Bu yazının içerik özgünlüğü henüz kategorize edilmemiştir. Eğer merak ediyorsanız ve/veya belirtilmesini istiyorsanız, gözden geçirmemiz ve içerik özgünlüğünü belirlememiz için [email protected] üzerinden bize ulaşabilirsiniz.

Bu yazı, İnsanın Evrimi yazı dizisinin 5. yazısıdır. Dizinin ilk yazısına gitmek için buraya, dizideki tüm yazıları görmek için buraya tıklayınız. Yazı dizileri, EA Akademi'nin bir parçasıdır.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

Evrimsel konular tartışılırken çok fazla geçen bir kavram vardır; “taksonomik olarak!”. Peki ya nedir bu taksonomi sorusundan yola çıkarak yazılan bir yazıdır. Oluşturulmasının dayandığı nokta olan tür kavramından yola çıkılarak anlatılmıştır.

Tür, cins, alt tür popülasyonlar düzeyindeki kategorilerde kalıtsal yolla döllere aktarılan ve akrabalık bağı kuran canlıları sınıflandırma da kullanılan kurallar ve prensipler bütünüdür.

Taksonominin ilk amacı farklılık ve benzerliklerini, yeryüzünde yayılışlarını, hangi karakterleriyle diğer canlılarla homolojik benzerlikler gösterdiğini, akrabalık bağlarını saptamaktır. Sonrasında bu akrabalık ilişkilerine göre tüm canlıları klasifike etmeyi ve bir gruba dahil etmeyi amaçlar.

Klasifikasyonların ana dayanım noktaları canlılar arası homolog karakterlerin varlığıdır. Homolog karakterler ortak atalık yoluyla, türler arasında oluşan ve nesilden nesile aktarılan yapısal benzerliklerdir. Tamamen kalıtsal karakterlere göre şekillenirler. Mendel, bu kalıtımsal genetiği, 2 yasasından yola çıkarak aşağıdaki gibi açıklamıştır:

  1. Belli bir karakteri belirleyen kalıtsal belirleyiciler vardır.
  2. Her ergin bireyin hücrelerinde bir karaktere ait 2 belirleyici (2 allel) bulunmaktadır. F1 de bunlardan biri dominant diğeri resesiftir.
  3. Kalıtsal belirleyiciler gamet hücreleri aracılığı ile dölden döle nakledilir. Eşey hücreleri oluşumu sırasında, ayrılan allellerin taksimi tamamen bağımsız ve eşit şekilde gerçekleşir Söz konusu olan kalıtımla homolog karakterler dölden döle aktarılır ve canlılar arasında homolojik yapıların varlığından söz edilir (Gözlük, Kırmızıoğlu, 2006).

Bu homolog üyelere en yaygın örnek olarak tetrapodların 5 parmaklı el ve ayak yapısı gösterilir. Bu örnek canlılar arasında bir homoloji söz konusu olduğuna ve buna dayanarak bir akrabalık sürecinin işlediğinin ve yapısal benzerliklerin canlılar arasında tamamen var olduğunun kanıtıdır.

Homolog Yapılar (Soldan Sağa: İnsan, At, Kedi, Yarasa, Kuş, Balina uzuvları)

Homolog Yapılar (Soldan Sağa: İnsan, At, Kedi, Yarasa, Kuş, Balina uzuvları)

 

Bu sınıflandırma homolojik karakterlere göre oluşturulurken birtakım taksonlar söz konusu olur. Bunlar şöyle sıralanabilir:

  • Üst Alem
  • Alem
  • Alt Alem
  • Grup
  • Üst Şube
  • Şube
  • Alt Şube
  • Üst Sınıf
  • Sınıf
  • Alt Sınıf
  • Üst Takım
  • Takım
  • Alt Takım
  • Üst Familya (Aile)
  • Familya (Aile)
  • Alt Familya (Aile)
  • Oymak
  • Cins
  • Tür
  • Alt Tür

Tüm bu taksonlar arası söz konusu olan akrabalık bağları genetik kökenlerle aktarılan benzerliklere göre şekillenir.

 

Canlıların Sınıflandırılmasında İnsanın Yeri Neresidir?

