Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Sorulara Dön
9

İnsan türü olarak neden müzik dinleriz ve bunun atalarımızdaki temelleri nedir?

Neden müzik dinlemekten zevk alıyoruz? Son zamanlarda kafamı kurcalayan bir soru bu. Bunun temelleri neye dayanıyor? Bu soruları acaba Balina gibi türler üzerinde çalışarak cevap verebilir miyiz? Çünkü bildiğimi kadarıyla Balinalar da müzik diyebileceğimiz şekilde iletişim kurarlar.
1,565 görüntülenme
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
Tüm Reklamları Kapat
4 Cevap
Cevap
Çınar Ege Bakırcı
Biyolog

Müzik, biz insanlar için yaşamımızda büyük yer kaplayan kompleks sesler kaynağıdır. Yaşamımızın her alanında müzik vardır; eğlenmek, rahatlamak ya da bize çağrıştırdığı anıları hatırlamak istediğimizde vs. duygularımızı ifade eden en güzel araçlardan biri olduğu için müzik dinleriz.

Müzik dinlemeye başladığımızda beynimizin neredeyse bütün bölümleri etkilenmektedir. İlk olarak müzik, işitsel kortekse ulaşarak burada en temel unsurlarına (perde, tını, süreklilik vs.) ayrıştırılır. İşitme korteksi, müzikal bilgi akışını parçalarına ayırabilmek için beyincik (serebellum) ile birlikte çalışır. Beyincik, amigdala (beynin duygusal merkezi) ve ön (frontal) lobla bağlantılıdır. Müzik dinlerken beyindeki zevk merkezi olan nükleus akumbens harekete geçerek iyi hissetmemizi sağlayan nörokimyasal dopamini serbest bırakır. Bu kimyasal çok sevdiğimiz bir şeyi yerken veya orgazm olurken salgılanan kimyasaldır. Ayrıca, müzik dinlerken beyinde endorfin de salgılanmaktadır. Bilindiği üzere ağrı çekerken ya da stres halindeyken endorfin salgılanması artar ve endorfin doğal bir ağrı kesici gibi çalışır. 

Tüm Reklamları Kapat

679 görüntülenme

Kaynaklar

  1. Yazar Yok. Evrim Ağacı. (5 Ekim 2019). Alındığı Tarih: 5 Ekim 2019. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı
4
  • Raporla
Cevap
Ozan Dark
Ozan Dark
8K UP
Sıradan Bir Evrimsel Biyoloji Araştırmacısı
Orijinal Soru: Neden müzik dinlemeyi severiz bunun evrimsel bir açıklaması var mıdır?

Amatör bir araştırma olsa da, bende 1 yıla yakındır bu konuyu araştırıyorum. Bu konu da önde gelen en bilindik isimlerden bir örnek vermem gerekirse: Bu kişi Steven Pinker olur.

Üzerinde bulundugumuz konu çok uzun ve açık uçlu bir konu olduğundan burada çok ayrıntısına girmeden, anlatabildiğim kadar açık ve anlaşılır bir şekilde anlatmaya çalışacağım. (Steven Pinker ve bilim de bu konuda olanlardan biraz bahsettikten sonra kendi fikirlerimle birleştirdigim bir kaç şeyle yazımı bitirmeyi planlıyorum).

Tüm Reklamları Kapat

Steven Pinker'in bu konuda yazdıgı ve söyledigi sözlerden yaptıgı konuşmalardan bahsetmek gerekirse müziğin dille düşündügümüzden fazla baglantısı oldugunu ve pek fazla evrimsel bir tarafı olmadıgını söylüyor. Ama bununla birlikte, müzik konusunda yaklaşık 6 hipotezi var. (fakat çok uzun süre önce araştırdıgım için kaynakları bulamadım oyüzden burada bunlardan bahsedemiyicem). Fakat elimde olan Richard Dawkins ile olan bir konuşmasından bir parça alabiliriz.

"Müzik hayatımızda ne kadar önemliyse, ne kadar bize keyif veriyorsa onu sosyal durumlarımıza okadar yansıtıyoruz. Bu şeyleri yapmak zorunda olanın neden müzik oldugu tamamen belirsiz. Notalar, ritm, harmonik ilişkiler neden bizim için çoğu şey de bir çözüm olsun?

