Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Sinirbilim ve Beyin - 8: Diensefalon (Ara Beyin) - Talamus

Sinirbilim ve Beyin - 8: Diensefalon (Ara Beyin) - Talamus Pixabay
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Bu yazı, Sinirbilim ve Beyin yazı dizisinin 8. yazısıdır. Dizinin ilk yazısına gitmek için buraya, dizideki tüm yazıları görmek için buraya tıklayınız. Yazı dizileri, EA Akademi'nin bir parçasıdır.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

Yazı dizimiz içerisinde birbirinden ilginç beyin bölgelerini tanıtmaya ve dolayısıyla kendi beynimizi tanımaya devam ediyoruz. Artık giderek evrimsel süreçte de ileri dönemlerde oluşan ve hayvanlar alemini artık oldukça farklı hale getiren beyin bölgelerine gelmiş bulunmaktayız. Bu makalemizde, sizlere diensefalon adını verdiğimiz ara beyin anlamına gelen bölgeyi tanıtacağız. Yine, birbirinden farklı işlevlere değinecek, sonrasında insanı ürküten hastalıklara değinerek yine kafalarda soru işaretleri oluşmasını hedefleyeceğiz. Her yazıda yaptığımız gibi, şimdiye kadar geldiğimiz yolu ve önümüzdekileri görelim:

1) Beyin Sapı

2) Serebellum (Beyincik)

3) Diensefalon (Ara Beyin)

4) Serebrum

İlk iki kısmı artık bitirdik ve üçüncü kısımdayız. Evrimsel sürecin ilerlemesiyle birlikte yapıların da karmaşıklaştığını, dolayısıyla her birimi tek bir yazıya sığdırmamızın çok güç olacağını göreceksiniz. Bu sebeple ara beyni parçalarına bölerek inceleyeceğiz. Lafı fazla uzatmadan, konuya girelim:

Diensefalon (Ara Beyin), embriyolojik dönemde beynin gelişimi sırasında ön beyin (frontal beyin) dediğimiz yapının en arka kısımlarını oluşturacak şekilde değişim geçirmektedir. Ön beynin arka bölgelerine baktığımızda, genel olarak beynimizin orta kısımlarına bakmış olmaktayız. Bu sebeple beynimizin bu kısmına, "arka beyin ile ön beyin arasındaki geçiş" anlamında "ara beyin" denmektedir.

Yine embriyolojik dönemi incelediğimizde, beynin oluşumu sırasında öncelikle yukarıda "ön beyin" dediğimiz (proensefalon isimli) yapının geliştiğini, sonrasında kromozomların farklı bölgelerinin okunmaya başlamasıyla bu ön beynin iki dala ayrılarak birinden telensefalon (bir sonraki yazımızda göreceğiz), diğerinden ise diensefalon (ara beyin) oluşmaktadır.

Konum olarak ara beyin, beyin sapının tam üzerinde, beynin neredeyse tam ortasında yer almaktadır. Tabii beynimiz neredeyse küresel bir yapıya sahip olduğu için "ortasında" derken kast ettiğimiz yer, bu kürenin merkezine yakın bir bölgedir. En iyisi aşağıdaki görselden diensefalonun yerini hep beraber görelim:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Yukarıdaki görselden görebileceğiniz üzere ara beynimizin oldukça ilginç ve şimdiye kadar gördüklerimizden farklı bir şekli vardır. Kısımlarına gireceğiz, ancak öncelikle bir hatırlatma yapalım: Yukarıdaki ikinci görsele bakacak olursanız, beyin sapı ve beyinciği ayırt edebiliyor olmanız gerekmektedir (önceki yazıları okuduğunuzu varsayarak). Zaten kısım kısım renklendirilerek isimlendirilmiş bölgeler. Ancak bu görsel, beynimizin parçalarını, şimdiye kadar gördüklerimizi ve göreceklerimizi çok güzel özetlemektedir. Mavi kısmın, yani serebrumun diğerlerine göre ne kadar büyük olduğunu görebilirsiniz. Bu, sadece insanda bu kadar büyüktür (oransal olarak) ve insanı "insan" yapan da beynin bu bölgesidir. Şu anda işleyeceğimiz ara beyin veya daha önce işlediğimiz diğer kısımlar, her canlıda farklı büyüklüklerdedir ve insan beyninin bu kısımlar açısından herhangi bir özelliği yoktur; geri kalan her organı gibi, bu kısımları da diğer hayvanlarla benzerlik gösterir. Elbette diğer hayvanlarda da serebrum vardır; ancak o kadar küçüktür ki, bu canlıların insan kadar karmaşık bir zekaya ve düşünce sistemine sahip olması mümkün olmamıştır. Ancak gelecekte, serebrum gelişimi yönünde tetiklenecek bir seçilim süreciyle herhangi bir hayvan, insanın özelliklerine rahatlıkla kavuşabilir. Bunlara sonra yine döneceğiz. Şimdi ara beyne devam edelim.

Diensefalon, ya da ara beyin, bu bahsettiğimiz serebrum ile beynimizin beyin sapı bölgesinin en önemli parçalarından biri olan mezensefalonu (orta beyni) birbirine bağlama görevini üstlenmiştir. İkili arasında bulunan ara beyin, kendine has çok önemli görevleri haricinde, aynı zamanda bu iki beyin bölgesinin iletişimini sağlar. 

Ara beyin, göreceli olarak küçük yapısına rağmen birçok alt birimden oluşmaktadır. Bunlardan bazılarını daha önceden duyduğunuzu tahmin ediyoruz:

1) Orta-Ara Beyin Bölgesi

  1-1) Pretalamus (Ön talamus)

  1-2) Zona Limitans Intrathalamica

  1-3) Talamus

2) Hipotalamus

3) Epitalamus

4) Pretektum

5) Hipofiz Bezi

6) Metatalamus

Biz, bu karmaşık sınıflandırmayı sadece bilgi olarak vermekle birlikte, sadece 4 ana gruba ayırıp diğer kısımları bu gruplara dahil edeceğiz:

1) Talamus

2) Hipotalamus

3) Hipofiz Bezi

4) Diğer Yapılar: Epitalamus, Subtalamus ve Epifiz Bezi

Şimdi, bunların görevlerini mümkün olduğunca Biyoloji dersi gibi hissettirmekten uzak bir şekilde, herkesin ilgiyle okuyacağını umduğumuz bir biçimde aktaracağız. Umuyoruz ki başarabiliriz.

Talamus

Beynimizin hiç tartışmasız en önemli kısımlarından biridir. Üstelik ara beynin de en büyük kısmıdır. Dolayısıyla, fark ettiyseniz, diğer bütün kısımlar, talamusa göre isimlendirilir. Örneğin meşhur "hipotalamus", "talamusun altı" demektir. Talamus, anatomi olarak beyin merkezinde, 2-2.5 sanitmetre uzunluğunda, toplamda ortalama 5.7 santimetre genişliğinde, yumurta şeklinde iki simetrik kütleden oluşmaktadır. Aşağıda bu yapıyı görebilirsiniz:

Bu görselde kırmızıyla gösterilmiş alan talamustur. Ayrıca aşağıdaki görselde de, en üst kısımda verilmiştir. Diğer bölgelerin de birçoğunu artık tanıdığınızı düşünüyoruz:

Talamus, Latincede "iç oda" anlamına gelmektedir. Bu açıdan baktığımızda, ismin oldukça yerinde seçildiğini görebiliriz. Üstelik, bu ufak yapısına rağmen, birçok özelleşmiş alt birimi (çekirdekleri) bulunmaktadır. Şimdiye kadar 25 civarı farklı çekirdeği tanımlanmıştır. Bunların isimlerini vermeyeceğiz çünkü yazıyı anlamsızca uzatacaktır, sadece hepsinin toplamı olarak talamusu inceleyeceğiz. Ancak aşağıda, tek bir talamik lobun içerisindeki kısımların genel bölünümlerini görebilirsiniz:

Talamusun görevi, en temel ifadesiyle, koku duyusu dışında kalan tüm somatik (dokunmaya dayalı), görsel ve işitsel uyarıları serebruma, yani "istemli" faaliyetlerin geliştirildiği bölgelere aktarmak, bazılarına belli gecikmeler koymak, bazılarını tamamen iptal etmek ve benzeri düzenlemeleri yapmaktır. Ayrıca bu görevlerini yerine getirerek bilinci, uykuyu ve uyanıklığı da kontrol eder. Aynı zamanda, serebrumdan gelen sinyallerin beynin ve vücudun farklı yerlerine yönlendirilmesinden de sorumludur. Tam anlamıyla bir merkezi istasyon görevi görmektedir. Ancak sadece dağıtım işiyle değil, aynı zamanda yorumlama işiyle de ilgilenmektedir. Duyu organlarından gelen bilgileri ön değerlendirmeye tabi tutar ve zaten buna göre hangi bölgeye iletilmesi gerektiğine veya iletilmesine gerek olup olmadığına karar verir. 

