Sorulara Dön
Bu soruya yönlendirilmiş başka bir sorudan geldiniz: Yasa varsa koyucusu da vardır diyerek Tanrı sonucuna ulaşmak ne kadar doğru?
3
Fizik & Kuantum

Doğa kanunlarını doğanın kendisi mi koydu? Ortada yasa varsa, yasa koyucu şart mıdır?

Bu sorunun önerdiği argüman gerçek midir? Dipnot: ateistim ve materyalistim.

4
969 görüntülenme
Hatırla (1)
Takip (1)
Paylaş
Reklamı Kapat
4 Cevap

Bu soru, Yüklü Soru Safsatası dediğimiz mantık safsatasına güzel bir örnek (siz buna düşüyorsunuz demiyorum da, bu soruyu bu şekilde soranların düştüğü hata bu). Çünkü soru, soruluş biçimi itibariyle, yasaların koyulması zorunlu olan unsurlar olduğunu varsayıyor - ki siz bunun problemli bir varsayım olduğunu doğru bir şekilde tespit etmişsiniz. Bu durumda bir yasa koyucu ima ediliyor ve dolayısıyla kişiyi sorunun asıl soruluş amacı olan "Bakın, bir yaratıcı vardır." sonucuna götürmeye çalışıyor. Yani amaç gerçeğe ulaşmak değil, bir sonucu dayatmak. Aynı problemi "Saat, köy, iğne gibi insan mühendisliği ürünü olan unsurların yaratıcısı olan bir insan vardır; dolayısıyla karmaşık olan her şey bir mühendislik ürünü olmalıdır ve dolayısıyla bir yapıcısı olmalıdır." hatalı argümantasyonunda da görüyoruz. Böyle bir kaide yok; varsa da ispatlanmış değil.

Bu tarz bir safsataya çekildiğinizde yapılabilecek en iyi şey, sorunun varsayımını göstermek ve bunun ispatını sormak: Yasaların bir bilinç tarafından koyulması gerektiğinin kanıtı nedir? İnsan yasalarının insanlar tarafından koyulması, var olan düzenli her formun bir bilinç tarafından yapılması gerektiğini ispat eder mi? Bu durumda Boltzmann Beyni ve entropi gibi kavramları ne yapacağız? Tamamen bilinçsiz nehirler ve rüzgarlar tarafından üretilen peri bacaları veya Büyük Kanyon gibi yapıları ne yapacağız? Eğer kaotik süreçler düzenli yapılar inşa ediyorsa, yasalar neden bilinçli bir şekilde tasarlanması gereksin?

Bu durumda olasılıklardan birisi Çoklu Evrenler. Yani bir şeyleri sorabilecek birilerinin, bu birilerini var edebilecek evrenlerden birinde yaşamak zorunda olması, dolayısıyla kendi yaşadığı evreni "özel" görmesi. Buna Antropik İlke deniyor ve çok dikkatli yaklaşılması gereken bir ilke. Aksi takdirde Dünya'nın Evren'in merkezinde olduğu gibi düşüncelere sürüklenmek çok olası (ki bir yaratıcı dayatma gayesinde olanların düştüğü en temel yanılgı da, kendilerinin ve var oluşlarının "özel" olduğu düşüncesi).

Fakat Çoklu Evrenler'in mutlak bir kanıtı henüz bulunmuyor. Dolayısıyla "gerçek" olarak kabul edemeyiz.

Benzer şekilde, bir diğer olasılık etrafımızdaki karmaşıklığın basit bir hiyerarşik sürecin ürünü olması. Yani en başta bulunan "yasa", öylesine basitti ki, var olmaması için bir neden bile yoktu. Buna "yaratıcı" denebilir; ancak kutsal kitaplardaki sıfatların hepsinden yoksun olurdu, bu nedenle pek övünç duyulacak bir şey olmazdı. Sonraki her basamak, onun basitliğinin bir adım karmaşıklaşması sonucu oluşmuş olabilir. Nasıl ki fizik gibi daha temel bir bilimin yasaları, çok daha kaotik olabilen kimya yasalarını, kimyanın yasaları da ondan bile kaotik olabilen biyolojik yasalarını doğuruyorsa, Evren'in tüm var oluşu bu şekilde basit bir başlangıcın ürünü olabilir.

Bunun gibi onlarca alternatif açıklama mevcut. Bunların her birini elemeksizin, tek bir cevabın gerçek olduğunu iddia etmek ve bunu pekiştirecek şekilde sorular sormak kendimizi kandırmaktan ibaret olacaktır. Bu tip durumlarda yapılabilecek en iyi şey "Bilmiyoruz; araştırıyoruz." demek olacaktır. Zira yasaların nereden geldiğini bildiğini iddia eden herkes yalan söylüyor.

905 görüntülenme
Öne Çıkarılan Cevap
8
Paylaş
8
Bu cevabın içeriği ve doğruluğu, Evrim Ağacı editörleri tarafından kontrol edilmiş ve onaylanmıştır.
Orijinal Soru: Yasa varsa koyucusu da vardır diyerek Tanrı sonucuna ulaşmak ne kadar doğru?