Tüm Reklamları Kapat

Müziğin diger adaptasyonların bir yan ürünü olması mümkün. Primat evrimine bakacak olursak duygusal çağrışımların yan ürünü olan vücut faaliyetlerinin optimum bir seviye de ritim tutarak oluşan iç çekişler, iniltiler, gülüşler, aglamalar vb. Muhtemelen bunlar motor kontrolün bir ürünü. Müziğin yaptığı şey belkide, burada beynim tüm parçalarını birleştirmek, belkide müzik bir dogal uyarıcıdır ve bu bizi keyiflendirir. En azından bu benim başka bir hipotezim. (konuşmanın sonra ki kısmında herşeyin doguştan olmadıgı ile ilgili işittigimiz seslerle alakalı çok karışık bir örnek veriyor orayı çeviremedik orayı anlatmamız yanlış olur şuan). Tüm kültürlerde bildigim kadarıyla insanlar hep müzikle yaşıyor hayatını, birçok motor aktivitesiyle alkışlıyorlar, dans ediyorlar, sallanıyorlar. Vücudumuzun dirence bağlı bir ritmi var. (kazma, vurma, koşma)".

Konuşmadan aldıgımız bu parçayı özetleyecek olursak, kısaca aslında müziğin evrimsel de olabilecegini söylerken, yanı sıra (tam çeviremedigimiz kısmında) aslında sadece öğrenilebilen birşey olabilecegini söylüyor.

Konuya açıklık getirecek olursak evrimsel olup olmadıgı bir kaç yüzyıldır hala tartışılıyor (bunun nedeni şuana kadar evrimsel olup olmadığını kanıtlayabilen deney ve gözlem bulunmamasıdır. Bilim insanları müziğin evrimsel kısmına, kökenine bakmaktan ziyade daha çok insanlarda, diger hayvanlarda yarrattıgı etkileri gözlemlemeleridir). Ve böylelikle aslında bu konunun pekte yeni olmadıgını görüyoruz.

Bulabildigim başka bir kaynaktan edindiklerime geçelim.

Müzikle doguyoruz, müzikle büyüyoruz-büyütüyoruz, müzikle ölüyoruz. Her kültür de müzik barınır, türleri ne kadar farklı olsa da müzik yaşamımızın heryerindedir. Müziğin evrimsel mi yoksa sadece bir öğreti mi oldugunu ayırt etmek çok zor bunun nedeni beyinde uyandırdığı bölgeler, endokrin de yarrattıgı hormonal degişikler, aynı çiftleşme gibi, yemek yeme gibi ve bu bize onun çok bariz bir şekilde evrimsel oldugunu söylüyor gibi, fakat yıllar önce öğrenilmiş bişey olup bu zamana kadar süregelmişte olabilir. İşte asıl olay bu.

Oliver Sacks'ın Müzikofili isimli kitabında "Normal yaşamımızda ki seslerin gelişi güzel sıralanışı" diye bir tabiri var. İnsanların böyle müziğin evrimsel olmadıgını savunmasının nedeni de bildiginiz üzere edinilmiş evrimsel bir güdünün türün yaşamından kaldırılmasının onun hayatta kalamıyacagı anlamına gelir. Çünkü türümüz için evrimsel olan şey türümüzün devamını sağlamak için bu zamana kadar gelen sürede kazanılmış birşeydir. Yani benim görebildigim kadarıyla sordugunuz gibi evrimsel mi, degil mi kesin bir yanıt şuan ortada yok. Dedigim gibi tartışmalar hala devam ediyor.

-Şimdi edindiklerimle kendi birkaç fikrimi yazacağım.