Evrimsel açıdan incelediğimizde, çok ilkin beyinlerde de talamus yapısının geliştiğini görmekteyiz. Üstelik, tam olarak evrimsel gelişime uygun olarak, daha ilkin beyinlerde talamusun yorumlama görevi çok daha ön plana çıkmaktadır. Beyin gücü ve evrimsel süreç ilerledikçeyse, serebrum bu görevi talamustan alır. Memelilerde ve primatlarda talamus daha çok sinyallerin iletim kontrolünü gerçekleştirir; sinyal değerlendirmesi ve yorumlaması ikinci plandadır. 

Talamusun bu kadar çok alt çekirdeğe sahip olmasının nedeni, beynin birçok bölgesiyle iletişim kuruyor olmasıdır. Özellikle serebrumun iç kısımlarıyla sınırlı kalmayarak, insanı "insan" yapan en dış hattının birçok bölgesiyle doğrudan iletişim kurmaktadır. Her bir çekirdek, bu farklı kısımlara gidecek sinyallerden sorumludur. Bu bağlantılar sayesinde beyin korteksinde, yani serebrumun en dış kısmında meydana gelen faaliyetler düzenlenir ve kontrol altında tutulur. Yani en başından, bize "düşünme", "zeka" ve "algı" kapasitemizi kontrol eden ve düzenleyen, kendi denetimimizde olmayan bir yapı bulunmaktadır. Talamustan izin çıkmadan, serebrumun bir veriyi işlemesi mümkün olamaz. Bu sebeple, dikkatimizi bir konuya verdiğimizde, bir diğer konuyu takip edemeyiz. Örneğin yazı yazmaya odaklandığımızda, odada çalışan pervanenin sesini duymama sebebimiz, bilinçli olarak bunu tercih etmemiz değil, talamusun pervane sesiyle ilgili bilgileri serebruma iletmememesidir. Bunu tamamen kendisi, çevreden ve serebrumdan aldığı bilgilere göre belirler.

Talamusun bir diğer önemli görevi retiküler aktive edici sistemin bir parçası olmasıdır. Bu sistem, uyku/uyanıklık durumunu, uyarılmışlık halini ve benzeri durumları kontrol eder. Talamus, gerektiği zaman, belli uyaranlarla ilgili verileri beyne daha çok ileterek uyanıklığı sağlar. Tam tersine, uyku halinde ise talamusun salgılarıyla sinirlerin uyarılma eşiği yukarıya çekilir (daha doğrusu temel durumları aşağıya çekildiği için uyarılma eşikleri göreceli olarak yukarı çıkmış olur) ve bu sayede uykuda çok şiddetli uyaranlar olmadığı sürece hiçbir şekilde uyanmayız veya çevremizdeki uyaranları (sesleri, ışıkları, dokunmayla ilgili verileri) fark etmeyiz.

Talamusun görevleri bununla da bitmez. Aynı zamanda, Papez Devresi dediğimiz ve ileride bahsedeceğimiz belleğe sebep olan ve kontrol eden devrenin de bir parçasıdır. Bu görevi sayesinde, belleğe hangi verilerin işlenip hangilerinin işlenmeyeceğini de belli oranlarda kontrol etmekte, belleğin oluşumuna katkı sağlamaktadır. Bunlar, yine ilerideki yazılarımızın konularıdır.

