Evrim Ağacı Soru & Cevap
Reklamı Kapat
Puan Ver
4
Puan Ver

Genel göreliliğin söylediği “kütleli cisimler uzay-zamanı büker” ifadesini gerçekten birebir gözlemledik mi?

Örneğin newton kütleli cisimlerin birbirini “çektiğini” söyledi. Newton’un çekim yasası da çoğu yerde çalışıyor ama bugün biliyoruz ki aslında kütleli cisimler birbirini “çekmez”. Aynı durum genel görelilik için de olabilir mi?

4
Teşekkür (1)
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
4 Cevap

Sizin de dediğiniz gibi Newton'un kütle çekimiyle ilgili önerileri, hala gözlemlemlerimizin birkısmı ile yeterince iyi seviyede uyuşuyor. Bu çerçevede bakıldığında Newtonun kütleçekimsel yaklaşımını günümüzde de belirli sınırlar dahilinde bilimsel olarak kullanabiliyoruz. İşin içine büyük hızlar, ivmeler, zaman gibi faktörleri katarak çerçevemizi biraz daha genişlettiğimiğzde ise genel görelelik konularını işin içerisine katmamız gerekiyor. 

Genel göreliliğin önerdiği birçok olay "birebir" gözlemlendi. Uzay-zaman bükülmesi sonucu "ışıgın" yön değiştirmesi zaten on yıllar önce gözlemlenmişti. Yakın zamanda ise LIGO deneyleri ile uzay zaman bükülmesinin belirli bir hızla yayıldığının deneysel gözlemleri yapıldı. 

Tabi ki  denysel olarak gözlemlenmiş olması Genel göreliliğin nihai model olduğunu göstermiyor. Daha kapsayıcı bir teori kabul görene kadar elimizdeki en iyi seçenek Genel görelilik gibi duruyor. 

Diğer taraftan "Kütleler birbirini aslında çekmez" demek işin biraz kolayına kaçmak oluyor. Yarın daha kapsayıcı bir teori kabul gördüğünde "Uzay zaman aslında bükülmez" demek kadar yanlış bence.

 

Kabul Edilen Cevap
Puan Ver
1
Puan Ver
Teşekkür (1)
Paylaş
1

Amerika'da iki bilim adamı bizzat gözlemlemiş. Üç Atom saatinin ikisini farklı yönlerde giden uçaklara bindirip, birini yeryüzünde bırakmışlar. Saatler bir araya getirildiklerinde bizim için küçük, bilim insanları için büyük fark olduğu gözlemlenmiş. 

Normalde atom saatleri de çok küçük sapma yapabiliyormuş ama bu deneydeki fark o kadar lüçük değilmiş. Şöyle hızlıca bir google'ladım düzgün bir kaynak bulamadım. Özür dilerim.

Puan Ver
0
Puan Ver
Teşekkür
Paylaş
0

Yanılmıyorsam ilk olarak 1919 yılında Sir Arthur  Eddington ekibi tarafından gerçekleştirilen deneyde güneş tutulması gözlenmişti. Işığın kütleli cisimlere toslayıp büküldüğü ilk deneydi bu. 

Puan Ver
0
Puan Ver
Teşekkür
Paylaş
0

2015 yılında sanırım Amsterdam üniversitesinde yapılan gözlemler de Dünya'dan 25.000 ışık yılı uzaktaki bir pulsar, uzay-zaman dokusunun bükülmesi nedeniyle gözden kayboldu bunun bir çok örneği daha var.

Puan Ver
0
Puan Ver
Teşekkür
Paylaş
0
Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Beş duyuyla donanmış olan insanlık, kendisi etrafındaki evreni keşfetme yolculuğuna çıkmıştır. Bu yolculuğun adı, bilimdir.”
Edwin Hubble