Bu Reklamı Kapat
Sorulara Dön
4

Takıntıların bilimsel bir sebebi var mı? Takıntılardan nasıl kurtuluruz?

Mesela güne başlar başlamaz bizi özel kılan kendi adımızı söyleyerek başlıyoruz diyelim. Güne başka bir kelime ile başladığımızda bu bizi oldukça rahatsız ediyor ve oldukça saçma olsada günümüzün kötü geçeceğini düşünüyoruz. Bu giderek alışkanlık haline geliyor ve bizi görenler bizim sağlıklı biri olmadığımızı düşünüyor. Neden takılıyoruz
158 görüntülenme
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
3 Cevap
Kabul Edilen Cevap
Yusuf Baha Köksal
Yusuf Baha Köksal Psikoloji ve Nöroloji Üzerine Okumalar Yapıyorum.

Takıntıları iki farklı şekilde kategorize edebiliriz. Birincisi zararsız takıntılar. Burada ritüele dayalı bir dopamin arayışı görürüz, güne yatağınızı toplayarak başlamak size dopamin sağlar ve başarılı hissedersiniz. Bu hazzı tekrar yaşamak adına ertesi gün yine yatağınızı toplarsınız. Bu gibi eylemleri tekrarlamadığınızda genelde aşırı bir rahatsızlık yahut dayanılmazlık duymazsınız. Ve bunun sonucunda iyi hissedersiniz.

Zararlı sayılan kategori, tekrar eden düşüncenin, takıntının (obsesyon) tamamlanmasına karşı duyulan güçlü ve zorlayıcı itkidir (kompulsif). Buna psikolojide Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) denir. OKB'ye bağlı itki ve düşüncelerde kişi bunların sonucunda iyi hissetmek yerine genelde bundan rahatsızlık duyar. Günlük hayatta gördüğümüz temizlikle ilişkili olan bozukluklar, tikler, tırnak yeme (patolojik derecede) bunlara örnek verilebilir. Psikolojide tanı koymak için sıkça başvurulan DSM V Tanı Koyma El Kitapçığı'na göre OKB tanısı koyulması için şunlar gereklidir;

Bu Reklamı Kapat

'' A- Kapsama: Takıntı düşüncelerinin, zorlantı davranışlarının ya da her ikisinin de birlikte birlikte bulunması gerekir.

B- Kapsama: Takıntılar ya da zorlantılar, kişinin zamanınıalır (örn. günde bir saatten çok zamanını alır) ya da klinik açıdan belirgin bir sıkıntıya ya da işlevsellikte düşmeye neden olur.

Bu Reklamı Kapat

C- Dışlamalar:

1-Takıntılar ya da zorlantılar, başka bir ruhsal bozuklukla daha iyi açıklanabiliyorsa, bu tanı konamaz. Takıntı-zorlantı belirtileri bir maddenin ya da başka bir sağlık durumunun fizyolojiyle ilgili etkilerine bağlı ise, yine, bu tanı konamaz.

2-Kişi istemeden gelen düşüncelerinden, eyleme iten itkilerinden ya da imgelerinden (hayallerinden) hoşlandığını söylüyorsa, bu belirtiler takıntı-zorlantı bozukluğu için tanı ölçütlerini karşılamaz. Bunun yerine, madde kullanım bozuklukları, kişilik bozuklukları ya da cinsel sapkınlık bozuklukları tanıları düşünülmelidir.

3-Kişi, istemeden gelen, düşüncelerinin, eyleme iten itkilerinin ya da imgelerinin (hayallerinin), daha çok gerçek yaşam sorunlarıyla ilintili olduğunu söylüyorsa, bir kaygı bozukluğu tanısı düşünülmelidir.

D- Niteleyiciler/Belirleyiciler:

-İçgörüsü iyi ya da oldukça iyi: Kişi, inanışlarının kesinlikle ya da olasılıkla gerçek olmadığının ayrımındaysa, bu belirleyici kullanılır.

-İçgörüsü kötü: Kişi, inanışlarının olasılıkla gerçek olduğunu düşünüyorsa, bu belirleyici kullanılır.

-İçgörüsü yok/sanrısal inanışlar: Kişi, inanışlarının gerçek olduğuna kesin olarak inanıyorsa, bu belirleyici kullanılır.

Bu Reklamı Kapat

-Tikle ilişkili: Kişi, o sırada ya geçmişten beri, bir tik bozukluğu tanı karşılıyorsa, bu belirleyici kullanılır.[1]

Yapılan çalışmalara göre OKB hastalarının, bu bildirimler esnasında orbifrontal korteksinde ve bazal ganglianın bir parçası olan caudate nukleus içinde anomalik bir aktivite tespit edilmiştir. Özellikle bu bölgelerde bulunan lezyonlar, OKB'yi tetikler vaziyette olabiliyorlar. Aynı zamanda; korteks, basal ganglia çemberleri, amigdala ile beraber ödül-ceza sistemi tabanlı bir ağ ile alışkanlıkları öğrenme ve tekrar etme düzenini etkileyerek bu tekrar edici itkileri ortaya çıkarıyor.

231 görüntülenme

Kaynaklar

  1. E. Köroğlu. (2016). Kolay Dsm-5: Dsm-5'I Kavrama Ve Uygulama Kılavuzu. ISBN: 9786057070524. Yayınevi: HYB Yayıncılık-Boylam Psikiyatri Enstitüsü. sf: 31-32.
  2. A. M. Graybiel S. L. Rauch. (2022). Toward A Neurobiology Of Obsessive-Compulsive Disorder. Neuron, sf: 343-344. doi: 10.1016/s0896-6273(00)00113-6. | Arşiv Bağlantısı
Bu cevap, soru sahibi tarafından kabul edilmiştir. Ancak bu, cevabın doğru olduğunu garanti etmez.
5
  • Raporla
Cevap
Alperen Yuncu
Alperen Yuncu Meraklı bilim insanı

Psikoloji ile ilgili birçok şeyde olduğu gibi basit bir cevabı olmayan bir soru. Takıntıların çeşitli sebebi olabilir nadiren fizyolojik bir durumdan kaynaklanır. Evrimsel açıdan bazı şeyleri takıntı haline getirmek hayatta kalmanın refleksel bir mekanizmasıdır ama her zaman olduğu gibi fazlası hayatı yaşanmaz hale getirebilir. Normalin üzerinde (ney normaldir? ney değildir?) takıntı sahibi olmanın çok çeşitli sebepleri olabilir.

Takıntıdan nasıl kurtuluruz? sorusu çok önemli bu -Evrim Ağacı gibi güvenilirliğinden emin olduğunuz web siteleri dahil- cevabının websitelerinde aranmaması gereken bir soru. Kurtulmak istediğiniz bir takıntınız varsa profesyonel yardım alınız.

Bu Reklamı Kapat

2
  • Raporla
Cevap
Yasin Kayalar
Yasin Kayalar Bilim ve felsefe okuru

Takıntılarla baş edebilmenin yolu düşünce biçimini değiştirmek ve kendi kendine telkindir. Bir konuda neden takıntılarıniz olduğunu öncelikle sorgulamalı ve kendinizi tanımalısınız. Takıntı yaptığınız konuda sizi takıntıya yönlendiren önceki ardıl düşünceleriniz vardır. Kendinize yönelirseniz bunun sebeplerini bulabilirsiniz. Bu düşünceler yüzünden siz o konuda hep aynı biçimde düşünmeye eğilim gösterirsiniz. Önceki bu ardıl düşüncedeki düşünce biçimini değiştirirseniz ve buna ilişkin kendinize telkinde bulunursanız takıntıdan kurtulabilirsiniz. Bu ardıl düşünceye örnek vermek gerekirse: siz elinizi çok sık yıkayan biriyseniz farkında olmadan elinizin çok basitçe ve kolayca kirlendiğıne dair bir ön kabul ve düşünceye sahipsiniz demektir. Bu ön kabulü ve yaklaşımı değiştirir ve aşarsanız takıntıdan kurtulabilirsiniz. Bunun içinde bu ön kabulü aşmanızı sağlayacak şekilde sürekli kendinize bunu telkin etmeniz ellerinizin bu kadar basit şekilde kolayca kirlenmemiş olacağını söylemeniz gerekir. Ve zamanla da bu telkinle düşünceleriniz değişir ve takıntıdan kurtulduğunuzu görürsünüz.

Bu yazdıklarım takıntıların aslında sebebini de kendi içinde içeriyor. Sebep insanda oluşan düşünce kalıplarıdır.

Bu Reklamı Kapat

2
  • Raporla
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
İlginizi Çekebilecek Sorular
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Alıntı Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et