Bu Reklamı Kapat

Sinekkapan Kuşlarının Yavruları, Henüz Öğrenmedikleri Sesleri Bile Ayırt Edebiliyor!

Sinekkapan Kuşlarının Yavruları, Henüz Öğrenmedikleri Sesleri Bile Ayırt Edebiliyor!
Kara Avrupa Sinekkapanı
eBird
Bu Reklamı Kapat
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
3 dakika
217 Okunma Sayısı
Notlarım
Bu Reklamı Kapat

Bir parkta yürüyüş yaptığınızı hayal edin. Diyelim ki sabah oradasınız ve oldukça ıssız bir park bu saatlerde. Yürüyüşünüzü düşünürken bile kuş cıvıltılarını duyduğunuzu varsayabiliriz. Bu cıvıltılar, taksonomide ötücü kuşlar (Passeriformes) olarak adlandırılan takımın üyelerine ait olacaktır.

Daha dikkatli dinlerseniz, farklı türlerin şarkılarının ne kadar değişik ve çeşitli olabildiğini fark edeceksiniz. Peki yumurtadan yeni çıkmış bir yavrunun bunca ötüş arasında kendi türünün sesini nasıl ayırt edebildiğini hiç düşündünüz mü?

Akla ilk gelen cevap, memeliler gibi yavru bakımının gözlendiği bir canlı sınıfında davranışların öğretildiği yönünde olacaktır. Yumurtadaki embriyolar ve yeni çıkan yavrular, çevrelerindeki erişkin bireyleri dinleyerek türünün şarkılarını öğrenecek ve bu şarkılara tepkiler vererek beslenip hayatta kalacaktır.

Bu Reklamı Kapat

Nature dergisinde yayınlanan bir makale, tam da bu konuya parmak basıyor ve ilk aklımıza gelen düşüncenin aslında ne kadar da hatalı olduğunu gösteriyor.[1] Stockholm Üniversite’sinde bir araştırma görevlisi olan zoolog Dr. David Wheatcroft ve ekibi, birbirine yakın akraba olan iki ötücü kuş türü üzerinde yaptıkları deneylerde yavru kuşların şarkıları ayırt etme yeteneklerinin baskın olarak kalıtsal etkenler tarafından yönetildiğini tespit etti.

Ekip, yaşamlarının erken evrelerinde ötücü kuş şarkılarının nasıl geliştiğini tespit etmek amacıyla birbirine -melezleşebilecek kadar yakın akraba- olan halkalı sinekkapan (Ficudela albicollis) ve kara sinekkapan (Ficedula hypoleuca) türlerini model organizma olarak tercih etti. İki tür de Avrupa coğrafyasında yerli olarak yaşamakta ve geniş bir dağılım haritasına sahipler. Bu birlikte var olma durumu ise bazen iki türün çiftleşmesine ve yavru yapmasına olanak sağlıyor.

Halkalı sinekkapan
Halkalı sinekkapan
eBird
Kara sinekkapan
Kara sinekkapan
eBird

Ekip de bu durumun farkında olarak bu iki türün "yumurtaları" üzerinde bir dizi deney gerçekleştirdi: Halkalı sinekkapan yumurtalarını, bir kara sinekkapan annenin yuvasına; kara sinekkapan yumurtalarını ise bir halkalı sinekkapan annenin yuvasına bırakarak yumurta içindeki bireylerin biyolojik annelerini değil, "üvey" annelerini dinleyerek olgunlaşmalarını sağladılar.

Bu Reklamı Kapat

Sonrasında yumurtadan çıkan yavrulara yapay kaynaklar aracılığıyla biyolojik annelerinin ve "üvey" annelerinin sesi dinletildi. Eğer daha önce yavru kuş beslemişseniz karnı acıkan bebeklerin gagalarını havaya kaldırıp nasıl "yalvarma çağrısı" yaptığını biliyorsunuzdur. Eğer beslemediyseniz insan bebeklerinin acıktıklarında ağlamaları ile bir analoji kurmak mümkün.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Yemek için yalvaran leş kargası (Corvus corone) yavruları
Yemek için yalvaran leş kargası (Corvus corone) yavruları
Wikimedia Commons

Yavrulara bu bireylerin sesleri dinletildiğinde, yavruların baskın olarak biyolojik annelerinin sesine "yalvardığı" tespit edildi, üstelik onun sesini daha önce hiç duymamış olmalarına rağmen!

Bu sonuç, açık bir biçimde -en azından bu iki türde- yavru kuşların ses ve şarkı ayrımını bir öğrenme mekanizmasıyla değil, kalıtsal faktörlerin baskın etkisi altında gerçekleştirildiğini kanıtlıyor. Bu kalıtsal etken ise yavruların, farklı türlerin kendilerine özgü şarkılarına tepki vermemesini ve türler her ne kadar bir arada yaşasa da birbirlerinden cinsel olarak izole olmalarını sağlamakta. Dolayısıyla bu tip davranışsal farklılıklar, bu iki türün genetik izolasyonlarında ve türleşmelerinde rol oynamış olabilir.

Bu çalışmanın ardından ekip farklı anne-baba tür kombinasyonlarına sahip iki melezleşme gerçekleştirdiler. Eğer ki annesi halkalı sinekkapan, babası kara sinekkapan olan yavrular ile annesi kara sinekkapan ve babası halkalı sinekkapan olan yavrular arasında tepki farklılıkları varsa bu kalıtsal davranış cinsiyet kromozomları ya da anne etkisi olarak adlandırılan genetik faktörlerle aktarılmakta olacaktır. Ancak sonuçlar şaşırtıcı bir şekilde bir baskınlık-çekiniklik ilişkisini gözler önüne seriyor. Sonuçlar gösteriyor ki her ne kadar anne-baba kombinasyonları farklı olsa da iki melez yavru grubu da halkalı sinekkapan sesine tepki vermekte. Bu durum bu kalıtsal faktörün cinsiyete bağlı olarak aktarılmadığı ve otozomal kromozomlar aracılığıyla yavrulara geçtiğini gösteriyor.

Sonuç olarak bu tip çalışmalar, türleşme gibi ciddi izolasyon ihtiyacı güden süreçlerin, davranışı etkileyen bazı kalıtsal farklılıklar aracılığıyla sağlanabileceğini ve simpatrik türleşmenin (coğrafi bariyerler olmadan, aynı ortam içerisinde farklı türler oluşması durumu) davranışsal farklılıklar aracılığıyla da gerçekleşebilecek olduğunu gözler önüne seriyor.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 3
  • Tebrikler! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 24/01/2022 03:10:49 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/11351

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Beslenme Biçimi
Sağlık Bakanlığı
Homeostasis
Yayılım
Mikoloji
Boyut
Grip
Psikiyatri
Analiz
Yüz
Astrofotoğrafçılık
Köpekler
Sars Virüsü
Sahtebilim
Savunma
Güneş
Mars
Sağlık
Filogenetik
Entomoloji
Fosil
Kanser
Tardigrad
Antikor
Yılan
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman [UP bilgi linki] mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et