Tarafsız bir gözle bakarsak "doğa yasaları" denilen olgudan "Tanrı vardır." veya "Tanrı yoktur." gibi kesin bir yargıya varamayız ama isteyen Tanrı'nın varlığı olarak görür, isteyen görmez, kişiye kalmıştır.

Öncelikle benzetmelerden uzak durmak iyi bir tercih olacaktır. Benzetmeler durumu özetleyen, anlamayı kolaylaştıran şeyler olsa da din veya Tanrı gibi konularda Yanlış benzetme safsatasına düşmeye neden olabiliyor. Birazdan göstereceğim gibi futbol kuralları, Türkçe kuralları gibi durumlardan farklı bir durum bu.

"Yasa/Kural varsa koyucu vardır." diyerek zaten Yasa/kuralın koyucusu olduğunu bildiğimiz bir durumdan bilmediğimiz bir duruma çıkarım yapmak, aynı durumun evren için de olduğunu söylemek hatalı bir yaklaşım olur.

Şimdi benzetmelerden uzaklaşarak duruma bir bakış atalım: "Neden soruları silsilesinde" geriye giderek bir sorgulama yaptığımızda Büyük Patlama'ya kadar geliyoruz. Daha da geriye gidince felsefeye giriyoruz.

Şimdi doğa yasalarının nasıl oluştuğunu anlamak için Büyük Patlama'yı ve evrenin başlangıcını anlamamız gerektiğini öğrendik. Büyük Patlama'yı Tanrı'nın yaptığını söyleyebilir miyiz? Elbette. Peki başka görüş var mı, sadece bu sonuç mu çıkar? Hayır. Birçok farklı görüş olabilir. Tanrı'ya inanıyorsanız sebepler zincirinin başındaki Tanrı da sonsuz (ezeli ve ebedi). Yani yine sonsuzluğa inanıyorsunuz. Siz Tanrı'ya sonsuz dersiniz, başkası da Büyük Patlama'nın sonsuz bir döngü olduğunu söyler yani maddesel forma sonsuz der ve Tanrı yok der. Bu da başka bir felsefi görüş. "Başka görüşler olabilir ama ben bu bu duruma inanıyorum." denilebilir, kişiye kalmış bir durum. Ama "Bundan bu sonuç çıkıyor." gibi kesin bir yargı ile konuşmak cımbızlama ve ardılla doğrulama safsatası olur.

Görebileceğiniz gibi elimizde "Yasaların nasıl var olduğuna yönelik" tam bir veri yok. Elimizde veri yokken ve doğa yasalarının işleyişi bildiğimiz yasalardan çok farklı iken bu yüklü bir şekilde "Yasaları kim koydu?" demek hatalıdır. Ayrıca yine elimizde veri olmadığı için teistik açıklama da maddesel açıklama da felsefi bir görüştür ve olabilir. Materyalist bir evrende (veya "meta-evren"de) doğa yasalarının olmasını bekleyebiliriz, teistik bir evrende de Tanrı'nın keyfine kalmış. Dolayısı ile açıklama gücü olarak karşılaştırılamaz. Ancak ilginç bir biçimde düzeni doğa yasaları olarak tanımlayanların "materyalist açıdan beklendik ve materyalizmin lehine olabileceğini (yani doğa yasası denilen kavramın materyalizmin lehine sunulabileceğini) şuradaki cevabımda anlatmıştım.

479 görüntülenme
7
Paylaş
7

Kanun koyucu şart degildir, örneğin bir çok evren olabilir ve bu evrenlerde yasalar çok farklı sekilde olabilir bunlardan bir veya birkaç tanesinde(orn: bizimkinde) yaşama uygun kanunlar vardir ve o evrende yaşayan sen bu soruyu sorabilirsin.

510 görüntülenme
3
Paylaş
3

Neden doğa yasaları varda kaos yok sorusunun cevabını bilmiyoruz diyebilmemiz için bu sorunun bilimsel olduğunu söylemek gerek.Bu soru bilimsel bir soruysa yani bilimin cevaplayabileceği bir soruysa bu soruyu sorup tanrıya gitmek boşlukların tanrısı na götürür ancak şöyle bir durum var bu soruyu soran filozoflar zaten doğa yasaları neden var neden kaos yok sorusunun bilimin sınırları dışında olduğunu felsefenin alanına girdiğini söyler yani ampirik bir bilgi edinemeyeceğimiz için bu konuda felsefi olarak düşünüp sorunun cevabını verebilecek alternatif açıklamalar (teizm veya ateizm) arasından en makul olanı hangi açıklamadır diye soruyorlar . eğer soruya böyle bakılırsa ateizmin doğru olduğu bir evren de doğa yasalarının var olması nı beklemezdik teist bir evrende çok daha olası doğa yasalarının var olması. yani filozofların söylemek istediği teizm ateizmden daha iyi açıklıyor bu soruyu o yüzden teizme inanmak daha makul.

0
Paylaş
0
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman [UP bilgi linki] mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et