Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Sorulara Dön
9

İnsan türü olarak neden müzik dinleriz ve bunun atalarımızdaki temelleri nedir?

Neden müzik dinlemekten zevk alıyoruz? Son zamanlarda kafamı kurcalayan bir soru bu. Bunun temelleri neye dayanıyor? Bu soruları acaba Balina gibi türler üzerinde çalışarak cevap verebilir miyiz? Çünkü bildiğimi kadarıyla Balinalar da müzik diyebileceğimiz şekilde iletişim kurarlar.
4,070 görüntülenme
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Tüm Reklamları Kapat
4 Cevap
Çınar Ege Bakırcı
Biyolog

Müzik, biz insanlar için yaşamımızda büyük yer kaplayan kompleks sesler kaynağıdır. Yaşamımızın her alanında müzik vardır; eğlenmek, rahatlamak ya da bize çağrıştırdığı anıları hatırlamak istediğimizde vs. duygularımızı ifade eden en güzel araçlardan biri olduğu için müzik dinleriz.

Müzik dinlemeye başladığımızda beynimizin neredeyse bütün bölümleri etkilenmektedir. İlk olarak müzik, işitsel kortekse ulaşarak burada en temel unsurlarına (perde, tını, süreklilik vs.) ayrıştırılır. İşitme korteksi, müzikal bilgi akışını parçalarına ayırabilmek için beyincik (serebellum) ile birlikte çalışır. Beyincik, amigdala (beynin duygusal merkezi) ve ön (frontal) lobla bağlantılıdır. Müzik dinlerken beyindeki zevk merkezi olan nükleus akumbens harekete geçerek iyi hissetmemizi sağlayan nörokimyasal dopamini serbest bırakır. Bu kimyasal çok sevdiğimiz bir şeyi yerken veya orgazm olurken salgılanan kimyasaldır. Ayrıca, müzik dinlerken beyinde endorfin de salgılanmaktadır. Bilindiği üzere ağrı çekerken ya da stres halindeyken endorfin salgılanması artar ve endorfin doğal bir ağrı kesici gibi çalışır. 

Tüm Reklamları Kapat

1,057 görüntülenme

Kaynaklar

  1. Yazar Yok. Evrim Ağacı. (5 Ekim 2019). Alındığı Tarih: 5 Ekim 2019. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı
5
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Ozan Dark
Ozan Dark
7K UP
Sıradan Bir Evrimsel Biyoloji Araştırmacısı
Orijinal Soru: Neden müzik dinlemeyi severiz bunun evrimsel bir açıklaması var mıdır?

Amatör bir araştırma olsa da, bende 1 yıla yakındır bu konuyu araştırıyorum. Bu konu da önde gelen en bilindik isimlerden bir örnek vermem gerekirse: Bu kişi Steven Pinker olur.

Üzerinde bulundugumuz konu çok uzun ve açık uçlu bir konu olduğundan burada çok ayrıntısına girmeden, anlatabildiğim kadar açık ve anlaşılır bir şekilde anlatmaya çalışacağım. (Steven Pinker ve bilim de bu konuda olanlardan biraz bahsettikten sonra kendi fikirlerimle birleştirdigim bir kaç şeyle yazımı bitirmeyi planlıyorum).

Tüm Reklamları Kapat

Steven Pinker'in bu konuda yazdıgı ve söyledigi sözlerden yaptıgı konuşmalardan bahsetmek gerekirse müziğin dille düşündügümüzden fazla baglantısı oldugunu ve pek fazla evrimsel bir tarafı olmadıgını söylüyor. Ama bununla birlikte, müzik konusunda yaklaşık 6 hipotezi var. (fakat çok uzun süre önce araştırdıgım için kaynakları bulamadım oyüzden burada bunlardan bahsedemiyicem). Fakat elimde olan Richard Dawkins ile olan bir konuşmasından bir parça alabiliriz.

"Müzik hayatımızda ne kadar önemliyse, ne kadar bize keyif veriyorsa onu sosyal durumlarımıza okadar yansıtıyoruz. Bu şeyleri yapmak zorunda olanın neden müzik oldugu tamamen belirsiz. Notalar, ritm, harmonik ilişkiler neden bizim için çoğu şey de bir çözüm olsun?