Talamusun Kusurları, Hataları, Hastalıkları ve Sorunları 

Daha önce de bahsettiğimiz gibi, hiçbir yapı kusursuz değildir. Talamus da bir istisna değildir. Üstelik yukarıdan görebileceğiniz gibi talamus gibi önemli bir yapının sorunları, çok ciddi durumlar yaratmaktadır. Şimdi, bu hatalara biraz değinelim:

Dediğimiz gibi talamus koku haricindeki bütün duyulardan veri almakta ve bunları "bilince" iletmektedir. Burada bilinçten kasıt, beynin korteksinde bulunan ve bilinçli algımızın oluşumunu sağlayan birden fazla beyin bölgesidir. Duyularımızı bu şekilde algılarız ve talamusta meydana gelen kalıtsal ya da çevresel hatalardan ötürü bu aktarım aksayabilir. Bilinç, bilinçaltından gelen veriler olmadan duyuları algılayamaz. Bu ne demektir? Beynin üst bölgelerine ulaşan her duyu, öncelikle daha temel yapılı alt bölgelerden geçerek işlenmek zorundadır (en azından neredeyse her zaman böyle olur). Yani biz bir şeyi algılamadan önce, beynimizin alt birimleri o veriyi fazlasıyla işlemiş, yorumlamış, değiştirmiş ve hatta değerlendirmiş olur. Bilinçli olarak "biz", bu işlemlerden geçmiş veriyi algılayabiliriz. Bunun en güzel örneği de, hemiyanopsi dediğimiz bir hastalık ile kendisini gösterir. Bu sorun kimi zaman gözdeki veya ne beynin serebrum bölgesinde bulunan görme merkezindeki hatalardan kaynaklansa da, bazı zamanlarda talamustaki bir hematomdan (yerel kan öbeklenmesinden) meydana gelebilir. Bu kan öbeği, talamustaki veri akışına zarar verir. Sonucu ise gözün bir kısmından gelen gelen verilerin bilinçli algıya neden olan bölgelere ulaşamamasıdır. Örneğin sol gözün bir kısmından gelen verileri işleyen talamik bölgede hemianopsi meydana gelirse, bir köpek aşağıdaki gibi algılanacaktır:

Kimi zaman bu hasar, gözlerin ikisinin de bir kısmından gelen verilerde meydana gelebilir. Örneğin normalde Paris şehrinin iki gözden birden tam veri gelirken görüntüsü, gözlere bölündüğünde şöyledir:

Ancak talamusta meydana gelen hasarlardan ötürü, gözden ve görsel sinirlerden eksiksiz veriler gelmesine rağmen, bilince, her iki gözden sadece bir yarı ulaşır ve görüntü şöyle bir hal alır:

Bu hastalığın daha birçok formu vardır. İlginç olanı gözlerde veya gözden beyne gelen sinirlerde hiçbir hata olmamasına rağmen, hatta bilinçte bile bir hata olmamasına rağmen, talamustaki bir aksaklığın bilinci doğrudan etkilemesidir.

Bunun bir benzeri de dokunma hissinde (somatik duyuda) meydana gelen yarım kayıplardır. Bu kayıplar, talamik çekirdeklerdeki hasarlardan meydana gelir. Yapı kusursuz olmadığı için bu hasarlar düzeltilemez ve birey, vücudunun yarısından gelen hisleri yitirir. Buna hemianestezi denmektedir.

Talamusun kusurlarından en meşhur ve tehlikelerinden biri ise ataksi olarak bilinen hastalıktır. Daha spesifik olarak, ataksinin bir çeşidi olan talamik ataksi sendromu... Daha önce de izah ettiğimiz gibi serebrum ve beyincik istemli kas hareketlerine ortak olarak karar verirler. Ancak kimi zaman da, vücudun sinyal dağıtıcısı ve merkez istasyonu olan talamusta meydana gelen hasarlar, beyne hatalı sinyallerin dağılmasına neden olur. Bu, hem serebrumun, hem beyinciğin işlediği verilerin hatalı olmasına neden olur. Yani çevreden gelen veriler, beyne doğru iletilemez. Bu durumda kasların hareketlerindeki koordinasyon aksar. Bu durumda, serebrumdan istemli olarak belli başlı sinyaller çıkıyor olsa da, talamus bu verileri saptırır ve vücudun istemsiz olarak hareket etmesine sebep olur. Aşağıda, bu durumlar çeşitli çizimlerle anlatılmıştır:

Yukarıda, kasların nasıl istemsiz olarak hareket ettiği anlatılmaktadır. Burada, ne kaslarda, ne de bilinçte bir sorun vardır. Sorun, talamustan geçen sinyallerdeki karışmalardır. Aşağıda ise düz bir çizgide yürümek isteyen ataksi hastası bir bireyin izlediği yol verilmiştir:

Önemli olan, bireyde bir zeka geriliği ya da iç kulak kaynaklı bir dengesizlik yoktur. Birey, düz çizgi üzerinde yürümek istemekte; ancak bunu başaramamaktadır. Bunun en temel sebebi, talamik bir hasardır. Bu yapılar belli birer bilince sahip olacak olsalardı, bu hataları düzeltici önlemler alırlardı. Ancak her şey sinirsel iletimle olduğu için meydana gelen bir hasar vücut tarafından düzeltilememektedir.