Memeliler kuşlar özellikle insan üzerinde çok enteresan etkilere sahip olan bu ritmik frekans akışının evrimsel kökeni hakkında bir çok varsayım bir çok teori bulunmakla birlikte beyinde uyandırdığı bölgelere hormonal sistemde ki yarattığı degişiklere ve daha bir çok etkene bakılarak her akıldan bir varsayım çıkartılabilir. Bir literatür taraması yaparsanız bu konu üzerinde çok fazla durulmadıgını ancak müziğin insan üstünde ki, diğer hayvanlar ve bitkiler üstünde ki etkilerinin gözlemlenip araştırılan deneylerin literatüre girdigini görebilirsiniz…

Tüm Reklamları Kapat

Müziğin evrimsel bir süreç olduğuna dair bir kaç kanıt gösterebilmek adına çok bariz olarak cinsel ilişki sırasında ve yemek yerken beyin de aktif hale gelen nukleüs akumbens’ in (ödül yönetim merkezi) ve bununla birlikte bir çok bölgenin çok entere bir şekilde müzik dinlerken de yoğun bir şekilde aktif olduğu bunun yanı sıra endorfin, dopamin gibi hormonların da salgılandığı gözlenmiştir. Bunu göz önünde bulundururarak şöyle düşünebilir miyiz?; Üreme yani cinsel ilişki, yemek yeme bunlara baktıgımızda hepsinin canlı yaşamın varlığının başlarından beri süre gelen bir tarihi vardır, öyle degil mi? Ve bu faaliyetlerin gerçekleştiği sıra beyinde aktif olan bölgelerin, çoğu insanın sevdiği müziği dinlerken ya da çok estetik bir klasik müzik dinlerken de aktif olması bu varsayım için çok güzel bir kanıt olduğu söylenebilir.

Bunlardan ayrı olarak bazı araştırmacıların bulunduğu varsayımlara bakacak olursak çok zekice çıkarımlar olduğunu düşünebiliriz. Ama buna rağmen çürütülebilirliği de yüksek olan varsayımlarda olabilirler. Örnek olarak Örebro Hastanesi Akciğer Kliniğinde çalışan Matz Larsson, Animal Cognition dergisindeki bilimsel yayında varsayımını açıklıyor; doğada tehlikenin tam ortasında sessiz bir avcı peşimizdeyken eğer bir kaç bireyden oluşan bir grup halindeysek adımlarımızı aynı anda ritmik bir şekilde atarak etrafı tehlikeyi avcıyı daha iyi duyabilmemizi, tespit edebilmemizi sağladığından ödül olarak beynin dopamin (ödül molekülü) salgımasından dolayı ritmik frekans akışıyla dopaminin nukleüs akumbens bölgesinin bir bağlantısı olduğu gerekçesiyle bir av gününün zaferle sonuçlanmış gecesinde ateşin etrafında grup halinde ritmik bir şekilde adım ve alkışlarla aynı ortamı yarattığından dolayı bireyde dopamin salgılandığı ve müziğin (ritmik frekans akışının) bugüne kadar böyle evrilerek geldigini söyler.

Ancak bu varsayımı doğru kabul edersek neden kuşlar gibi, diger memeliler gibi farklı türlerde, örneğin kuşlarda ritmik bir kulak vardır, bunun sebebi ne olabilir? Herşeyden önce en garibi kuşlarda estetik ritmik frekans akışının diğer türlerden farklı olarak cinsel seçilim yolunda geliştiğini görürüz en azından çoğu türünde. Ciddi anlamda herşeyden önce cevaplanması gereken büyük sorulardan birinin bu olması gereklidir.

Son olarak değineceğim konu, insanın çok iyi çizilmiş bir tabloya ya da örüntüsü çok güzel ilerleyen ve biribirini tekrar eden desenlere baktığında onu etkiliyebilir ve buda kişiye dopamin, serotonin salgılatan desenler tablolar olabilir. Yani kısacası iş sadece müzikte olmayabilir. İnsan, doğa, ritmin etkisi altında kalan diğer canlı türleri…

Tüm Reklamları Kapat

“Bence” müzikten ziyade hayatın heryerinde, doğada ritmik akışa karşı çok ilginç bir evrimsel güdü yatmakta ve bu evrimsel güdü bir şekilde insanın elle alet üretebilmesiyle birlikte müzik yapmaya yöneltmiş ve ordanda ritmik güdüye karşın diğer canlılarda da müzik konusunda etkisini göstermiş olmalıdır. Kısacası demek istediğim, konu müzik degil ritme karşın evrimsel bir güdünün var olduğudur…-