  • Üst Alem (super kingdom)   : Canlılar
  • Alem (kingdom)                    : Animalia
  • Alt Alem (sub kingdom)        : Metazoa
  • Şube (phylum)                    : Chordata
  • Alt Şube (sub phylum)         : Vertebrata
  • Üst Sınıf (super class)          : Tetrapoda
  • Sınıf (class)                          : Mammalia
  • Alt sınıf (sub class)              : Eutheria
  • Takım (order)                        : Primata
  • Alt takım (sub order)            : Anthropoidea
  • Ara takım (infra order)         : Catarrhini
  • Üst aile (super family)           : Hominoidea
  • Aile (Family)                          : Hominidae
  • Alt aile (sub family)               : Homininae
  • Oymak (tribe)                       : Hominini
  • Cins (genus)                          : Homo
  • Tür (species)                         : Sapiens
  • Alt tür (sub species)              : Sapiens

İnsan canlılar arasında klasifike edilirken diğer üst taksonlarla olan homolojilerine göre bir yer belirlemiştir. Sistematik taksonomide baz alınan karakterler evrimsel eğilimlerinin, anatomik karakterlerin yanında; diğer takımlarla arasındaki benzeşimler, davranış örüntüleri dikkate alınır.

 

İnsan omurgalılar alt şubesine dahil edilir çünkü:

  • Birbirini takip eden omurlardan kurulmuş bir omurgaya sahiptir
  • Omurilik içinden geçen sıvı sayesinde vücut hareketi sağlanır
  • Baş, gövde ve extremitelerden oluşan bir vücut yapısı söz konusudur
  • Kapalı dolaşım sistemi vardır
  • İki çift extremiteleri vardır

 

İnsan memeliler sınıfına dahildir çünkü:

  • Dolaşım sisteminden kaynaklı sıcakkanlıdırlar.
  • Omurgalı canlılardır
  • Vücutları genelde kıllarla örtülüdür
  • Solunum özellikleri diyaframla özelleşmiştir
  • 7 tane boyun omuruna sahiplerdir
  • Mandibulae iki kemiğin kaynaşmasıyla oluşur
  • Üremeleri iç döllenme ile özelleşmiştir
  • Extremiteleri iki çifttir
  • İskeletleri kemikleşmiştir
  • Vücuttaki kemik sayısı diğer canlılara göre azalmıştır
  • Yağ ve ter bezlerine ek olarak süt bezleri vardır
  • Kalp dört bölmelidir
  • Orta kulakta özelleşmiş üç kemik, iç kulakta tek kemik söz konusudur
  • Süt dişleri ve daimi dişler olarak diş değişimi gözlenir
  • Heterodontik diş yapısı mevcuttur

 

 İnsan ve primatlar arası temel benzeşimlere bakacak olursak şöyle konulara değinebiliriz;

1. Extremite ve Lokomasyon Homolojileri

  • El ve ayaklarda beş parmak bulunur
  • Pençe yerine yassı tırnakların oluşmuştur
  • Clavicula (Köprücük Kemiği) korunmuştur
  • Ellerdeki parmak yapısı özelleşmiştir, diğer parmaklarla karşılaşabilir
  • Extremitelerdeki (Uzuvlardaki) kemik sayıları
  • Parmakların hareketli eklemlerle bağlanma

2. Dişlerdeki Homolojiler

  • Genelleşmiş diş yapısı
  • Omnivor yapıda diş dizilimi
  • Diş sayısı
  • Özelleşmiş dişler

3. Beyin yapısı, gelişmiş bir beyin ve beyin kapasitesi

4.Burnun kısalması, koklama duyusunun körelmesi ve görme duyusunun kazanılması ile yüzün alt kısmının geriye kaçması

 

İnsan hominid ailesine dahildir çünkü:

  • İki ayak üzerinde yürüyebilme yetisi genetik bir devamlılık arz etmiştir
  • Kuyruk özelliğini yitirmiştir
  • Ayaklarda arklar oluşarak dengede iki ayak üzerinde durulabilir.
  • Dış kulak işitme yolu küçülmüş ve özelleşmiştir
  • Diş sayısı 32'ye düşmüş ve dişler özelleşmiştir
  • Canineler (Köpek Dişleri) küçülmüştür.
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • 0
  • 1
  • 1
  • 1
  • 0
  • 0
  • 1
  • 2
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 18/08/2019 05:12:22 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/132

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Soru Sorun!

Maymun Meselesi: Maymun Nedir? İnsan Maymun mudur? Maymunlardan mı Gelir?

Bir Hayvan Türü Olarak "İnsan"ın En Detaylı Taksonomik Sınıflandırılması

Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Karşılıksız sevgi, insanlığın en asil özelliğidir.”
Charles Darwin
Geri Bildirim Gönder