Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Sorulara Dön
6

Dinlerin Evrimimiz üzerinde etkisi var mı? Olumlu mu, olumsuz mu?

577 görüntülenme
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Tüm Reklamları Kapat
1 Cevap
Merve Arıcıbaşı
PhD Veterinary Sciences

Avcı-toplayıcılıkta (200-300 bin yıl) ölüler gömme, birtakım ritüeller ve ilk sanat çalışmaları ortaya çıktı. Din de kabilenin ötesinde güç sahibi değildi. Sonra daha geniş gruplar, yerleşimler (bkz. Göbeklitepe) şekillendi ve kültür alışverişi arttı. Bu sefer şehir devletlerinin tanrıları (bizde en meşhuru Efes'teki Artemis herhalde), o şehirlerin gücünü temsil etti ve giderek kurumsal hale geldiler. Gene tarım, savaş ve ticaret ekonomiye hakimdi. Daha sonra, bu yerel tanrılar, Grek panteonu ve buna dayalı Roma tanrıları olarak bir araya geldiler, bir hiyerarşi kurdular. Hindistan ve Çin'de ise daha doğaya yakın tanrılar ve paganizm veya tanrısız inançlar hakim oldu. Avrupa'daki hızlı siyasi gelişmeler, Roma'nın imparatorluğa dönüşmesi, tek tanrılı kurguları daha işlevli hale getirdi. Tabii gene de mesela Museviler'in tanrısı tam olarak "tek tanrı" değil, "esas tanrı" olarak tekelini ilan etti; unutmamalı. Dinler, doğayla muhatap olma ve yaşam-ölüm sürekliliğine bir hikaye ekleme ihtiyacından, birer siyaset aracına dönüştüler. Malum, ortada henüz uluslar, milliyetçilik, sınıflar vs. yok.

Dinin kendisi şu işe yaramıştır, olmasaydı şu olmazdı, demek zor. Avrupa ve Çin, benzer aşamalardan geçtiler. Avrupa siyasi (ve dini) olarak daha bölünmüştü, bu da kısa vadede felaketler getirirken, uzun vadede feodalizm ve yağmacılık üzerinden hızlı bir birikim yapmalarını sağladı. O birikim, toplumsal çatışmalar sonrasında biraz daha halkın refahına, sağlığına ve eğitimine harcandı. Çin, siyasi birliğini daha erken sağladı, ancak bu bir vadede genişlemenin durmasına da neden oldu. Din açısından ikisi çok farklı şeylere inansa da, benzer koşullarda benzer gelişmeler ve icatlar yapıldığı görülüyor (genelde savaş, inşaat ve tarım alanında en azından). Benzer bir soruyu savaş için de sorabiliriz ve cevap çok farklı olmazdı... yıkım, yapım, siyasi birlik, ortak kimlik gibi faktörler, tarihsel gelişmeleri hızlandırıyor. Dinler de bunların birer yansıması ve kısmen de katalizörü oluyorlar. Organize dinler hem bilimle çatıştılar, hem açtıkları okullarla, yaptıkları misyonerlik işleriyle, bir anlamda bilginin yayılmasına, kendi muhaliflerinin eğitimine katkıda bulundular. Ki, hemen hemen her büyük kurum için de bu söylenebilir (askeriye, bürokrasi, şirketler vs.)

Tüm Reklamları Kapat

Modern dünyada dinin olumlu veya olumsuz fazla bir etkisi kalmadı. Genelde otoriter rejimlerin ve popülist hareketilerin söyleminde yer alıyor. Aşı karşıtlığı gibi hareketler, dindarlığın yaygın olduğu yerlerde yaygınlaşıyorlar, ama ikisi de birer sonuç, sebep değil. Bir faydası, sosyal devletin olmadığı veya yeterince etki edemediği yerlerde insanlara psikolojik rahatlama ve bir araya gelme imkanı/vesilesi sağlaması olabilir hala. Toplumsal evrim, henüz modernleşmeye uyum sağlamış değil ve ruhsal problemler, depresyon vs. artışda. Din veya genel olarak "aşkın" bir düşünceye/varlığa inanç, hikayelerle yaşamaya alışkın insanlar için evrensel bir ihtiyaç gibi duruyor. Bu konuda modernizmin/kapitalizmin tüketim çılgınlığı ve sosyal medya dışında fazla yaygınlaşmış bir çözümü yok henüz.

118 görüntülenme
2
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Süper Askerler: İnsanlar, Diğer Maymunlar ile Çiftleşebilir mi?
Süper Askerler: İnsanlar, Diğer Maymunlar ile Çiftleşebilir mi?
Stres Yayı Yerçekimine Nasıl Karşı Koyuyor?
Stres Yayı Yerçekimine Nasıl Karşı Koyuyor?
Lazarus Etkisi: Ölen Hayvanlar Nasıl Yaşamaya Devam Ediyorlar?
Lazarus Etkisi: Ölen Hayvanlar Nasıl Yaşamaya Devam Ediyorlar?
Denizdeki GERÇEK Tehlikelere Hazır mısın?
Denizdeki GERÇEK Tehlikelere Hazır mısın?
Renkleri Aynı Şekilde mi Görüyoruz? | Zihnimizin Hapishaneleri: Kualia
Renkleri Aynı Şekilde mi Görüyoruz? | Zihnimizin Hapishaneleri: Kualia
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close