(Birkaç konu daha vardı fakat eskiden araştırdıgım için kaynakları bulamadım bulabilseydim burada bahsedebilirdim)

Kaynakça

https://evrimagaci.org/insanlar-neden-muzikaldir-1657

Tüm Reklamları Kapat

https://evrimagaci.org/muzigin-beynimizde-yarattigi-etkiler-7504

https://t24.com.tr/k24/yazi/muzik-beyin-ve-evrim,1741

https://youtu.be/hausB9-lYFI

1,007 görüntülenme

Kaynaklar

  1. Yazar Yok. İnsanlar Neden Müzikaldir? . (27 Mayıs 2020). Alındığı Tarih: 27 Mayıs 2020. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı
  2. Yazar Yok. Müziğin Beynimizde Yarattığı Etkiler. (27 Mayıs 2020). Alındığı Tarih: 27 Mayıs 2020. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı
  3. Yazar Yok. Müzik Ve Evrim. (27 Mayıs 2020). Alındığı Tarih: 27 Mayıs 2020. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı
  4. Yazar Yok. Richard Dawkins Ile Steven Pinker Konuşması (Ingilizce). (27 Mayıs 2020). Alındığı Tarih: 27 Mayıs 2020. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı
3
  • Raporla
Cevap
taylan dursun
taylan dursun
3,513 UP
[Bu unvan, uzunluk nedeniyle silindi.]

bizim müzik dinlememizin sebebi yaşadığımız duygularla alakalı yani atalarımız bile zamanında müzik yaptılar ama bunun amacı ise haberleşme gibi vb. şeyleridir. mesela bir disko müziğinde çok mutlu hissedip beynimizden endorfin yani diğer adıyla mutluluk hormonu salgılanır, tabii müzik bizim süm hislerimizi tüm duygularımız etkileye bilir ve bazı durumlarda mutluluk vermez.

182 görüntülenme

Kaynaklar

  1. PDR. Neden Müzik Dinleriz. (25 Eylül 2017). Alındığı Tarih: 31 Mayıs 2021. Alındığı Yer: rehberlikservis | Arşiv Bağlantısı
0
  • Raporla
Cevap
Cebrail Kudüs
Cebrail Kudüs
4,770 UP
Üniversite Okuyorum
Orijinal Soru: Neden müzik dinlemeyi severiz bunun evrimsel bir açıklaması var mıdır?

Müzik, biz insanlar için yaşamımızda büyük yer kaplayan kompleks sesler kaynağıdır. Yaşamımızın her alanında müzik vardır; eğlenmek, rahatlamak ya da bize çağrıştırdığı anıları hatırlamak istediğimizde vs. duygularımızı ifade eden en güzel araçlardan biri olduğu için müzik dinleriz.

Müzik dinlemeye başladığımızda beynimizin neredeyse bütün bölümleri etkilenmektedir. İlk olarak müzik, işitsel kortekse ulaşarak burada en temel unsurlarına (perde, tını, süreklilik vs.) ayrıştırılır. İşitme korteksi, müzikal bilgi akışını parçalarına ayırabilmek için beyincik (serebellum) ile birlikte çalışır. Beyincik, amigdala (beynin duygusal merkezi) ve ön (frontal) lobla bağlantılıdır. Müzik dinlerken beyindeki zevk merkezi olan nükleus akumbens harekete geçerek iyi hissetmemizi sağlayan nörokimyasal dopamini serbest bırakır. Bu kimyasal çok sevdiğimiz bir şeyi yerken veya orgazm olurken salgılanan kimyasaldır. Ayrıca, müzik dinlerken beyinde endorfin de salgılanmaktadır. Bilindiği üzere ağrı çekerken ya da stres halindeyken endorfin salgılanması artar ve endorfin doğal bir ağrı kesici gibi çalışır.

Tüm Reklamları Kapat

Kaynaklar

  1. Meltem Çetin Sever. Müzik Beynimizde Nasıl Etkiler Yaratır?. (12 Temmuz 2021). Alındığı Tarih: 12 Temmuz 2021. Alındığı Yer: EvrimAğacı | Arşiv Bağlantısı
0
  • Raporla
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve en iyi cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.