Tüm Reklamları Kapat

Müziğin diger adaptasyonların bir yan ürünü olması mümkün. Primat evrimine bakacak olursak duygusal çağrışımların yan ürünü olan vücut faaliyetlerinin optimum bir seviye de ritim tutarak oluşan iç çekişler, iniltiler, gülüşler, aglamalar vb. Muhtemelen bunlar motor kontrolün bir ürünü. Müziğin yaptığı şey belkide, burada beynim tüm parçalarını birleştirmek, belkide müzik bir dogal uyarıcıdır ve bu bizi keyiflendirir. En azından bu benim başka bir hipotezim. (konuşmanın sonra ki kısmında herşeyin doguştan olmadıgı ile ilgili işittigimiz seslerle alakalı çok karışık bir örnek veriyor orayı çeviremedik orayı anlatmamız yanlış olur şuan). Tüm kültürlerde bildigim kadarıyla insanlar hep müzikle yaşıyor hayatını, birçok motor aktivitesiyle alkışlıyorlar, dans ediyorlar, sallanıyorlar. Vücudumuzun dirence bağlı bir ritmi var. (kazma, vurma, koşma)".

Konuşmadan aldıgımız bu parçayı özetleyecek olursak, kısaca aslında müziğin evrimsel de olabilecegini söylerken, yanı sıra (tam çeviremedigimiz kısmında) aslında sadece öğrenilebilen birşey olabilecegini söylüyor.

Konuya açıklık getirecek olursak evrimsel olup olmadıgı bir kaç yüzyıldır hala tartışılıyor (bunun nedeni şuana kadar evrimsel olup olmadığını kanıtlayabilen deney ve gözlem bulunmamasıdır. Bilim insanları müziğin evrimsel kısmına, kökenine bakmaktan ziyade daha çok insanlarda, diger hayvanlarda yarrattıgı etkileri gözlemlemeleridir). Ve böylelikle aslında bu konunun pekte yeni olmadıgını görüyoruz.

Bulabildigim başka bir kaynaktan edindiklerime geçelim.

Müzikle doguyoruz, müzikle büyüyoruz-büyütüyoruz, müzikle ölüyoruz. Her kültür de müzik barınır, türleri ne kadar farklı olsa da müzik yaşamımızın heryerindedir. Müziğin evrimsel mi yoksa sadece bir öğreti mi oldugunu ayırt etmek çok zor bunun nedeni beyinde uyandırdığı bölgeler, endokrin de yarrattıgı hormonal degişikler, aynı çiftleşme gibi, yemek yeme gibi ve bu bize onun çok bariz bir şekilde evrimsel oldugunu söylüyor gibi, fakat yıllar önce öğrenilmiş bişey olup bu zamana kadar süregelmişte olabilir. İşte asıl olay bu.

Oliver Sacks'ın Müzikofili isimli kitabında "Normal yaşamımızda ki seslerin gelişi güzel sıralanışı" diye bir tabiri var. İnsanların böyle müziğin evrimsel olmadıgını savunmasının nedeni de bildiginiz üzere edinilmiş evrimsel bir güdünün türün yaşamından kaldırılmasının onun hayatta kalamıyacagı anlamına gelir. Çünkü türümüz için evrimsel olan şey türümüzün devamını sağlamak için bu zamana kadar gelen sürede kazanılmış birşeydir. Yani benim görebildigim kadarıyla sordugunuz gibi evrimsel mi, degil mi kesin bir yanıt şuan ortada yok. Dedigim gibi tartışmalar hala devam ediyor.

-Şimdi edindiklerimle kendi birkaç fikrimi yazacağım.

Memeliler kuşlar özellikle insan üzerinde çok enteresan etkilere sahip olan bu ritmik frekans akışının evrimsel kökeni hakkında bir çok varsayım bir çok teori bulunmakla birlikte beyinde uyandırdığı bölgelere hormonal sistemde ki yarattığı degişiklere ve daha bir çok etkene bakılarak her akıldan bir varsayım çıkartılabilir. Bir literatür taraması yaparsanız bu konu üzerinde çok fazla durulmadıgını ancak müziğin insan üstünde ki, diğer hayvanlar ve bitkiler üstünde ki etkilerinin gözlemlenip araştırılan deneylerin literatüre girdigini görebilirsiniz…

