Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Hatalı İsimlendirilmiş ve Yanlış Bilinen Hayvanlar: Kral Kobra, Gerçekten Kobra mıdır?

Hatalı İsimlendirilmiş ve Yanlış Bilinen Hayvanlar: Kral Kobra, Gerçekten Kobra mıdır? National Geographic
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Canlıların halk arasındaki isimleri genellikle oldukça hatalı çağrışımlara neden olabilmektedir. Bu nedenle bilimsel perspektiften çeşitli canlılardan söz ederken genellikle Latince isimlerini kullanmaya çalışırız, böylelikle hangi türden bahsettiğimiz kesin bir şekilde anlaşılır.

Bu görselde, halk arasındaki isimleri hatalı veya en azından yanıltıcı olan canlılardan sadece birkaçına yer verilmektedir. Ne yazık ki bunlardan çok daha fazlası bulunmaktadır.

Hatalı İsimlendirilmiş Hayvanlar
Hatalı İsimlendirilmiş Hayvanlar
Bird and Moon Comics

Sorabilirsiniz, Kral Kobra neden "kobra" değil diye... Ya da dağ keçisi "keçi" değil de nedir diye...

Gerçek kobralar Naja cinsinin üyeleridir. Kral kobra ise Ophiophagus cinsindendir. Filogenetik, anatomik ve ekolojik farklarından dolayı "kobra" üyesi değildir. Kral kobraları kobralardan ayıran özelliklerden bazıları şunlardır; örneğin kral kobranın büyük kafa pulları 11 tane iken, gerçek kobraların 9 tanedir. Kral kobraların boyunları daha dar, gerçek kobraların ise daha geniş. Ayrıca kral kobralar genelde diğer yılanlar ile beslenir. Günümüzde 28 gerçek kobra türü bulunur ve kral kobra onlardan birisi değildir.

Benzer şekilde, dağ keçisi de, gerçek keçilerin yer aldığı Capra cinsine ait bir hayvan değildir. Oreamnos americanus türünün halk arasındaki adıdır.

Sadece bunlar da değil... Yosun, bitki değildir. Algler, bitkiler ile akraba olmayan fotosentetik ayrı bir taksonomik üyedir. Planktonlar da aynı şekilde, akıntı ile hareket eden mikroorganizmaların bütünüdür.

Siyanobakteri, alg değildir. Eskiden mavi-yeşil alg olarak sınıflandırılan bu canlılar, artık siyanobakteri olarak sınıflandırılır. Siyanobakteriler, denizlerin üstündeki kontrast farklılıklarını veren fotonsentetik canlılardır. Planktonlar denizlerin altında yaşayan topluluktur; pleustonlar ise deniz-hava arasındaki ince katmanda yani aslında yüzeyde yaşayan canlı topluluğudur. Bu yüzden siyanobakteriler aslında pleustondur.

Elektrikli yılan balığı, yılan balığı değildir. Anguilliformes adlı müren takımından değildirler. Kemikli balıklardan olan Gymnotiformes adlı yeni dünya bıçak balığı takımındandırlar.

Kızıl panda, panda değildir. Ursidae (büyük ayılar) adlı ayıların bulunduğu familyanın aksine Ailuridae adlı kendilerine özgü zoolojik familyaları mevcuttur. Morfolojik gözlemlerden dolayı eskiden rakungiller (küçük ayılar) ailesinde bulunurken; son sitogenetik çalışmalar ayrı sınıflandırılmalarını gerektirdi.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Katil balina, balina değildir. Balinalar (Catecea) takımının, dişli balinalar (Odontoceti) alt takımı dahilindeki yunusgiller (Delphinidae) familyasında sınıflandırılırlar. Orcinus orca türü, filogenetik ve ekolojik açıdan gerçek balina olarak görülmez. Kendisi yunusgiller ailesinin en iri üyesidir. İsminin aksine katil de değildirler. Doğal ortamlarında insana saldırdıkları ile ilgili herhangi bir rapor yoktur. Sadece parklarda esir tutulanlar saldırganlaşabiliyor doğal olarak. Zira onlar da birer memeli.