Talamik kusurlardan kaynaklanan bir diğer sorun hipokinezi denen hareketlerde kısıtlanma ve azalmadır. En son noktası akinezi olarak tanımlanan tamamen haraketsizlik halidir. Burada da ilginç olan, birey serebrumdan kolunu hareket etme sinyalini gönderdiğini hissediyor olsa da, kolları hareket etmez, bir nevi felçlilik hali görülür. Bu durum, tüm vücuda yayılabilir.

Talamusun üzücü hasarlarından bir diğeri ise atalamik ağrı denen bir durumdur. Talamus, normalde düşük şiddetli ağrıları ve acıları eler, beyne iletmez. Aşırı yüksek şiddetteki acıları da kısıtlayarak beyne iletir, böylece normalde acıyı olduğundan az hissetmemizi sağlar. Ancak talamus hasarlanacak olursa, hem normal acılar aşırı şiddetli olarak beyne iletilebilir; hem de ortada bir acı unsuru yokken, durup dururken aşırı şiddetli ağrı ve acılar hissedilebilir. Bu duruma Dejenerine-Roussy Sendromu da denmektedir. Genellikle talamik inmelerden kaynaklanır. Öncelikle vücudun hissizleştiği fark edilir, ancak ilerleyen dönemlerde bu aşırı ağrılara dönüşür ve vücut dayanılmaz acılara maruz kalır. Halbuki ortada buna sebep olacak bir uyaran dahi bulunmaz.Talamus hasarının çok ilginç sonuçları da tespit edilmiştir. Bunların en gariplerinden biri akinetik mütizm adı verilen göz açıkken koma hali denilen durumdur. Burada da bilinç tamamen yerinde olmasına rağmen birey ne konuşabilir, ne de hareket edebilir, neredeyse koma halindedir. Fakat dış uyaranları alıp işleyebilir. Bunun sebebinin talamustan geçen sinyallerde aksama ve hata olduğu düşünülmektedir. Üstelik bu bireylerde yukarıda bahsettiğimiz atalamik ağrılar da görülebilir. Yani birey hareket dahi edemiyor olmasına rağmen aşırı şiddetli acı ve ağrı duyabilir.

Talamus hasarlarında aynı zamanda bellek kayıpları, ihmal ve görsel-işitsel işlev bozuklukları da görülebilmektedir.

Kısaca talamus da birçok kusura açık, üstelik bunları düzeltemeyen bir yapıdadır. Bu ilginç hastalıklar, bilincimizin nerede bitip, nerede başladığına dair soru işaretleri oluşturmamıza neden olmaktadır. Buna gelecek yazılarda tekrar döneceğiz.

