Spirulina Nedir? Hangi Besin Ögelerini İçerir? Takviye Olarak Alınmalı mı?

Spirulina Nedir? Hangi Besin Ögelerini İçerir? Takviye Olarak Alınmalı mı? Pixabay
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
3 dakika
1,110 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Yediğimiz gıdaların çoğu, aslında doğrudan ya da dolaylı olarak mikroorganizmalardan gelmektedir. Sonuçta elmanın büyümesi için ağaca gereken nitrojeni de toprağa mikroorganizmalar kazandırmaktadır; etin geldiği hayvana da besini sağlayan onlardır. Ama bugün bahsedeceğimiz besin, başlı başına ve kendi başına bir mikroorganizma kolonisi! Yani saf bir tek hücreli canlı: Spirulina!

Spirulinanın "tecuitlatl" adı ile antik Aztekler döneminde kullanıldığına dair bazı bulgular vardır.[11], [12] Hatta litre başına 16 gram kabartma tozu, 2 gram potasyum nitrat, 1 gram deniz tuzu, 0.1 gram potasyum nitrat ve 0.0378 gram demir sülfat içinde, yaklaşık 8.5 pH ve 30 santigrat derecede kendiniz de yetiştirebilirsiniz.[10] Ancak bu bakterilerin bir besin ögesi olarak yeniden popüler hale gelmesinde, NASA'nın astronotların tüketimi için spirulinanın uzayda yetiştirilebilmesini önermesinin büyük etkisi vardır.[6], [7]

Bir siyanobakteri, yani mavi-yeşil alg olan "spirulina", tatlı ve tuzlu sularda yetişir ve buralardan toplanır. "Spirulina" diye tırnak içinde verdik, çünkü eskiden Spirulina cinsi olarak kabul edilen bu siyanobakteriler, günümüzde Arthrospira maxima ve Arthrospira platensis tür isimleriyle, Arthrospira cinsi altında sınıflandırılmaktadır.[9] Fakat eski isimleri halen popülerliğini korumaktadır.[8]

Reklamı Kapat

Siyanbakterilerin birçoğu, bitkiler gibi klorofil içerdiğinden dolayı fotosentez yaparak, ışık yardımıyla kendi besinini üretebilmektedir. Spirulina; çok az bir alanda, çok az bir suyla üretilebildiği ve genelde toz veya besin takviyesi şeklinde tüketildiği için kullanım kolaylığı da sağlamaktadır.

Vegan Tarifler

Spirulinanın Besin Değeri Ve Sağlığa Etkileri

Spirulina, oldukça popüler bir bitki bazlı besin takviyesi olduğu için olası sağlık etkileri üzerinde birçok araştırma yapılmıştır.[1], [2], [3] Kuru spirulina içerisinde %5 su, %24 karbonhidrat, %8 yağ, %60 kadar da protein bulunmaktadır.[4], [5] USDA'nın (Amerika Birleşik Devletleri Tarım Bakanlığı) gıda veritabanında paylaştığı değerlere göre bir yemek kaşığı (7 gram) spirulina şu besin değerlerine sahiptir:

  • 20 kalori
  • 4.02 g protein
  • 1.67 g karbonhidrat
  • 0.54 g yağ
  • 8 mg kalsiyum
  • 2 mg demir
  • 14 mg magnezyum
  • 8 mg fosfor
  • 95 mg potasyum
  • 73 mg sodyum
  • 0.7 mg C vitamini

Bunların yanında spirulina, antioksidan içerikleriyle de öne çıkmaktadır. Antioksidanlar hücresel düzeydeki oksidatif stresi azaltarak hücreleri ve DNA'yı serbest radikallerin zararlı etlilerinden koruyan bileşiklerdir. Spirulinadaki ana antiooksiddan bileşik fikosiyanindir. Bu madde, aynı zamanda spirulinaya mavi-yeşil rengini verir.

Spirulina Hapları Kullanılmalı mı?

Kimilerince spirulina B12 vitamini kaynağı olarak pazarlansa da, spirulina içerisinde B12 vitamini bulunmaz ve bu nedenle bu siyanobakteriler (ve onlardan üretilen haplar) bir B12 vitamini kaynağı olarak kullanılmamalıdır. Bu canlılar içerisinde B12 vitamini değil, "sahte B12 vitamini" olarak bilinen Coα-[α-(7-adenil)]-Coβ-siyanokobamid bulunmaktadır. Bu vitamin, insanlarda biyolojik olarak inaktiftir, yani kullanılamaz - ki 2009 yılında vejetaryen diyetler hakkında görüş bildiren Amerikan Diyetetik Derneği, spirulinanın B12 kaynağı olarak kullanılmaması gerektiğini vurgulamıştır.[15] Benzer şekilde, akademik literatür de spirulinayı bir B12 vitamini kaynağı olarak görmemektedir.[13], [14]

İçerdiği faydalı bileşiklerle spirulinanın "kötü" (LDL) kolesterolü düşürdüğü ve bu yüzden kalp hastalıkları riskini düşürdüğü, antioksidan içeriği yüksek olduğu için kanseri önleyici özellikte olduğu ve kan basıncını düşürdüğü yapılan kllinik çalışmalarca gösterilmiştir. Ancak ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri, spilunanın insanlardaki herhangi bir sağlık durumunu takviye edici olarak önerilebilmesi için yeterince akademik çalışma olmadığını vurgulamaktadır; yani spirulinanın insanlar için gerçekten bir faydası olup olmadığını söylemek için daha fazla araştırma gerekmektedir.[16]

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Hatta düzgün şartlar altında üretilmeyen spirulina tabletlere, siyanobakterilerce üretilen mikrosistin isimli toksin bulaşabilmekte ve bu hapları tüketenlerde ishal, gaz, baş ağrısı, kas ağrısı, yüz kızarması ve terleme gibi semptomlara sebep olabilmektedir.[21], [23] Uzun süreli kullanımda karaciğer hasarına yol açabilmektedir.[22] Bu şekilde kontamine olmuş haplar, çocuklarda ve gebe kadınlarda ölüme neden olabilmektedir.[16] Benzer şekilde, fenilketonuri hastalığı olan kişiler, yüksek fenilalanin içerebilen bu haplardan uzak durmalıdır.

Buna karşılık, yapılan çalışmalar spirulinanın, besi hayvanlarına besin kaynağı olarak verilebileceğini göstermektedir: Tavuklar gibi küçükbaş hayvan yemlerinin %10 kadarı, bıldırcın gibi kuşların besinlerini %4 kadarı spirulina olabilir.[17], [18] Ayrıca domuz ve tavşan yemlerine de spirulina %10 oranında karıştırılabilir.[19], [20]

Okundu Olarak İşaretle

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

İlginizi Çekebilecek Sorular
Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 8
  • İnanılmaz 3
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 25/10/2021 01:54:05 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10549

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Sars-Cov-2
Kertenkele
Botanik
Tardigrad
Bitki
Genel Halk
Tekillik
İhtiyoloji
Doğal
Astronot
Wuhan Koronavirüsü
Sars-Cov-2 (Covid19 Koronavirüs Salgını)
İstatistik
Böcek
Hafıza
Teyit
Acı
Canlı
Protein
Tüy
Psikoloji
Dil
Bağışıklık
Evrimsel Tarih
Ölçüm
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın