Evrim Ağacı Soru & Cevap
Reklamı Kapat
Puan Ver
8
Puan Ver

Soyu tükenmiş canlıların filogenetik ağaçta olan yerleri nasıl belirlenir?

Fosillere bakılarak ne tür bir yöntemle belirlenir?

1
137 görüntülenme
Teşekkür (5)
Hatırla (5)
Takip (3)
Paylaş
Reklamı Kapat
1 Cevap

Bir fosilin filogenetik ağaçta yerinin belirlenebilmesi için öncelikle o fosilin ne fosili olduğunun belirlenmesi gerekmektedir. Fosilin türünün belirlenmesine kadar ilerleyen kimlik tespiti öncelikle morfolojik özelliklere bakılarak başlar. Çeşitli bilim dallarından fosil bilimciliğe geçiş yapmış bilim insanları bilgileri doğrultusunda fosilin dış görüntüsü incelerler. Ancak buradaki dış görüntüsü sözünün basit bir olay olduğunu düşünmemek lazım zira konu hakkında bilgi sahibi olmayan bir insanın fark edemeyeceği ancak bir fosil bilimciye göre bariz bir şekilde ortada olan farklılar mevcuttur. Buna örnek vermek gerekirse reçine içinde iyi durumda saklanmış bir peygamberdevesi fosilini söyleyebilirim. Fosil morfolojisi alanında uzman birisi olmadığım için bahsettiğim peygamberdevesi fosilini günümüzde yaşayan bireylerden ayırt edememiştim. Ancak sonrasında yapılan açıklamalarda böceğin pençe boyu, kanat yapısı, bacak uzunluğu gibi bir çok etken olduğunu ve bunu fark edemememin normal olduğunu anladım. Burada işin içine uzmanlık giriyor, bir fosil bulunduğu zaman bilim insanları çeşitli gözlemler yaparak söz konusu canlının türüne kadar tanımlayabilirler. Yeni bir tür söz konusu olduğunda ise yine gözlemlere başvurulur. Zaten o canlının belli bir takson basamağına kadar yerini belirleyebilirler buradan sonrası ise yeni bir tür olup olmadığını anlamak için "Diğer türlerde bir arada bulunmayan özellikler bu türde bir arada mı, normalde bir arada olan özellikler bu türde yarı eksik veya tamamen eksik mi?" tarzı düşünceler ile gözlemler yapılır ve yeni canlı tanımlanır.

Yakın dönem fosillerinden genetik materyaller de elde edilebilmektedir. Bu durumda ise iş iyice kolaylaşmakta ve yapılan karşılaştırmalar sonucu canlının kimliği tespit edilebilmektedir. Ayrıca fosillerin belli yöntemlerle ne kadar eski olduğu tespit edilebilir. Bu yaş hesaplaması da bu canlıların evrimsel süreçteki yerlerini bulmamıza yardımcı olur.

Diyelim ki elimizde bir fosil var. Bu fosili incelediğimizde uzuvları ve bir omurgası olduğunu görüyoruz. Yani canlı omurgalı bir hayvan. Biraz daha incelediğimizde ön uzuvlarının kanat şeklinde olduğunu görüyoruz bu durumda canlının kanatlara sahip olduğunu düşünebiliriz. Yani canlı kuş olabilir, bir çeşit uçan memeli olabilir... Bu şekilde canlının yerini arayacağımız alanı daraltmış olduk. Ağız ve diş yapısını incelediğimizde ağzının gaga şeklinde olduğunu fark ediyoruz. Demek ki bu bir kuş olabilir. Süreç bu şekilde uzar gider

Ben bu konunun uzmanı olmadığım için burada çok yüzeysel şekilde bir süreç yazdım. Asıl uzmanlar incelemelerini yaparken kafatası ölçümleri, uzuvların ölçümleri, parmak yapısı, diş yapısı ve daha bir çok ince ayrıntıya girerek işlerini yaparlar.Yukarıda peygamberdevesi örneğinde de belirttiğim gibi bizim fark edemeyeceğimiz ancak uzmanlar için ayırt edici özellikler var ve bu özellikler önemli roller oynuyorlar. Çünkü türler arası farklılaşma çok ufak özellikler ile de sağlayabilmekte. Doğada bu şekilde karıştırılan çok canlı var. En basitinden oluklu kertenkelelerin yılan sanılmasını örnek verebilirim. Bilmeyen bir göz için iki canlı da uzuvsuz uzunlamasına bir vücut yapısına sahip ve aynı sanılabilir lakin bu iki canlı grubu çok farklıdır.

162 görüntülenme
Kabul Edilen Cevap
Puan Ver
5
Puan Ver
Teşekkür (3)
Paylaş
5

Kaynaklar

  1. Fosiller Hangi Yöntemler Kullanılarak Ayırt Edilir? Sitedeki bu yazıyı okuyarak daha fazla bilgi edinebilirsin
  2. AGI/How do paleontologists identify fossils?
Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Rahatlıkla söyleyebilirim ki hiç kimse kuantum mekaniğini anlamamaktadır.”
Richard Feynman