Tüm Reklamları Kapat

Müziğin evrimsel bir süreç olduğuna dair bir kaç kanıt gösterebilmek adına çok bariz olarak cinsel ilişki sırasında ve yemek yerken beyin de aktif hale gelen nukleüs akumbens’ in (ödül yönetim merkezi) ve bununla birlikte bir çok bölgenin çok entere bir şekilde müzik dinlerken de yoğun bir şekilde aktif olduğu bunun yanı sıra endorfin, dopamin gibi hormonların da salgılandığı gözlenmiştir. Bunu göz önünde bulundururarak şöyle düşünebilir miyiz?; Üreme yani cinsel ilişki, yemek yeme bunlara baktıgımızda hepsinin canlı yaşamın varlığının başlarından beri süre gelen bir tarihi vardır, öyle degil mi? Ve bu faaliyetlerin gerçekleştiği sıra beyinde aktif olan bölgelerin, çoğu insanın sevdiği müziği dinlerken ya da çok estetik bir klasik müzik dinlerken de aktif olması bu varsayım için çok güzel bir kanıt olduğu söylenebilir.

Bunlardan ayrı olarak bazı araştırmacıların bulunduğu varsayımlara bakacak olursak çok zekice çıkarımlar olduğunu düşünebiliriz. Ama buna rağmen çürütülebilirliği de yüksek olan varsayımlarda olabilirler. Örnek olarak Örebro Hastanesi Akciğer Kliniğinde çalışan Matz Larsson, Animal Cognition dergisindeki bilimsel yayında varsayımını açıklıyor; doğada tehlikenin tam ortasında sessiz bir avcı peşimizdeyken eğer bir kaç bireyden oluşan bir grup halindeysek adımlarımızı aynı anda ritmik bir şekilde atarak etrafı tehlikeyi avcıyı daha iyi duyabilmemizi, tespit edebilmemizi sağladığından ödül olarak beynin dopamin (ödül molekülü) salgımasından dolayı ritmik frekans akışıyla dopaminin nukleüs akumbens bölgesinin bir bağlantısı olduğu gerekçesiyle bir av gününün zaferle sonuçlanmış gecesinde ateşin etrafında grup halinde ritmik bir şekilde adım ve alkışlarla aynı ortamı yarattığından dolayı bireyde dopamin salgılandığı ve müziğin (ritmik frekans akışının) bugüne kadar böyle evrilerek geldigini söyler.

Ancak bu varsayımı doğru kabul edersek neden kuşlar gibi, diger memeliler gibi farklı türlerde, örneğin kuşlarda ritmik bir kulak vardır, bunun sebebi ne olabilir? Herşeyden önce en garibi kuşlarda estetik ritmik frekans akışının diğer türlerden farklı olarak cinsel seçilim yolunda geliştiğini görürüz en azından çoğu türünde. Ciddi anlamda herşeyden önce cevaplanması gereken büyük sorulardan birinin bu olması gereklidir.

Son olarak değineceğim konu, insanın çok iyi çizilmiş bir tabloya ya da örüntüsü çok güzel ilerleyen ve biribirini tekrar eden desenlere baktığında onu etkiliyebilir ve buda kişiye dopamin, serotonin salgılatan desenler tablolar olabilir. Yani kısacası iş sadece müzikte olmayabilir. İnsan, doğa, ritmin etkisi altında kalan diğer canlı türleri…

Tüm Reklamları Kapat

“Bence” müzikten ziyade hayatın heryerinde, doğada ritmik akışa karşı çok ilginç bir evrimsel güdü yatmakta ve bu evrimsel güdü bir şekilde insanın elle alet üretebilmesiyle birlikte müzik yapmaya yöneltmiş ve ordanda ritmik güdüye karşın diğer canlılarda da müzik konusunda etkisini göstermiş olmalıdır. Kısacası demek istediğim, konu müzik degil ritme karşın evrimsel bir güdünün var olduğudur…-

(Birkaç konu daha vardı fakat eskiden araştırdıgım için kaynakları bulamadım bulabilseydim burada bahsedebilirdim)

