Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Sorulara Dön
Emirhan Durmuşkaya
Üye
0

Pozitif ve negatif özgürlük nedir?

1,210 görüntülenme
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Tüm Reklamları Kapat
2 Cevap
Asım Esen
Asım Esen
7K UP
Düşünür

Dünyadaki çoğu yönetim biçimi veya ideoloji "özgürlük" tanımını kullanır. Çünkü özgürlük tanımı insanın kulağına her zaman hoş gelen bir tanım olmuştur. Bu yüzden yönetim biçimi ve ideolojilerin çoğu özgürlük vaadi verir. Peki, özgürlük kavramı her zaman iyi bir şey mi, özgürlüğün hiç mi negatif bir yanı yok? Bu soruya cevap vermek için önce özgürlüğün tanımına bakalım. Özgürlük; her türlü dış etkiden bağımsız olarak insanın kendi iradesine, kendi düşüncesine göre karar vermesi durumudur.

Evet, özgürlüğün pozitif olan tarafları var fakat özgürlüğün negatif tarafları da mevcut. Mesela bir insanın canına kıymak veya hırsızlık yapmak da bu anlamda özgürlük kavramının içine giriyor. Sonuçta bu eylemlerde insanın kendi iradesine dayanarak verdiği kararlar.

Tüm Reklamları Kapat

212 görüntülenme
3
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
  • Paylaş
Esat Kudret
Esat Kudret
110K UP
Akıl yürütmeyi öğrenmeye çalışan bir öğretmenim.

Uzlaşmaz çelişkileri uzlaştırmak beyhudedir!

Toplumsal yapımız iki şey üzerine oturur. İlki alt yapı dediğimiz ve hayatta kalmamız için zorunlu olan maddi temeldir. Buna üretim ve üretim ilişkileri denir.

Tüm Reklamları Kapat

İkincisi bunun üzerine oturan (üst yapı) çatıdır. Kültürel evrimimizin tamamıdır. Bilimimiz, sanatımız, müziğimiz, edebiyatımız, kendimizi gerçekleştirme arzumuz, saygın kimlik edinme arayışımız, ahlakımız vb.

Alt yapı olmadan üst yapı var edilemez. Aç bir insan saygınlık derdine düşmez.

Tüm Reklamları Kapat

Açıkta bir insan bilim ile uğraşamaz. Hayati ihtiyaçlarını karşılayamayan bir insan sanatı dert edinemez.

Bugün bu yapıyı inkarın ve sanki birbirinden bağımsız ele almanın mümkünü varmış gibi bir çaba beyhude bir çabadır ve akla, bilime uygun değildir.

Yine bugün bir evin temeli (altyapı) ile çatısının (üstyapı) bir arada olamayışının, yani insanın insanca yaşayamayışının temelinde sömürü yatar.

Dünyada özel mülkiyet ve üretim araçlarına sahip olmanın yarattığı azgın sömürü var olduğu sürece bu iki yakanın bir araya gelmesi mümkün değildir. Bu durum doğal olarak sürekli toplumsal çalkantılara ve ekonomik-siyasi krizlere gebe bir durum yaratır.

Haliyle egemen de bunu mümkün olduğu kadar öteleyebilmek için manevra üstüne manevra yapar. Ancak aç gözlülüğünden asla taviz vermek istemediği için ve var olan durumun gerçekliğini değiştirme niyeti de olmadığı için, toplumu zaptu rapt altına alabilmenin ve sosyal patlamalar ile krizleri önleyebilmenin farklı yollarını arar.

Uyutur, manipüle eder, sahte gerçeklikler yaratır vb. Negatif ve pozitif özgürlük bunlardan sadece biridir. Uzlaşmaz olan yaşamsal olanı uzlaştırma derdi ile , aynı kulağı arkasından dolanarak tutmak gibidir.

Oysa ustalar adını net koymuştur. Uzlaşmaz çelişkiler uzlaştırılamaz. Çünkü biri var iken bir diğeri var olamaz. Hem sömürü hem eşitlik, hem tahakküm hem özgürlük aynı anda var olamaz.

Efendi, kölesi olduğu için efendidir. Köle onun hem sermayesidir hem de hizmetkarı. Burada kölenin özgür olması efendiliğin olmaması anlamına gelir. Efendinin varlığını sürdürmesi de özgürlüğün olmaması.

Tüm Reklamları Kapat

Bunları bir araya getirebilmenin tek yolu kalır. Gerçekliği çarpıtmak ve miş gibi yapmak. Kavramları doğasından uzaklaştırıp sakız gibi bir o yana bir bu yana çekmek. Somut olanı soyutlaştırıp dilediğince eğip bükmek.

Bunun günümüzde en bilinen karşılığı liberalizmdir.

Özeti; yapabileni bırakın yapabilsin, geçebileni bırakın geçebilsin. (bireyin özgür olmasını ve ekonomik güçler arasında özgür yarışmayı, devletin bireyler, sınıflar ve uluslararasındaki ekonomik ilişkilere karışmamasını isteyen siyasal ve ekonomik öğreti.)

Eee ya yapamayanlar ve geçemeyenler. Onlar da sahte bir özgürlük ile kendilerini teselli etsin. Kavramlarla oynar ve onlara “varsayın ki özgürsünüz” deriz. Ya tutarsa…

Tüm Reklamları Kapat

Bu kavramların mimarı İsaiah Berlin’dir. Negatif özgürlük onun için engellenmeden eylemde bulunmak pratiğini değil sadece ihtimalini içerir ve bunu temel alır. Yani der ki ; varsın haklarınız ve özgürlükleriniz kağıt üzerinde yazılı olsun. Velev ki hiçbir zaman bunları kullanamasanız da.

Pozitif özgürlüğü ise daha az tercih edilen olarak ve kişinin kendi benliği ya da iradesi üzerinde kurduğu hakimiyet ile sınırlar. Yani insanı yaşadığı toplumdan ustaca bir sihirbazlıkla koparıp onu yalıtır ve ona aç kalmakta, yoksul olmakta, açlıktan ölmekte özgürsün. Bu senin yaşamın, tercih senin der. Özeti budur…

Ayrıntılı bilgi için ayrıca bakınız:

* Isaıah Berlın: İki Özgürlük Arasında/ on iki levha yayıncılık

*Karl Marx : Felsefenin Sefaleti / sol yayınları

198 görüntülenme
0
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
  • Paylaş
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Çernobil'den Sonraki En Büyük Felaket Kapımızda!
Çernobil'den Sonraki En Büyük Felaket Kapımızda!
Kızıl Cin: Türkiye'ye Düşen Nadir Yıldırım!
Kızıl Cin: Türkiye'ye Düşen Nadir Yıldırım!
Plasebo: Sadece İnanarak Hastalıklardan Kurtulabilir miyiz?
Plasebo: Sadece İnanarak Hastalıklardan Kurtulabilir miyiz?
Özgür İrade: Aldığımız Kararlarda *Gerçekten* Özgür müyüz?
Özgür İrade: Aldığımız Kararlarda *Gerçekten* Özgür müyüz?
Arabada/Gemide Neden Mideniz Bulanıyor (Araç Tutuyor)?
Arabada/Gemide Neden Mideniz Bulanıyor (Araç Tutuyor)?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close