Sorulara Dön
0
Astronomi & Kozmoloji

Bing bang teorisi evrenin ezeli olduğu görüşüyle çelişir mi?

2
Teşekkür
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
2 Cevap

Evrenden neyi kast ettiğimize bağlı olarak çelişmek zorunda değil. Büyük Patlama Teorisi bize evrenin çok küçük ve sıcak bir alandan genişlemeye başladığını söyler. Birçok veri de bu teoriyi destekliyor lakin bu büyük patlamanın zamanın başlangıcı olması gerektiğini kesin bir şekilde ima etmiyor. BGV Teoremi mesela zamanın bir başlangıcı olması gerektiğini söylüyor gibi fakat birçok kişi bir kuantum kütle çekim kuramında durumun böyle olmayacağını iddia ediyor. Mesela fizikçi Sean Carroll ve din filozofu William Lane Craig'in evrenin başlangıcı olup olmadığına dair olan tartışmasını izleyebilisin.

349 görüntülenme
2
Teşekkür
Paylaş
2

Evet, çelişir.

Bu sorunun hem kısa, hem de uzun bir cevabı var. Önce kısa cevap vereyim, sonra uzununu yazayım, siz istediğinizi alın.

Edwin Hubble'ın keşfi ile evrenin genişlediğini farkettik. Bu keşif de evrenin bir noktadan genişlediği fikrini (bilimsel olarak) doğurdu. (Daha önceden de büyük patlama fikri vardı ama üzerine bir bulgu yoktu) Buna göre evren bir başlangıca sahiptir. Bu başlangıç zaten zamanın da başlangıcıdır. O nedenle, büyük patlamadan bahsediyorsak sonsuzdan gelip sonsuza giden ve yani sonsuzdan gelen bir evren olamaz. Sonsuza gitme konusu ise henüz net değil.

Bu kısa cevap. Gelelim uzun cevaba:

Antik Yunan filozofları, Evrenin sonsuz bir geçmişten gelip sonsuz bir geleceğe gittiğini düşünüyorlardı. Aristotales bu fikirdeydi örneğin. Bu görüş aynı zamanda, 3 büyük dinin iddia ettiği "yaratıcı" fikrine ihtiyaç bırakmadığı için bilim dünyasınca uzun süre kabul gördü. Bunu yazarken "Bilim dünyası ateisttir" demiyorum ama bir yaratıcının varlığına dair bilimsel bir bulgu söz konusu olmadığı için bilim, hiç bir şeyi yaratıcıya bağlayamaz.

Hubble'ın keşfi ile bir başlangıç fikri ortaya çıktı ve kimi biliminsanları, bunun, bir yaratıcıyı gerekli kıldığını iddia ettiler. Neticede bir başlangıç varsa bunu tetikleyen bir etki olmalı. Ancak dediğim gibi bu fikir bilimsel olarak rahatsız edici olduğundan araştırmalar devam etti ve iki ayrı bulgu ve fikre ulaşıldı. (Bu ulaşılanlar dışında "Durağan evren" gibi başka düşünce ve hipotezler ortaya atıldı ama hem konuyu uzatmamak hem de hızlıca terk edilmiş görüşler oldukları için onları anmıyorum)

Bulgu şu: Evrenin toplam enerjisi sıfır. Bu, kapalı bir sistem. Bu da bir dış etkiye, bir tetikleyiciye yani evrenin ortaya çıkması için bir yaratıcıya ihtiyaç yok demektir. Bu nedenle de evren kendiliğinden oluşmuştur deniyor.

Bu bulgu, rakamlara dayanıyor. Ama konumuz bu olmadığı için bunu açıklamıyorum.

Fikir ise şu: Evren, tek bir noktadan büyük patlama ile ortaya çıktı ama bu, öncesinde başka bir evren ya da evrenler olmadığı anlamına gelir mi? Belki de evrenin başladığı nokta, başka bir evrenin kendi üzerine çökmesinden oluşmuştur?

Bu fikir, sizin sorunuz ile ilgili olan kısım işte. Ama bu söz konusu olsa da cevap yine "evet, çelişir"

Çünkü eğer bu evrenden önce başka herhangi bir evren ya da evrenler söz konusu ise, o evrenlerden bu evrene hiç bir bilgi, bulgu, kanıt vs. kalmış olamaz çünkü Planck ölçeği dediğimiz, evrenin doğduğu, büyük patlamanın ortaya çıktığı ilk anlardaki olağanüstü şartlar ve zaten tüm evreni bünyesinde barındıran bir tekillik, herhangi bir bilginin öncesinden sonrasına aktarılmasını kesin olarak engelliyor. Bu nedenle de büyük patlamadan önce bir şey var mıydı sorusu tamamen anlamsız oluyor çünkü varsa da yoksa da bu görüşleri besleyip destekleyecek herhangi bir bilgiden tamamen yoksunuz.

Bu durumda da yine zaman büyük patlama ile başlamış oluyor. Bu gerçek de yine ezeli evren görüşünü yıkıyor. Başka bir evren varsa da o başka bir evren. Bu evren değil.

Özetle büyük patlama gerçeği, her şekilde, sonsuzdan gelen evren düşüncesinin sonunu teşkil etti ve bu konuda bilim dünyasında artık bir tartışma yok gibi. Hemen herkes büyük patlamayı ve büyük patlamanın da aynı zamanda "zamanın başlangıcı" olduğu fikrini kabul ediyor.

(Daha ayrıntılı cevap için Hawking'in Zamanın Kısa Tarihi ve Büyük Sorulara Kısa Yanıtlar kitaplarını okumanızı öneririm)

0
Teşekkür
Paylaş
0
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın