Yeni Soru Sor
Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Sorulara Dön
Seda Smokinli Maymun
Üye
9

Hayvanlarda erkekler daha gösterişliyken neden insanlarda dişi daha gösterişli?

hayvanlarda erkeğin daha gösterişli olması dişiyi etkilemek için evet ama insanlarda neden kadınlar daha gösterişli ve estetik?
8,856 görüntülenme
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Tüm Reklamları Kapat
2 Cevap
Görkem Öge
Kozmoloji meraklısı.

Nadiren de olsa güzel sorular soruluyor ama güzel soru, biraz da pek adımlanmamış arazilere girmek aslında. E bu durumda da soran kişi kaynak isteyince pek de tatlı olmuyor çünkü direk bu konu üzerine bilimsel araştırma bulmak zor oluyor. Genetikçi ve evrim konusunda çalışan bir akademisyen değil isek biz de neticede google'lıyoruz ve aynı şeyi soran arkadaş da yapabilir diye düşünürsek cevap verecek kişiye gereksiz bir zahmet kilitlemiş olunuyor. Bu sorunun cevabı ile ilgili fikrim var benim mesela ama okuduğum birçok kitaptan ve makaleden edindiğim bilgilerden çıkardığım bir sonuçla cevap verebilirim. Direk bu konu üzerine kaynak var ise de ben görmedim. Madem istenmiş, aşağıda bir şeyler vereceğim, ne kadar ikna edici olacak size kalmış elbette.

Kaynakta da anlattığı gibi doğada erkek güzel ve dişiyi kendisine çekiyor. İnsanın evriminde ise zeka gelişince dişiler, fiziksel özellikleri ile değil zekaları ile çekicilik sunabilen erkekleri tercih ediyorlar. Bugün bile kadınların pek azı, boş beyin bir yakışıklıyı eş olarak seçer. Çirkin de olsa zeki, akıllı, birikimli bir erkek kadınların daha fazla ilgisini çeker. En azından üreme söz konusu ise.

Ama burada pek anılmayan bir nokta var, ekteki makalede de buna değinilmiş. O da şu: Dişisi ve erkeği arasında görünüm farkı büyük olan hayvanlar hep çok eşli. Tavuk ve horoz ikilisi... Horoz güzel, karizmatik. Tavuğa çekici geliyor. Çabucak çiftleşiveriyorlar, tavuk istediği spermi alıyor, horoz saçması gereken tohumu saçıyor, bitti. "One night stand" burada "one moment stand" gibi bir şey oluyor artık. Tek eşli hayvanlarda ise dişi ve erkek arasındaki güzellik farkı pek az oluyor. Anlık biz cezbedicilikle çiftleşilmiyor. Demek ki başka sebeplerle partner seçiliyor. Bu temel sebep de güven.

Tüm Reklamları Kapat

İşte insandaki olay bu... Bunun da çok uzun evrimsel bir sebebi var, ben elimden geldiğince kısaltayım. İnsan dört ayak üzerinde hareket ediyordu. Sonra dik yürümeye başladı. Bu aşamadan sonra zeka hızla gelişti yani beyin ve kafa büyüdü. Bu durumda da kadının vajinal yolu, kocaman kafalı bir bebeği çıkartmak için oldukça dar kaldı. Bu nedenle de hamileliğin süresi evrimsel olarak tekrar biçimlendi. İnsan yavrusu, doğadaki diğer yavruların hayati yeterliliğine ulaşabileceği kadar rahimde kalsa kadının hamileliği çok daha uzun sürerdi. Ama o zaman da bebeğin başı çok daha büyük olacağı için doğum çok daha zor olurdu ve anne kayıpları artardı. Bu durumda da hamilelik kısaldı. Yani insan yavrusu, doğadaki bir çok yavruya göre çok daha gelişmemiş halde dünyaya geliyor. Ki zaten kadın hamileliği de doğadaki diğer dişilerin yaşadığı hamilelikten daha zorlayıcı bir süreç. Hamile bir kadının fiziksel durumu, doğadaki tüm annelerden daha kısıtlayıcıdır. Hamile bir çok dişi doğada avlanmaya devam edebilir, koşabilir, zıplayabilir, normal halinden çok da uzak değildir. Ama bir kadın hamile kaldığında aynı yeterlilikte ve güçte olmaz. Bebek de bayağı daha aciz doğduğu için ilk yıllarda yoğun bir bakıma ihtiyaç duyuyor. Bu ne demek? Bir süre yavruya anne bakacak. Zaten bu nedenle insanda anne-bebek bağı, hem fiziksel hem duygusal olarak çok yoğundur, doğada benzerine rastlanmayacak kadar.

