zorro'nun görüş alanında gözlenebilir başka hiçbir ötegezegen tespit edilmedi.
ArXiV

TESS'in araştırma stratejisi, gökyüzündeki ötegezegenlerin tespitini mümkün kılsa da, yörünge periyodundan kaynaklı önemli gözlemsel önyargılar da üretir. TESS'in ritim (kadens) verilerinde 2 dakikalık taramalar yapan Bilim İşleme Operasyonları Merkezi (İng: "Science Processing Operations Center" veya kısaca "SPOC") ver hattı ve aynı veride 30 dakikalık taramalar yapan Hızlı Bakış Boru Hattı (İng: "Quick Look Pipeline" veya kısaca "QLP") tarafından doğru periyot ile tespit edilebilmesi için, ötegezegenlerin, etrafında döndükleri yıldızın önünden TESS'in gözlem aralığı içinde en az iki kez geçmeleri gerekir. TESS'in toplam gökyüzü kapsamının %74'ü yalnızca 28 gün boyunca gözlemlendiğinden, TESS tarafından tespit edilen ötegezegenlerinin çoğunluğunun periyotları 14 günden azdır. TOI-1231 b'nin 24 gün olan periyodu, bu nedenle keşfini daha da değerli kılıyor.

Makalenin baş yazarı olan ve NASA JPL'de çalışan bilim insanı Jennifer Burt, UNM Fizik ve Astronomi Bölümü'nde yardımcı doçent olan Diana Dragomir de dahil olmak üzere meslektaşları ile birlikte gezegenin hem yarıçapını hem de kütlesini ölçtüler. Burt, şöyle diyor:

Dünyanın dört bir yanından bir grup mükemmel gökbilimciyle çalışarak, ev sahibi yıldızı karakterize etmek ve gezegenin hem yarıçapını hem de kütlesini ölçmek için gerekli verileri bir araya getirebildik. Bu değerler, sırasıyla gezegenin kütle yoğunluğunu hesaplamamıza ve gezegenin neyden yapıldığına dair hipotez kurmamıza izin verdi. TOI-1231 b, boyut ve yoğunluk olarak Neptün'e oldukça benzer, bu yüzden Neptün'e benzer şekilde, büyük ve gazla dolu bir atmosfere sahip olduğunu düşünüyoruz.
TESS ışık eğrileri: Basit Diyafram Fotometrisi (SAP, üst), ön arama verileri şartlandırılmış SAP (PDCSAP, orta) ve yörüngeden yörüngeye trendi giderilmiş PDCSAP (altta). Daha açık noktalar, TESS'in iki dakikalık kadans akışı ölçümlerini gösterir, daha koyu noktalar, 30 dakikalık aralıklarla gruplandırılmış aynı verilerdir. İki geçiş olayı, orta ve alt panellerde kısa akı düşüşleri olarak açıkça görülebilir.
TESS ışık eğrileri: Basit Diyafram Fotometrisi (SAP, üst), ön arama verileri şartlandırılmış SAP (PDCSAP, orta) ve yörüngeden yörüngeye trendi giderilmiş PDCSAP (altta). Daha açık noktalar, TESS'in iki dakikalık kadans akışı ölçümlerini gösterir, daha koyu noktalar, 30 dakikalık aralıklarla gruplandırılmış aynı verilerdir. İki geçiş olayı, orta ve alt panellerde kısa akı düşüşleri olarak açıkça görülebilir.
ArXiV

Dragomir ise şöyle diyor:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

M-tipi cüce yıldızların yörüngesinde dönen ötegezegenlerin bir başka avantajı da, gezegen kütlesinin yıldız kütlesine oranı daha büyük olduğu için, kütlelerini daha kolay ölçebilmemizdir. Yıldız daha küçük ve daha az kütleli olduğunda, algılama yöntemlerinin daha iyi çalışmasını sağlar; çünkü gezegen, yıldızına nazaran daha belirgindir ve birdenbire ölçümde daha büyük bir rol oynamaya başlar. Tıpkı yıldızın üzerine düşen gölgede olduğu gibi... Yıldız ne kadar küçükse veya ne kadar az kütleliyse, gezegenin etkisi de o kadar fazla tespit edilebilir.

TOI-1231 b, yıldızına, Dünya'nın Güneş'e olan mesafesinden sekiz kat daha yakın olmasına rağmen, ev sahibi yıldızı daha soğuk ve daha az parlak olduğu için, sıcaklığı Dünya'nınkine benzerdir. Ancak gezegenin kendisi aslında Dünya'dan daha büyüktür, Neptün'dense biraz daha küçüktür. Bu yüzden ona Neptün-altı ötegezegen diyebiliriz.

Bu araştırmayı aslında MIT'nin Kavli Enstitüsü'nde araştırma görevlisiyken başlatan Burt ve Dragomir, mevcut olan ve gelecekte fırlatılacak uzay tabanlı misyonlardan hangilerinin TOI-1231 b'nin dış katmanlarını görebileceğini tespit etmek amacıyla, küçük gezegenlerin atmosferlerini gözlemleme ve karakterize etme konusunda uzmanlaşmış bilim insanlarıyla çalıştı. Bu önemli; nçünkü araştırmacılar gezegenin atmosferinde ne tür gazların bulunduğunu ancak bu şekilde anlayabilecekler. 330 Kelvin (57 santigrat derece) civarında bir sıcaklığa sahip olan TOI-1231 b, şimdiye kadar keşfedilen ve atmosferik çalışmalar için elverişli olan ötegezegenler arasında en soğuk ve en küçük olanlarından biri.

TESS fotometrisine, yere dayalı LCO ve ASTEP'e ve PFS radyal hızlarına ortaklaşa oturtulmuş EXOFASTv2 sonuçları. En üstteki üç panel, TESS'ten (iki tam geçiş), LCO'dan (iki kısmi geçiş) ve ASTEP'ten (iki tam geçiş) faz katlanmış fotometri verilerini gösterir. Üç fotometri panelinin tümü, ayrıştırılmamış verileri ışık noktaları olarak gösterir, koyu halkalar olarak beş dakikalık bindirilmiş veriler ve düz kırmızı bir çizgi olarak en uygun model. Alt panel, PFS'den elde edilen faz katlanmış RV ölçümlerini camgöbeği renginde ve en uygun modeli kırmızı renkte gösterir. En uygun modelin verilerden çıkarılmasından sonraki RV artıkları, eğrinin altında gösterildi. Her iki RV panelindeki hata çubukları, PFS dahili belirsizliklerinin karesel toplamı ve EXOFASTv2 uyumundan RV seğirme tahminidir.
TESS fotometrisine, yere dayalı LCO ve ASTEP'e ve PFS radyal hızlarına ortaklaşa oturtulmuş EXOFASTv2 sonuçları. En üstteki üç panel, TESS'ten (iki tam geçiş), LCO'dan (iki kısmi geçiş) ve ASTEP'ten (iki tam geçiş) faz katlanmış fotometri verilerini gösterir. Üç fotometri panelinin tümü, ayrıştırılmamış verileri ışık noktaları olarak gösterir, koyu halkalar olarak beş dakikalık bindirilmiş veriler ve düz kırmızı bir çizgi olarak en uygun model. Alt panel, PFS'den elde edilen faz katlanmış RV ölçümlerini camgöbeği renginde ve en uygun modeli kırmızı renkte gösterir. En uygun modelin verilerden çıkarılmasından sonraki RV artıkları, eğrinin altında gösterildi. Her iki RV panelindeki hata çubukları, PFS dahili belirsizliklerinin karesel toplamı ve EXOFASTv2 uyumundan RV seğirme tahminidir.
ArXiV

Geçmiş araştırmalar, bu soğuk gezegenlerin atmosferlerinin en üst katmanlarında bulutlar olduğunu ve bu nedenle onları ne tür gazların çevrelediğini belirlemenin zor olduğunu öne sürüyordu. Ancak K2-18 b adlı başka bir küçük ve soğuk ötegezegene yönelik yeni gözlemler, bu varsayımı değiştirdi. Araştırmacılar, bu diğer ötegezegenin atmosferinde su olduğunu gösteren kanıtlar keşfettiler. Bu keşif, birçok astronomu şaşırttı. Burt, şöyle diyor:

TOI-1231 b, bu tür bir boyut ve sıcaklık aralığında olduğunu bildiğimiz birkaç gezegenden biridir. Bu nedenle bu yeni gezegenin gelecekteki gözlemleri, su bulutlarının bu ötegezegenlerde ne kadar yaygın (veya nadir) oluştuğunu belirlememize izin verecektir.

Ayrıca ev sahibi yıldız yüksek bir Yakın Kızılötesi (NIR) parlaklığa sahip olduğu için, bu sistem, Hubble Uzay Teleskobu ve James Webb Uzay Teleskobu (JWST) tarafından gelecekte yapılacak görevler için de heyecan verici bir hedef haline gelmektedir. Makalenin ortak yazarlarından biri tarafından yönetilen bu gözlemlerin ilk parçası, bu ay içinde Hubble Uzay Teleskobu kullanılarak yapılacak. Dragomir, şöyle diyor:

Bu Reklamı Kapat

TOI-1231 b'nin düşük yoğunluğu, kayalık bir gezegen değil de ciddi miktarda atmosferle çevrili olduğunu gösteriyor. Ancak bu atmosferin bileşimi ve kapsamı bilinmiyor! TOI-1231 b, büyük bir hidrojen veya hidrojen-helyum atmosferine veya daha yoğun bir su buharı atmosferine sahip olabilir. Bunların her biri, farklı bir kökene işaret edecek ve gökbilimcilerin M-tipi cücelerinin etrafındaki gezegenlerin, örneğin Güneş'imiz etrafındaki gezegenlerle karşılaştırıldığında, farklı şekilde oluşup oluşmadığını ve nasıl oluştuğunu anlamalarını sağlayacaktır. Hubble ile yapacağımız gözlemler, bu soruları yanıtlamaya başlayacak ve James Webb Uzay Teleskobu, daha şimdiden bu ötegezegenin atmosferine yönelik daha da kapsamlı bir bakış vaat ediyor.
Teq <1000K olan küçük gezegenler için yarıçapları ve ev sahibi yıldızın J büyüklüğü ile karşılaştırıldığında iletim spektroskopisi metrik (TSM) değerleri. Veriler Guo ve arkadaşlarından alınmıştır (2020). HST ile karakterize edilmiş atmosferlerine sahip olan dört gezegen, içi dolu daireler olarak gösterilmiş ve etiketlenmiştir. TOI-1231 b (yeşil anahat), soğuk ve küçük gezegen rejiminde umut verici başka bir hedef sunar ve K2-18 b ile karşılaştırıldığında ilk kez Teq = 250-350 K aralığında karşılaştırmalara olanak tanır.
Teq <1000K olan küçük gezegenler için yarıçapları ve ev sahibi yıldızın J büyüklüğü ile karşılaştırıldığında iletim spektroskopisi metrik (TSM) değerleri. Veriler Guo ve arkadaşlarından alınmıştır (2020). HST ile karakterize edilmiş atmosferlerine sahip olan dört gezegen, içi dolu daireler olarak gösterilmiş ve etiketlenmiştir. TOI-1231 b (yeşil anahat), soğuk ve küçük gezegen rejiminde umut verici başka bir hedef sunar ve K2-18 b ile karşılaştırıldığında ilk kez Teq = 250-350 K aralığında karşılaştırmalara olanak tanır.
ArXiV

Gezegenin atmosferini incelemenin bir başka yolu, ev sahibi yıldızının önünden geçerken, gezegeni çevreleyen hidrojen ve helyum gibi atomların kanıtlarını arayarak, gazın atmosferden kaçarak gezegeni terk edip etmediğini araştırmaktır. Genel bir kural olarak, hidrojen atomlarını tespit etmek neredeyse imkansızdır; çünkü varlıkları, yıldızlararası gaz tarafından maskelenir. Ancak bu gezegen-yıldız sisteminin Dünya'dan uzaklaşma hızı, bu yöntemi uygulamak için eşsiz bir fırsat sunuyor. Burt, şöyle izah ediyor:

Son yirmi yılda yapılan ötegezegen biliminin en ilgi çekici sonuçlarından biri, şimdiye kadar keşfettiğimiz yeni gezegen sistemlerinin hiçbirinin kendi Güneş Sistemi'mize benzememesidir. Diğer sistemler, Merkür'ünkinden çok daha kısa yörüngelerde, Dünya ile Neptün arasında büyüklüğe sahip gezegenlerle dolular, bu yüzden onları karşılaştırabileceğimiz herhangi bir yerel örnek yok. Keşfettiğimiz bu yeni gezegen, hala bizim aşina olduğumuz gezegenlere göre tuhaf - ama yine de komşu gezegenlerimize biraz daha benzer. Şimdiye kadar tespit edilen ve genellikle yüzlerce veya binlerce derecelik kavurucu sıcaklıklara sahip olan çoğu "geçiş yapan gezegen" ile karşılaştırıldığında, TOI-1231 b çok ama çok daha soğuk.

Dragomir ise sözlerini şöyle tamamlıyor:

Bu gezegen, önümüzdeki yıllarda çok çeşitli teleskoplar kullanılarak her fırsatta incelenecek olan, civarımızda bulunan iki veya üç diğer küçük ötegezegenin saflarına katılıyor. Bu nedenle TOI-1231 b'den gelecek yeni gelişmeler için hazırlıklı olun!
Okundu Olarak İşaretle

Feragatname: Evrim Ağacı, doğrudan üniversiteler, akademik dergiler veya resmi bilim kurumları tarafından yayınlanan bu basın açıklamalarını temel editöryal düzenlemeden geçirmektedir; ancak açıklamaların isabetliliğinden sorumlu değildir. Basın açıklaması konusundaki sorularınızı aşağıdaki medya irtibat kişisine yöneltebilirsiniz.

Medya İrtibat

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Merak Uyandırıcı! 4
  • Muhteşem! 3
  • Tebrikler! 3
  • İnanılmaz 3
  • Umut Verici! 2
  • Bilim Budur! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • ^ J. A. Burt, et al. Toi-1231 B: A Temperate, Neptune-Sized Planet Transiting The Nearby M3 Dwarf Nltt 24399. (17 Mayıs 2021). Alındığı Tarih: 9 Haziran 2021. Alındığı Yer: arXiv.org | Arşiv Bağlantısı
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 26/09/2022 03:58:32 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10565

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Sıcaklık
Biyografi
Doğa Gözlemleri
Obezite
Toplumsal Cinsiyet
Sağlık Bilimleri
Test
Carl Sagan
Sürüngen
İfade
Yumurta
Uzay
Tahmin
Elektrik
Maske
Moleküler Biyoloji Ve Genetik
Kozmoloji
Depresyon
Orman
Nükleer Enerji
Çin
Antibiyotik
Mit
Süt
Diş Hekimi
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve en iyi cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.