Bu yazımızı burada noktalıyoruz. Önümüzdeki yazıda hipotalamustan devam ederek, ara beyini tanımayı sürdüreceğiz.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 5
  • Muhteşem! 4
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • Bilim Budur! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Umut Verici! 2
  • İnanılmaz 1
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • MF. Wullimann. Visual And Electrosensory Circuits Of The Diencephalon In Mormyrids: An Evolutionary Perspective. (1990, Temmuz 13). Alındığı Tarih: 25 Ağustos 2019. Alındığı Yer: NCBI | Arşiv Bağlantısı
  • H. Kuhlenbeck. The Ontogenetic Development Of The Diencephalic Centers In A Bird's Brain (Chick) And Comparison With The Reptilian And Mammalian Diencephalon. (1937, Temmuz 13). Alındığı Tarih: 25 Ağustos 2019. Alındığı Yer: Online Library | Arşiv Bağlantısı
  • A. B. Butler. The Evolution Of The Dorsal Thalamus Of Jawed Vertebrates, Including Mammals: Cladistic Analysis And A New Hypothesis. (1994, Temmuz 13). Alındığı Tarih: 25 Ağustos 2019. Alındığı Yer: Science Direct | Arşiv Bağlantısı
  • A. B. Butler. Evolution Of The Thalamus: A Morphological And Functional Review. (2008, Temmuz 13). Alındığı Tarih: 25 Ağustos 2019. Alındığı Yer: cambridge | Arşiv Bağlantısı
  • M. Herrero, et al. Functional Anatomy Of Thalamus And Basal Ganglia. (2002, Temmuz 26). Alındığı Tarih: 25 Ağustos 2019. Alındığı Yer: Springer Link | Arşiv Bağlantısı
  • M. Steriade, et al. The Functional States Of The Thalamus And The Associated Neuronal Interplay.. (2019, Ağustos 25). Alındığı Tarih: 25 Ağustos 2019. Alındığı Yer: Physiology | Arşiv Bağlantısı
  • J. P. Aggleton, et al. Episodic Memory, Amnesia, And The Hippocampal–Anterior Thalamic Axis. (1999, Temmuz 13). Alındığı Tarih: 25 Ağustos 2019. Alındığı Yer: Cambridge | Arşiv Bağlantısı
  • J. P. P. Aggleton, et al. Hippocampal–Anterior Thalamic Pathways For Memory: Uncovering A Network Of Direct And Indirect Actions. (2010, Haziran 21). Alındığı Tarih: 25 Ağustos 2019. Alındığı Yer: Online Library | Arşiv Bağlantısı
  • J. H. Kaas. The Thalamus Revisited: Where Do We Go From Here?. (2007, Temmuz 13). Alındığı Tarih: 25 Ağustos 2019. Alındığı Yer: Oxford Academic | Arşiv Bağlantısı
  • P. Agarwal, et al. Visual Hemifield Loss In Thalamic Hematoma. (2019, Ağustos 25). Alındığı Tarih: 25 Ağustos 2019. Alındığı Yer: Annalsofneurosciences | Arşiv Bağlantısı
  • DH. Solomon. The Thalamic Ataxia Syndrome. (1994, Temmuz 13). Alındığı Tarih: 25 Ağustos 2019. Alındığı Yer: NCBI | Arşiv Bağlantısı
  • Rice University. Diencephalon. (2019, Ağustos 25). Alındığı Tarih: 25 Ağustos 2019. Alındığı Yer: Rice University | Arşiv Bağlantısı
  • Washington University. Divisions Of The Brain. (2019, Ağustos 25). Alındığı Tarih: 25 Ağustos 2019. Alındığı Yer: Washington University | Arşiv Bağlantısı
  • SUNY Orange. Diencephalon. (2019, Ağustos 25). Alındığı Tarih: 25 Ağustos 2019. Alındığı Yer: SUNY Orange | Arşiv Bağlantısı
  • A. B. Butler. Evolution Of The Diencephalon. (2019, Ağustos 25). Alındığı Tarih: 25 Ağustos 2019. Alındığı Yer: Springer Link | Arşiv Bağlantısı
  • Angelfire. The Evolution Of The Thalamus. (2019, Ağustos 25). Alındığı Tarih: 25 Ağustos 2019. Alındığı Yer: Angelfire | Arşiv Bağlantısı
  • A. Kircher, et al. The Evolution Of Human Intelligence And Neural Inhibition . (2019, Ağustos 25). Alındığı Tarih: 25 Ağustos 2019. Alındığı Yer: Cerebromente | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 13/07/2020 15:10:36 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/319

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Kategoriler ve Etiketler
Tümünü Göster
Güncel
Öğrenme Alanı
Kozmik Mikrodalga Arkaplan Işıması (Cmb)
Nöron
Yumurta
Bebek Doğumu
Sağlık Personeli
Uçma
Dünya Sağlık Örgütü
Dünya
Hücre
Makina
Hız
Jeoloji
Cinsellik
Mitler
Evrim Teorisi
Teyit
Gelişim
Yiyecek
Çocuk
Beslenme Davranışları
Evrim
Bilgi
Sperm
Hayvan Davranışları
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Düşünmek, kimsenin vergilendiremeyeceği tek şeydir.”
Charles F. Kettering
Geri Bildirim Gönder