Bu durumda da hamilelik zor ve kısıtlayıcı. Anneye hamileyken ilgi gösterilmeli. Anne korunmalı, bakılmalı, ona yemek getirilmeli. Doğumdan sonra da anne bebeğe bakarken avlanamaz, bebeğe ve anneye bakılmalı. Bu görevler de erkeğin. Tüm bunlar ne demek? İnsanda üreme, uzun süreli ilişkiyi gerekli kılıyor. İşte bunun adı da evlilik. Yani evlilik de evrimsel.

Devam edelim... Madem kadın üremek istiyor, hangi erkeği seçecek? Mecburen güvenilir olanı. Yakışıklı olanı değil. Yakışıklı olan horoz gibi, tohumlar ve gider. (İlla bu demek değil ama biraz da öyle) Çekici olduğu için elbet başka kadınlarla sevişmek onun için çok daha kolay. Ortalığa bol bol sperm saçarım, tüm evrimsel üreme ihtiyacımı karşılarım. Ama çirkin erkek için durum böyle değil. Onun, yakınlaştığı kadına bağlı kalma olasılığı daha yüksek. Çok kaba ve ilkel görünse de bu dinamik hâlen geçerli.

Ve buna ek olarak, erkek doğası gereği bol bol sperm üretmek ve saçmak zorunda. Buna göre üreme dinamikleri farklı. E madem kadını ile evleniyor ve bu uzun süreli bir ilişki olacak, yıllar sonra da onu çekici bulmayı istiyor. Kadınımı çekici bulayım ki yıllar sonra da o beni cinsel olarak cezbetsin ve ben de yuvama bağlı kalabileyim.

Özetle... Erkek cinsel seçilim ve uzun süreli ilişkinin gerektirdiği estetik kaygılarla güzel kadını, kadın da yaşayacağı uzun süreli ilişkinin gerektirdiği güven hissi ile güvenilir erkeği seçer. Bugüne kadar böyle oldu, o yüzden de kadın güzelliği hep değerli, aranan ve evrimin önemli bir parçası oldu. Erkeğin de güzelliği giderek önemsizleşti, zekası, becerisi, yeteneği arttı. Gerçekten de böyle. Hani hep sağda solda duyduğumuz "böyle güzel kadının, bu çirkin adamın yanında ne işi var?" gıybeti var ya hani. :) İşte o gayet normal ve evrimsel bir şey. Adım adım açıklaması, gerekçeleri ve amacı var. Evrim yanılmaz. Gıybet ise yanılmaya mahkumdur. :)

1,225 görüntülenme

Kaynaklar

  1. Evrim Ağacı. Cinsel Seçilim. (9 Haziran 2021). Alındığı Tarih: 9 Haziran 2021. Alındığı Yer: Evrim Ağacı | Arşiv Bağlantısı
  2. Ferris Jabr. Cinsel Seçilim. (9 Haziran 2021). Alındığı Tarih: 9 Haziran 2021. Alındığı Yer: Evrim Ağacı | Arşiv Bağlantısı
12
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Tunç Taylan
Tunç Taylan
13K UP
Yazımlıcı, Mühendis, gösterişsiz organizma

Merhaba,

Ben biraz aykırı bir noktadan başlayacağım: homo sapiens'te de "gösterişli" olan cinsiyet erkektir.

