Sorulara Dön
3
Fizik & Kuantum

İkizler paradoksu gerçekten bir paradoks mudur?

Paradokssa neden paradoks olarak kabul ediliyor, değilse neden paradoks değil ve neden paradoks olarak anılıyor?

1
286 görüntülenme
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
1 Cevap

Paradoks olarak anılan birçok durum aslında bir paradoks değil. Fakat çıkış noktası bu tür bir kendiyle çelişme ifadesini barındırdığı için öyle anılıyor. İkizler paradoksunda da böyle bir çelişki var, fakat bu durumu çözen bir açıklama mevcut. Lakin cevabı bilseniz bile ikizler paradoksunun hala düşündürtebilecek farklı versiyonları da yok değil.

İkizler paradoksunda ne oluyor? İkizlerden biri Dünya'da bırakılıyor birisi ise ışık hızına yakın bir hızda seyahat edip geri dönüyor. Dünya'daki ikizin çerçevesinden, uzay aracındaki ikiz ışık hızına yakın gidiyor. O nedenle geri döndüğünde uzay aracındaki ikiz daha az yaşlanmış olmalı. Fakat uzay aracındaki ikizin perspektifinden de Dünya'daki ikiz ışık hızına yakın hızda gidip geliyor. Bu durumda hangisi yaşlı olacak?

Bunun en kısa açıklaması, gerçekte hareketlinin kim olduğunu bilmekte. Hiç kuşkusuz tanımladığımız referans sistemine göre bir hareketten bahsediyoruz. Sadece sabit hız söz konusu olduğunda böyle referans sistemleri oluşturup, kimin hareketli, kimin sabit olduğunu anlamak biraz güç olabiliyor. Fakat eğer ivme söz konusuysa, orada harekete geçiren bir şeylerin olduğunu, onun aslında sabit olmadığını daha açık bir şekilde söyleyebiliyoruz. Bu durumda da Dünya'dan uzay gemisiyle o hızlara ulaşan ikiz, ivmelenerek o hıza ulaştığı için aslında hareketli olanın o olduğunu, dolayısıyla onun daha az yaşlanacağını biliyoruz.

Tabii bu bilgiyi bilmek hemen her şeyi çözümlememizi ve kavramamızı sağlamıyor. Örneğin ya iki ikiz de birbirlerine zıt yönde ışık hızına yakın hızda seyahat edip, geri gelmek isterlerse? Bu gibi varyasyonlar yine kafa karıştırıcı olabiliyor ama çözüm prensibi yine aynı fiziksel kurallara tabi.

Paradoks olarak anılma nedeni de tam olarak bu, problem bir paradoks sayesinde ortaya çıkıyor. Kendisiyle çelişen bir ifadeyi tanımlıyor ve bu örnekte bize bir problem olarak geri dönüyor. Problemin çözümü olsa da ifade hala bir paradoks içeriyor. Yani paradokslara kendi içerisinde çeliştiği için kesinlikle çözümü olmayacak ifadeler şeklinde yaklaşmamak gerek. İfade hakkında gözden kaçan bir detay, yeni eklenen bir bilgi, bir algoritma, bir çözüm onu kendiyle çelişik olma durumundan kurtaracak başka açıklamalara götürebilir bizi. Fakat bu o paradoksun incelenmesini - dolayısıyla var olmasını - gerektiriyor. Bir başka deyişle problemi çözmek, paradoksu ortadan kaldırmıyor. Ne kadar fazla semantik oldu! Umarım bir şeyler - doğru bir şeyler - ifade edebilmişimdir.

476 görüntülenme
Kabul Edilen Cevap
4
Paylaş
4
Bu cevap, soruyu soran kullanıcı tarafından kabul edilen cevap seçilmiştir ve bu nedenle önde gösterilmektedir. Bir cevabın soruyu soran tarafından kabul edilmiş olması, cevabın doğru olduğunu garanti etmez.

Kaynaklar

  • E. Özmeral. Özel Görelilik: İkizler Paradoksu & Eşzamanlılığın Göreliliği. (29 Mart 2021). Alındığı Tarih: 29 Mart 2021. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman [UP bilgi linki] mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et