Kaynakça

https://evrimagaci.org/insanlar-neden-muzikaldir-1657

Tüm Reklamları Kapat

https://evrimagaci.org/muzigin-beynimizde-yarattigi-etkiler-7504

https://t24.com.tr/k24/yazi/muzik-beyin-ve-evrim,1741

https://youtu.be/hausB9-lYFI

1,326 görüntülenme

Kaynaklar

  1. Yazar Yok. İnsanlar Neden Müzikaldir? . (27 Mayıs 2020). Alındığı Tarih: 27 Mayıs 2020. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı
  2. Yazar Yok. Müziğin Beynimizde Yarattığı Etkiler. (27 Mayıs 2020). Alındığı Tarih: 27 Mayıs 2020. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı
  3. Yazar Yok. Müzik Ve Evrim. (27 Mayıs 2020). Alındığı Tarih: 27 Mayıs 2020. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı
  4. Yazar Yok. Richard Dawkins Ile Steven Pinker Konuşması (Ingilizce). (27 Mayıs 2020). Alındığı Tarih: 27 Mayıs 2020. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı
3
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Taylan Dursun
[Bu unvan, uzunluk nedeniyle silindi.]

bizim müzik dinlememizin sebebi yaşadığımız duygularla alakalı yani atalarımız bile zamanında müzik yaptılar ama bunun amacı ise haberleşme gibi vb. şeyleridir. mesela bir disko müziğinde çok mutlu hissedip beynimizden endorfin yani diğer adıyla mutluluk hormonu salgılanır, tabii müzik bizim süm hislerimizi tüm duygularımız etkileye bilir ve bazı durumlarda mutluluk vermez.

278 görüntülenme

Kaynaklar

  1. PDR. Neden Müzik Dinleriz. (25 Eylül 2017). Alındığı Tarih: 31 Mayıs 2021. Alındığı Yer: rehberlikservis | Arşiv Bağlantısı
0
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Cebrail Kudüs
Cebrail Kudüs
4,715 UP
Üniversite Okuyorum
Orijinal Soru: Neden müzik dinlemeyi severiz bunun evrimsel bir açıklaması var mıdır?

Müzik, biz insanlar için yaşamımızda büyük yer kaplayan kompleks sesler kaynağıdır. Yaşamımızın her alanında müzik vardır; eğlenmek, rahatlamak ya da bize çağrıştırdığı anıları hatırlamak istediğimizde vs. duygularımızı ifade eden en güzel araçlardan biri olduğu için müzik dinleriz.

Müzik dinlemeye başladığımızda beynimizin neredeyse bütün bölümleri etkilenmektedir. İlk olarak müzik, işitsel kortekse ulaşarak burada en temel unsurlarına (perde, tını, süreklilik vs.) ayrıştırılır. İşitme korteksi, müzikal bilgi akışını parçalarına ayırabilmek için beyincik (serebellum) ile birlikte çalışır. Beyincik, amigdala (beynin duygusal merkezi) ve ön (frontal) lobla bağlantılıdır. Müzik dinlerken beyindeki zevk merkezi olan nükleus akumbens harekete geçerek iyi hissetmemizi sağlayan nörokimyasal dopamini serbest bırakır. Bu kimyasal çok sevdiğimiz bir şeyi yerken veya orgazm olurken salgılanan kimyasaldır. Ayrıca, müzik dinlerken beyinde endorfin de salgılanmaktadır. Bilindiği üzere ağrı çekerken ya da stres halindeyken endorfin salgılanması artar ve endorfin doğal bir ağrı kesici gibi çalışır.

Tüm Reklamları Kapat

168 görüntülenme

Kaynaklar

  1. Meltem Çetin Sever. Müzik Beynimizde Nasıl Etkiler Yaratır?. (12 Temmuz 2021). Alındığı Tarih: 12 Temmuz 2021. Alındığı Yer: EvrimAğacı | Arşiv Bağlantısı
0
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
OceanGate Faciasının Ses Kayıtları Yayınlandı!
OceanGate Faciasının Ses Kayıtları Yayınlandı!
Milyon Dolarlık Bahis: Yapay Zeka, Matematikte Liselileri Yenebilir mi?
Milyon Dolarlık Bahis: Yapay Zeka, Matematikte Liselileri Yenebilir mi?
Gerçek Bir Pokemon: Aksolot!
Gerçek Bir Pokemon: Aksolot!
"Domates Gribi" Hastalığı Neyin Nesi?
Bir Odaya Neden Girdiğinizi Neden Unutuyorsunuz?
Bir Odaya Neden Girdiğinizi Neden Unutuyorsunuz?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close