Gösterişi nasıl tanımladığınıza bağlı aslında sorunun cevabı. "Goril" dendiğinde gözünüzün önüne büyük bir gümüşsırt erkek gelir, ufak tefek bir dişi goril değil. Diğer insansı maymunlara baktığınızda, özellikle şempanze, goril ve orangutanlarda cinsel dimorfizmin (cinsiyetler arasındaki fiziksel farkların) örn. gibonlara göre fazla olduğunu görürsünüz. Erkekler daha iri ve kaslıdır; dişiler görece gösterişsizdir. Erkeklerin dişiler için rekabet ettiği türlerde erkekler daha iridir; genellersek, fiziksel görünüme daha çok enerji harcarlar ve hayatları daha fazla risk altındadır. Bu prensip, tavus kuşu erkeği için de geçerlidir.

Tüm Reklamları Kapat

Bu bağlamda, insan erkekleri de geçmişte daha çetin yaşanan bir rekabetin izlerini taşırlar. Fiziksel özelliklerine enerji ayırma ve rekabet sonucu erken ölüm konularında - biraz farklı nedenlerle de olsa - başka türlerle benzerlik arzederler.

Enerji Optimizasyonu

Devam etmeden önce enerji meselesine dair bir not düşmek lazım. Canlılar genelde besine çok kolay ulaşamazlar. O nedenle çoğu canlı, kendi ihtiyaçlarına göre optimize olan bedenler geliştirmiştir. Kadınlar, gebelikte çok enerji harcadıkları için, bedenleri bebek beslemek/taşımak (iri beden) ve az besinle yetinmek (küçük beden) arasında bir denge bulmak zorundaydı. İnsan bebeklerinin "erken" doğduğu da gerçeği yansıtmıyor bu arada (gebelik süremiz diğer primatlarla aynı). Kadınlar daha iri kalçalı olabilirdi, ama bebeğin beyin gelişimin gerektirdiği enerji ihtiyacını karşılamakta zorlanırlardı; o nedenle akciğerlerimiz işe yarar hale gelir gelmez, çaresiz bir bedenle doğuyoruz. Erkeklerin irileşmesi de gene enerjiye erişim kolaylığına ve koşulların zorluğuna (soğuk, klanlar arası rekabet vs.) bağlı.

Neoteni Etkisi

Tüm Reklamları Kapat

Kadın bedenine bakarsak, temel ayırt edici noktaların üst beden boyutu, geniş kalça, kültürel olarak ortaya çıkan uzun saç tercihi, çocuksuzken de belirgin olan göğüsler gibi özellikler görürüz. Göğüslerin ve kalçalardaki yumuşak dokunun azaldığını hayal edersek, kadın bedeni, çocuksu bir görünüm kazanır. İnsan bedeni, genel olarak neoteni (çocukluktaki özelliklerin yetişkinlerde korunması) yönünde evrimleşmiştir. Kıllanmanın azalması, cinsel organın belirgin olması, diğer primatlara göre kasların zayıf kalması vs.

Kadınların bazı özellikleri, erkeklere göre daha fazla çocukluktaki gibi kalır - uzun kirpikler, küçük çene kemiği, yumuşak hatlar, düz bir alın, açık renkli parlak cilt ve saçlar vs. Saçların uzaması, iki cinsiyetin ortak özelliği, ancak G. Afrika'daki bazı kabilelerde kadınların saçlarının çok uzamadığı (biraz da kıvırcık olmasıyla kısa göründüğü) biliniyor. Yani saç ve sakalla ilgili değişiklikler, muhtemelen G. Afrika'dan göçle ortaya çıkan görece yeni bir evrimsel adaptasyon.