Kızböceği, yusufçuk değildir. Yusufçuk ile kızböceği çok benzer olmasına rağmen dinlenme halindeki kanat pozisyonuna göre ayrılırlar. Yusufçuklar kondukları zaman kanatlarını yere paralel bir şekilde yanlara doğru tutarken, kızböcekleri kanatlarını yere dik bir şekilde sırtlarında (dorsal) tutarlar. Tıpkı kelebek ve güve arasındaki farklardan biri gibi. İkisi de Odonata takımına üyedirler; ancak Zygoptera (kızböceklerinin) ve Anisoptera (yusufçukların) olmak üzere alt takım olarak ayrılırlar.

Yaban arısı, arı değildir. Hymenoptera (zar kanatlılar) takımında Vespidea adlı familya üyesidir. Kendisi ne arı, ne de karıncadır. İngilizce "wasp" olarak tanınır. İkisinin parafiletik kuzenidir. Görselde bal arısı (solda) ve yaban arısı (sağda) gözüküyor.

Örümcek, böcek değildir. Eklem bacaklılar (Arthropod) şubesi, aşağıya doğru inildikçe böcekler (Insecta) ve örümcekgiller (Arachnid) adlı iki sınıfa ayrılır. Örümcekleri böceklerden ayıran en önemli özelliklerinden biri vücutları 3 lob yerine 2 lobludur. 6 bacak yerine 8 bacakları vardır. İki tane keliser (zehir dişleri/çengeli) ve pedipalp (his ayağı) vardır.

Riketsiya, virüs değildir. Zorunlu hücre içi parazit olmalarından dolayı virüs zannedilmişlerdir. Modern mikroskobik analizler ile metabolizmalarının ve morfolojilerinin bakteriler gibi olduğu gözlemlenmiştir. Daha sonra aslında gram (-) mikro bakteri oldukları anlaşılmıştır.

Dimetrodon, dinozor değildir. Yaklaşık 295 - 275 milyon yıl önce Erken Permiyen Dönemi'nde yaşamış bir synapsid cinsidir. Yaşadığı dönemde daha dinozor takımı evrimleşmemişti bile. Dolayısıyla aslında Dimetrodon, memelilere (mesela insanlara) dinozorlardan daha yakın akrabadır.

Pteranodon, dinozor değildir. Kendileri Pterosaur olarak bilinen takımın üyeleridir. Yani uçan sürüngenler olarak sınıflandırılan bu canlılar, dinozorlar takımı dahilinde değildir.

Plesiosaur, dinozor değildir. Elasmosaurus gibi halk arasında Lochness canavarı olarak bilinen cinsleri de barındıran Plesiosaur takımı, dinozor değil aslında deniz sürüngenleridir. 

Bu nedenlerle kral kobraya "kobra", dağ keçisine "keçi" denmesi halk arasında çok önemli olmayabilse de, bilimsel anlamda yanıltıcıdır.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 5
  • İnanılmaz 2
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Muhteşem! 1
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 12/08/2020 10:27:31 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/4588

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Agora
Instagram
Molekül
Evren
Kan Hastalıkları
Kalıtım
Nasa
Kitap
Lhc (Büyük Hadron Çarpıştırıcısı)
Ahlak
Su
Canlılık
Çağ
Kimyasal Evrim
Canlılık Ve Cansızlık Arasındaki Farklar
Mikrop
Kimya
Yapay Zeka
Biyolojik Antropoloji
Bakteri
Fizik
Sinirbilim
Sinir
Nükleotit
Hastalık
İspat
Enzim
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“İnsanları, kendi mantıklarıyla varmadıkları sonuçlardan mantık kullanarak kurtaramazsınız.”
Ben Goldacre
Geri Bildirim Gönder