Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Sorulara Dön
Uygar Işık
Uygar Işık
2,024 UP
Üye
5

Hayvanlar doğal afetleri önceden hissedebilir mi?

1,344 görüntülenme
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Tüm Reklamları Kapat
4 Cevap
Ali Zengin
Ali Zengin
126K UP
Skeptik

Kastettiğiniz şey doğal afet gerçekleşmeden önce ise: Bu konuda "Evet" diyebilmek için yeteri kadar çalışma bulunmuyor. Ve büyük bir ihtimal ile de böyle bir şey söz konusu değil.

Fakat doğal afet olayı gerçekleşirken hayvanlar insanlara kıyasla daha önceden hissedebiliyorlar. Bunun ise mantıklı açıklamaları bulunuyor. Bilim insanları bu konuda, sadece mevcut duyularını çok verimli bir şekilde kullandıklarını düşünüyorlar. Bu noktada en kritik duyu olarak işitme ele alınıyor. İnsanlar 20 hertz ile 20.000 kilohertz arasındaki sesleri duyar. Bu aralığın dışındaki herhangi bir ses bizim için esasen algılanamaz. Bununla birlikte, köpekler, filler, yarasalar ve geyikler gibi bazı hayvanlar, işitme söz konusu olduğunda bu aralığın sınırlarını aşar.

Tüm Reklamları Kapat

Bu yüzden dışarıdan bakan biri, hayvanın doğal afet gerçekleşmeden önce tepki verdiğini sanabilir. Fakat buradaki durum, doğal afeti bize kıyasla daha hızlı hissetmesidir.

126 görüntülenme

Kaynaklar

  1. S. Çağlar. Hayvanların Altıncı Hissi: Hayvanlar Depremleri Hissedebilir Mi?. (29 Ocak 2022). Alındığı Tarih: 29 Ocak 2022. Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı
  2. M. Mott. The Belief That Animals Can Predict Earthquakes Has Been Around For Centuries.. (29 Ocak 2022). Alındığı Tarih: 29 Ocak 2022. Alındığı Yer: National Geographic | Arşiv Bağlantısı
  3. L. Geggel. Can Animals Predict Earthquakes?. (29 Ocak 2022). Alındığı Tarih: 29 Ocak 2022. Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı
  4. BBC. Depremi Sezen Hayvanların Sırrı. (29 Ocak 2022). Alındığı Tarih: 29 Ocak 2022. Alındığı Yer: BBC | Arşiv Bağlantısı
4
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Merve Arıcıbaşı
PhD Veterinary Sciences

Hayvanların doğal afetlerden depremi önceden sezmeleri konusu sıklıkla bildiriliyor. Özellikle yılan, kırkayak, tarla faresi gibi toprak altında yaşayan hayvanların depremden 3 hafta kadar önce yuvalarını terk ettiği gözlenmiş.

Çiftlik hayvanları ile ilgili de güncel bir çalışma var. Alman Max Planck Enstitüsü'nden bir grup araştırmacı sıklıkla depremlerin yaşandığı Italya'da bir çiftlikte yaklaşık 6 ay süreyle sensörler taktıkları çiftlik hayvanlarını (6 inek, 5 koyun, 2 köpek, tavuk, hindi ve tavşan) hareketlerini izlemişler. Bu süre zarfında da 2 büyük ve birçok küçük deprem gerçekleşmiş. Sorunuz olan tavuklarla ilgili bilgilere ulaşılamamış çünkü bu dönem içerisinde kesilip yenmişler. Fakat büyük baş hayvanlarda çalışma tamamlanmış. Hayvanların özellikle ahırda, kapalı alandayken ve diğer sürü bireyleriyle birlikteyken magnitüdü 4.0 üzerinde olan 9 depremden 8'inde depremden önce değişik hareketler gösterdiği gözlenmiş. Ama açık alandayken, yalnızken anlamlı tepki göstermemişler.

Tüm Reklamları Kapat

Çalışmanın daha çok hayvanı kapsayan daha geniş alanlara yayılması planlanıyor. Sismograflar için de bir ipucu olabileceği düşünülüyor. Çalışmayı linkte bulabilirsiniz.

Ayrıca Evrim Ağacı'nın linkteki makalesi de ilginizi çekebilir. Evrim Ağacı makalesinden alıntı:

Tüm Reklamları Kapat

"Balıklar, kuşlar ve diğer hayvanlar elektrik alanındaki ve manyetik alandaki değişimleri tespit edebilir, yer kabuğunda biriken gerilimler de yerel alanları etkileyebilir, fakat manyetik değişimler olması durumunda bu etki çok güçsüz kalır.

Yılanlar ve bazı böcekler, kızılötesi görüş yetenekleriyle termal değişimleri tespit edebilir. Fizikçi Friedemann T. Freund 1993’te, gerilim altındaki kayaların kızılötesi radyasyon yaydığını kanıtlamıştır, bu kızılötesi anomaliler 7,9 büyüklüğündeki Bhuj (Hindistan) depreminden önce NASA Terra uydusu tarafından da kaydedilmiştir. Belki yılanlar, tellürik hareketler nedeniyle kayalara uygulanan gerilim birikimini "görebiliyordur".

Son yıllardaki bu gözlemlere dayanarak bir "Elektrik Alan Hipotezi" (İng: "Electrical Field Hypothesis") bile önerildi. Bu fikrin ilk versiyonunda, biriken tektonik gerilimler kuvars gibi minerallerin yol açtığı piezoelektrik etkiler nedeniyle kayaların içinde elektrik yükü akımına neden olur. Bununla birlikte Andrew Alden’in (bu tür elektrik alanlarından kaynaklandığı düşünülen) "Deprem Işıkları" (İng: "Earthquake Lights") üzerine bir tartışmada belirttiği gibi, üretilen voltaj yok sayılabilir."

Kaynaklar

  1. M. Demiryay. Hayvanlar Depremi Önceden Hisedebilir Mi?. (21 Temmuz 2017). Alındığı Tarih: 30 Ocak 2022. Alındığı Yer: Evrim Ağacı | Arşiv Bağlantısı
  2. P. Pawar. Hayvanların Depremi Önceden Hissetmesi Depremi Tahmin Etmemize Yardımcı Olabilir Mi?. (22 Temmuz 2020). Alındığı Tarih: 30 Ocak 2022. Alındığı Yer: Discover | Arşiv Bağlantısı
3
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Yasin Kayalar
Yasin Kayalar
181K UP
Bilim ve felsefe okuru

Önceden "hissetme' ile önceden 'algılama' aynı şeydir. Hissetme de bir şekilde algılamaya bağlıdır. Kelimelere fazla takılmaz isek bunlar aynı şeydir veya çoğu durumda aynı şeyi kast ederler. Bir köpek eğer yerin altındaki fay hareketlerine dair titreşimleri (örneğin ses titreşimlerini) algılıyorsa zaten depremi önceden hissediyor demektir. Yani en azından bize nispeten daha önce depremi algılamaya başlar ve deprem olduğunu böylece daha önce hissetmiş (algılamış) olur. His derken bazı kişiler herhalde illa ki sebep sonuç ilişkileri olmadan birşeyin gerçekleşmesi gibi metafizik bir süreç bekliyorlar. 'Yeterince gelişmiş bir teknoloji sihirden ayırt edilemez' diyen Arthur C. Clarke'nin sözünde esasen vurgulamaya çalıştığı gibi neden sonuç ilişkileri içinde bir şeyin açıklamasini bilmek ile bilmemek arasında ciddi farklar vardır. Yani bize metafizik gibi görülen veya sanılan bazı durumlarda neden sonuç ilişkileri içinde süreçler olabilir. Ancak buna dair yeterli bilgimiz olmadığı için biz o şeyi metafizik gibi algılıyor olabiliriz. Anca bu o şeyin gerçekten metafizik olduğu anlamına gelmeyebilir. Neden sonuç sürecinin nasıl olduğu bilinmeyen durum veya olgular insanlara metafizik gibi gelebilir. Örneğin bundan 100 yıl önce elinizde bir cep telefonu olsa insanları sihir yaptığınıza inandirabilirdiniz. Bugün ise biz sihir olduğunu cep telefonun nasıl yapıldığını (neden sonuç sürecini) bildigimiz için düşünmüyoruz. Dolayısıyla bir seyin neden sonuç sürecini bilmek bizlerdeki metafizik düşüncesini kaldırır. Örneğin kişisel olarak altıncı his deneyimi yaşayın insanlar (yani bir olayin önceden gerçeklesecegini hisseden veya olay gerceklesirken uzakta olsa da o anda buna dair içinde bir his oluşan bu şekilde kişisel deneyim yaşayan insanlar. insanlardan tek bir olay veya duruma dair de olsa bu deneyimi gerçekten yaşayan insanlar vardır. ) Bu deneyimi yaşayan insanlarda bu algı belki de neden sonuç ilişkisi içinde oluşuyor ama biz bunun nedenlerini bilmiyor olabiliriz. Yani bu sürecin nasıl gerçekleştiğini biliyor olsak bizde bunlara dair metafizik düşüncesi ortadan kalkacaktır demektir. Bu noktaya dikkat etmek gerekir düşünürken. Metafiziğin anlamı fizik ötesi veya fizik üstü olarak kullanılır. Fizik içinde (yani neden sonuç ilişkileri içinde) olan olayları bizim yanlış şekilde veya süreci bilmediğimiz için metafizik olarak nitelememiz o şeyin gerçekten metafizik olduğu anlamına gelmez. Felsefi anlamda bu noktayı iyi anlamak gerekir.

sorunuzu cevaplamktan çok başka bir noktaya dikkat çekmek istedim.

Tüm Reklamları Kapat

1
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Samet Balşak
Biyo mühendislik okuyorum 13 yıl istanbulda yaşadım

Hayvanlar sadece içgüdüsel önsezileri ile değil, diğer duyu yetenekleri ile de insanlara göre avantajlara sahiptirler. ... Hayvanların depreme karşı önceden tepki verdikleri pek çok insan tarafından gözlemlenmiştir. Ancak bu algılama yeteneğinin hangi mekanizmanın ürünü olduğu kesin olarak açıklana bilmiş değil.

Köpek
Köpek
Köpek
1
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Havacılık Tarihinin 90 Yıllık En Gizemli Olayı Çözülmüş Olabilir mi?
Havacılık Tarihinin 90 Yıllık En Gizemli Olayı Çözülmüş Olabilir mi?
Araba Camındaki Siyah Noktalar Ne İşe Yarıyor?
Araba Camındaki Siyah Noktalar Ne İşe Yarıyor?
Stres Yayı Yerçekimine Nasıl Karşı Koyuyor?
Stres Yayı Yerçekimine Nasıl Karşı Koyuyor?
"İkinci Beyin": Vücudunuzdaki Yabancı Organizmalar, Beyninizi Nasıl Yönetiyor?
Arılar da İnsanlar Gibi
Arılar da İnsanlar Gibi "Jetlag" Hisseder mi?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close