Gösteriş Teknolojileri

Bu yeni değişimler, büyük ihtimalle kadınların erkekler için rekabet ettikleri koşulları işaret ediyor. Normalde bitki ağırlıklı beslendiğimiz dönemlerde, erkekler üreme hakkı ve besin kaynakları (bölge) için rekabet ederler. Yani iri ve gösterişli/tehdit edici olmaları, onlara avantaj sağlar. Kadınların erkekler için rekabet etmesi; nüfus artışı, avlanma ve savaş sonucu erkeklerin daha sık ölmesine bağlanabilir. Zamanla başarılı savaşçı/avcı, kabile reisi gibi statüler de ortaya çıktı. O durumdaki erkekler de üremeyle ilgili en belirgin sinyalleri veren kadınlara yönelmiş, birden fazla eş seçmiş olabilir (günümüzde bunu andıran gelenekler var). Neanderthal insanlarıyla iç içe geçmemiz (daha "erkeksi" görümlü olduklarını unutmamak lazım) gibi karışık aşamalar da var tabii.

Şempanzelerde cinsel organlar oldukça belirgindir (çok eşli oldukları için en rekabetçi primatlardan biridirler). İki ayak üzerinde yürümemiz, en azından dişiler için bunu ortadan kaldırdı. Kadınların kalça ve göğüs bölgelerinin belirginleşmesi, üremeyle ilgili sinyal verme işleviyle ilgili olmalı - dişiler çocuksu bir görünümden sıyrılırlar. Avcı-toplayıcı bazı kültürlerde bunu daha da vurgulamak için, cinsel olgunluğa ulaşan genç kadınlar giyim, makyaj, saç boyama ve çeşitli süsler kullanırlar (aynı zamanda farklı kabilelerin kültürel kimliklerini de şekillendirir). Her kültürde bir gencin evliliğe hazır olup olmadığı veya evlendiğine dair çeşitli giyim ve süslenme şekilleri bu şekilde ortaya çıkmıştır; eş bulma ve evlenme için uygulanan ritüeller keza. Saçların giderek uzaması (ya da uzamanın geç durması diyelim), bazı gruplarda giderek düzleşmesi, uzun saçın da bir cinsel olgunluk göstergesi haline gelmesine bağlanabilir.

Sınıflı toplumlara geçildiğinde, erkekler baskın konuma gelirler ve gösterişi statülerini belli etmek için kullanırlar (16-17.yy zengin erkek kıyafetleri hiç de sade sayılmaz). Sanayi devrimiyle beraber, erkeklerin giyimi iyice standartlaşır, zenginler bile sade giyinirler. Kadınlar ise statü haricinde, "erkek beğenisine uygun olma" konusunda çeşitli teknikler (makyaj, korse, topuk, sütyen, renk değişimi, saç/cilt bakımı vs.) kullanırlar, normlara uyma konusunda kendi aralarında da üstü kapalı bir yarış içine girebilirler (farklı olanı dışlamak vb.). Kadın hareketinin bu tür sembolleri reddetmesi, erkek egemenliğine ve yüzeyselliğe başkaldırıyla iliglidir yani. Ayrıca kadınlar duygularını ifade etmek konusunda daha rahattırlar ve o nedenle geleneksel erkeklere göre daha rahat hareket eder, renkli ve çeşitli giyinirler. Drag queen olan erkeklerin abartılı makyaj ve giyimle, sıradan bir kadından daha "kadınsı" görünebildikleri malum.

Bu kültürel kodlamalar ve davranış farklılıkları, bizlerde kadınların "daha gösterişli/güzel" olduğuna dair bir izlenim yaratır. Kadınların daha gösterişli, bakımlı vs. olarak algılanması, doğal evrimden ziyade, kültürel evrimle ilgilidir. Eğer kuşlar gibi renkli tüylerimiz olsaydı, muhtemelen erkekleri o kadar mütevazi bulmazdık. Ancak güneşten korunmak için azalan kıl örtümüzle yapabileceklermiz sınırlı kaldı maalesef :)

474 görüntülenme

Kaynaklar

  1. Peter Frost. Evolution Of Long Head Hair In Humans. (9 Haziran 2021). Alındığı Tarih: 9 Haziran 2021. Alındığı Yer: scirp.org | Arşiv Bağlantısı
  2. Corey Binns. Why Do Women Have Breasts?. (9 Haziran 2021). Alındığı Tarih: 9 Haziran 2021. Alındığı Yer: livescience | Arşiv Bağlantısı
4
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close