Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Evrim Sürecinde Büyük Canlı Grupları Nasıl Oluştu? Yeni Bir Matematiksel Model Cevap Verebilir!

Evrim Sürecinde Büyük Canlı Grupları Nasıl Oluştu? Yeni Bir Matematiksel Model Cevap Verebilir! Phys.org
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Science Daily isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Bu haber 4 ay öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Uppsala Üniversitesi'nden ve Leeds Üniversitesi'nden araştırmacılar, Darwin tarafından "berbat bir gizem" olarak tanımlanmış konuya bir çözüm sunan ve modern grupların nasıl geliştiği konusundaki anlayışımızı güçlendiren, fosil kalıntılardaki çeşitlilik örneklerinin matematiksel bir modelini sundu. Araştırma, Science Advances dergisinde yayınlandı.

Fosil kalıntılardaki birçok büyük organizma gruplarının kökeni halen belirsiz görünüyor. En ünlü örneklerden biri olan çiçekli bitkiler, Darwin tarafından ''berbat bir gizem'' olarak adlandırılmıştı. Birçok modern grup aniden ortaya çıkıyor ve bu grupların ataları -tabi, eğer varsa- genelde az sayıda olup, fosil kalıntıları kısa sürede yok oluyor. Diğer taraftan, gruplar bir kez oluştuğu zaman, tıpkı 66 milyon yıl önce Kretase döneminin sonunda olduğu gibi, ''kitlesel yok oluşlar'' gerçekleşene kadar uzun süre baskın olma eğiliminde oluyorlar.

Bu tür modeller şaşırtıcıdır ve genellikle "moleküler saatin" (canlı organizmaların moleküllerinin birbirlerinden ne zaman ayrıldıklarını tahmin etmeye yarayan ayarlanmış oranlar) sonuçları ile çelişirler. Peki bu çelişki nasıl çözülebilir ve bundan ne öğrenebiliriz?

Uppsala Üniversitesi'nden Graham Budd ve Leeds Üniversitesi'nden Richard Mann, bir makalede "doğum-ölüm" adlı türleşme ve soyu tükenme sürecine dayanan, modern grupların kökeni hakkında yeni bir matematiksel model sundu. Doğum-ölüm modelleri, rastgele yok olma ve türleşme olaylarının zamanla nasıl geniş çaplı çeşitlilik örneklerine yol açtığını gösteriyor.

Budd ve Mann, modern grupların atasal yapılarının sayıca az olduğunu ve modern grupların oluşumuna neden olduklarında, atalarının soylarının hızla tükenebileceğini gösterdiler. Buna karşılık modern gruplar ise, hızlı bir şekilde çeşitlenme ve atasal yapıları "yok etme" eğilimindedirler. Dolayısıyla, şaşırtıcı bir şekilde, şu anda var olan canlılar, şimdiye kadar var olan tüm çeşitliliğin önemli bir yüzdesini temsil eder.

Bu modellerin tek istisnası, tarih boyunca en az beş kez gerçekleşmiş olan ve modern grupların oluşumunu büyük ölçüde geciktirebilen, aynı zamanda "kök gruplar" adlı atasal yapıların uzun ömürlülüğünü ve çeşitliliğini sürdüren "kitlesel yok oluşlar"dır. Kök grubu kuşlar olarak kabul edilen dinozorların muazzam çeşitliliği bunun iyi bir örneğidir. 66 milyon yıl önce, Kretase'nin sonundaki göktaşının etkisiyle, hayatta kalarak 10.000'den fazla kuş türüne yol açan küçük bir grup dışında, hepsi ölmüştü.

Yeni model, fosil kayıtlarının birçok anlaşılmaz özelliğini açıklıyor ve genelde büyük grupların kökeni hakkında doğru bir resim çizdiğini öne sürüyor. Bütün bunlar, fosil kalıntılarının moleküler saatin gösterdikleriyle büyük ölçüde çeliştiği göz önüne alındığında, moleküler saat modellerinin daha dikkatli incelenmesi gerektiğini gösteriyor.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 7
  • Muhteşem! 3
  • Umut Verici! 3
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • İnanılmaz 1
  • Bilim Budur! 0
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Science Daily | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 01/10/2020 23:22:44 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8767

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Sinirbilim
Öğrenme
Genetik
Hayvan Davranışları
Genel Halk
Astronot
Sanat
Güneş
Sağlık Bilimleri
Bilimkurgu
Sinir Hücresi
Bilgi
Stres
İletişim
Doktor
Sars Mers
Balık Çeşitliliği
Uçuş
Kanser Tedavisi
Işık
Sperm
Bebek Doğumu
Ana Bulaşma Mekanizması
Wuhan
Protein
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Konuşmadan önce düşünün. Düşünmeden önce okuyun.”
Fran Lebowitz
Geri Bildirim Gönder