Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Astrofizikçi Tansu Daylan ve Ekibi, NASA'nın TESS Teleskobunu Kullanarak Güneş Benzeri Yıldız Etrafında 4 Yeni Ötegezegen Keşfetti!

Astrofizikçi Tansu Daylan ve Ekibi, NASA'nın TESS Teleskobunu Kullanarak Güneş Benzeri Yıldız Etrafında 4 Yeni Ötegezegen Keşfetti!
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Aralarında Evrim Ağacı yazarlarından ve MIT'den Tansu Daylan da olan bir araştırma ekibi, 23 Nisan 2020'de ArXiV üzerinden yayınladıkları ön-baskı metinlerinde, Geçiş Yapan Ötegezegen Araştırma Uydusu (İng: "Transiting Exoplanet Survey Satellite", Kısaltma: TESS) isimli NASA teleskobunu kullanarak, astronomik ölçekte yakın sayılabilecek bir mesafede bulunan, Güneş-benzeri bir yıldız olan HD 108236 yıldızı etrafında geçiş yapan 4 adet yeni ötegezegenin keşfini duyurdular.

Daha önceden TESS gözlemlerinden elde edilen ve ilgi konusu olabilecek cisimlerin katalog edildiği Dikkat Çeken Nesneler (İng: "Objects of Interest", Kısaltma: TOI) kataloğunda 1233 numarasıyla kaydedilen yıldızın etrafında geçiş yapan 4 gezegen bulunuyor. Bu 4 gezegenin dışında, Dünya ile HD 108236 arasında geçiş yapmayan başka gezegenler olma ihtimali de var; ancak TESS ile bunları tespit etmek henüz mümkün olmadı.

Çoklu ötegezegen sistemleri astrofizikçiler ve astronomlar için keşfedilmesi çok önemli olan sistemler; çünkü yıldız tipi ve geçmişini sabit tutarak, yıldızlardan aldıkları ışık miktarına göre oluşumlarını ve atmosferlerini incelemek mümkün. Bu da gezegenlerin evrimine dair bize çok kıymetli bilgiler verebilme ve Dünya'mızı, üzerinde yaşam olabilen ve olamayan gezegenleri ve genel olarak gezegenlere ve gezegen sistemlerine yönelik çok daha yakından tanımamızı sağlayacak. Hatta bu nedenle, Hubble'ın yerini alacak olan James Webb Teleskobu ve CHEOPS gibi deneylerde de HD 108236'nın hedefler arasında olması bekleniyor.

Bunlardan en içte yer alanı, Dünya'dan 1.6 kat yarıçapa sahip ve muhtemelen kayalık yapılı bir Süper-Dünya özelliği taşıyor. Dışarıdaki diğer 3 gezegen ise, Neptün'den daha ufak birer gaz devi (yarıçapları, Dünya'dan sırasıyla 2, 2.72 ve 3.12 kat büyük). Araştırmacılar, ayrıca 2. ve 3. gezegenler arasında, henüz tespit edemedikleri bir gezegen olduğunu düşünüyorlar. Tansu Daylan, Twitter üzerinden yaptığı açıklamasında şöyle diyor:

Bugün yayımlanan araştırmamızda, NASA’nın TESS uzay teleskobunu kullanarak Güneş-benzeri bir yıldızın yörüngesinde keşfettiğimiz dört ötegezegeni duyuruyoruz. Bu çok-gezegenli sistemde yıldızına en yakın olan ötegezegen sıcak bir süper-Dünya. Dıştaki diğer üç ötegezegen de bizim Neptün’ün küçük analogları.

HD 108236 yıldızını özel kılan şey, parlaklığı. Yıldızın parlaklığı, gezegenlerin kütle ölçümleri ve hatta ileride atmosferik karakterizasyonları için uygun birer aday kılıyor. Çünkü yıldızın ışığı ne kadar güçlüyse, teleskopta o kadar güçlü bir sinyal elde edilebiliyor ve sinyal bilgisi o kadar gürültüden arınmış olabiliyor. Hatta HD 108236, görünür dalga boyunda yer alan ve 4 veya daha fazla gezegen barındıran, bilinen en parlak yıldız konumunda.

Tüm bunlar ve keşfedilen gezegenlerin özellikleri, HD 108236'yı gezegen oluşumu ve evrimi açısından çok önemli ve heyecan verici bir yıldız sistemi kılıyor. Daylan, şöyle diyor:

HD 108236'nın nesiller boyunca gezegen oluşum süreçlerini ve atmosferlerini inceleyebileceğimiz bir kozmik laboratuvar olacağını öngörüyoruz.

Ötegezegenler, yıldızlarına Güneş Sistemi'mizdeki gezegenlere nazaran çok daha yakın bulunuyor. Aşağıdaki görselde bunu görmek mümkün:

Keşfedilen 4 ötegezegenin, Merkür'ün Güneş etrafındaki yörüngesine göre konumları.
Keşfedilen 4 ötegezegenin, Merkür'ün Güneş etrafındaki yörüngesine göre konumları.
ArXiV

Bu araştırmayı özel kılan taraflardan birisi, dergiye gönderiminin 23 Nisan Çocuk Bayramı'na denk gelmiş olması. Daylan, bununla ilgili olarak şöyle söylüyor:

Keşif, aynı zamanda 23 Nisan'ın 100. yıldönümüne denk geldi. Atatürk'e, bize sunduğu çağdaş eğitim sistemi için elimden gelen küçük bir teşekkür olsun. Proje boyunca iki lise öğrencisi, Kartik ve Jasmine, benimle çalıştı. Lise öğrencilerinin temel bilime yapabildikleri bu büyük katkıyı görmek çok güzel. Yaklaşık bir senedir üzerinde çalıştığım bu projeye çeşitli aşamalarında katkılarda bulunan tüm çalışma arkadaşlarıma çok teşekkür ederim.

Araştırmacılar, yakında bu gezegenlerin kütlelerinin de ölçüleceğini belirtiyorlar. Yani bu sisteme yönelik veri toplama süreci halen devam ediyor. Bakalım gelecekte bu sisteme yönelik daha neler öğreneceğiz.

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 13
  • Bilim Budur! 5
  • Merak Uyandırıcı! 5
  • Muhteşem! 4
  • Umut Verici! 4
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • İnanılmaz 2
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • T. Daylan, et al. (2020). Tess Discovery Of A Super-Earth And Three Sub-Neptunes Hosted By The Bright, Sun-Like Star Hd 108236. ArXiV | Arşiv Bağlantısı.

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 05/07/2020 01:10:14 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8605

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Coronavirus
Primatlar
Bağışıklık
Primat
Kalp
Kadın
Uzay
Sağlık Bakanlığı
Evrim Ağacı Duyurusu
Obezite
Film
Gazetecilik
Kuyrukluyıldız
Genler
İnsan Sağlığı
Diş
Viroloji
Tür
Dünya
Gelişim
Yaşamın Başlangıcı
Ölüm
Ara Geçiş Türleri
Sars-Cov-2
Hominidae
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Cehennem, diğer insanlardır.”
Jean-Paul Sartre
Geri Bildirim Gönder