Sinapslardaki Fonksiyon Bozukluğu, Şizofreninin ve Şizofrenik Halüsinasyonların Anahtarı Olabilir!

Sinapslardaki Fonksiyon Bozukluğu, Şizofreninin ve Şizofrenik Halüsinasyonların Anahtarı Olabilir! Neuroscience News
Yazar Rhiannon Bugno Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
4 dakika
341 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Şizofreni, bozulmuş düşünce ve ruh haline, sanrılara ve halüsinasyonlara yol açabilen kişiye en çok zararı veren, onu elden ayaktan düşüren, en gizemli akıl hastalıklarından biridir. Araştırmacılar uzun zaman boyunca, şizofreninin semptomlarının temel olarak bozulmuş sinaptik fonksiyonlardan ya da nöronların birbirleriyle iletişiminde meydana gelen ve belki de uyarıcı ve baskılayıcı transmisyonlar arasındaki denge bozukluğuna sebebiyet verebilecek anormalliklerden kaynaklandığını düşündüler. Ancak işler artık değişiyor.

Biological Psychiatry dergisinde yer alan yeni bir çalışma, şizofreninin kendisinin uyarım azalmasıyla ilişkilendirildiğini ancak halüsinasyonlar ve hastalığın diğer semptomlarının inhibisyon kaybından kaynaklandığını gösteriyor.[1]

University College London’dan Dr. Rick Adams önderliğindeki araştırmacılar, beyin dalgalarını ölçen noninvazif (müdahalesiz) bir teknik olan elektroensefalografiyi (EEG) kullandılar. EGG, beyin dalgalarındaki veya beyin aktivitesindeki anormallikleri göstermeye yarayan bir testtir. Prosedür sırasında, küçük metal diskler taşıyan elektrotlar kafatasına yapıştırılır ve bu diskler nöronların aktivitesi sonucu oluşan değişimleri tespit eder.

Reklamı Kapat

EGG ile beyinde meydana gelen anormal aktiviteler gözlemlenebilir.
EGG ile beyinde meydana gelen anormal aktiviteler gözlemlenebilir.
John Hpkins Medicine

Bu yöntem kullanılarak çalışmada, 108 tanı konmuş şizofreni hastasından, 57 hasta yakınından ve 107 kişilik kontrol grubundan çeşitli veriler toplandı. Tüm katılımcılar 3 EGG paradigmasına göre test edildi. Bu paradigmalar; dinlenme hali, uyumsuzluk olumsuzluğu ve 40-Hz işitsel sabit-durum yanıtı şeklindeydi. Uyuşmazlık olumsuzluğu (MMN-Mismatch Negativity), otomatik bağlama bağımlı bilgi-işleme ve işitsel duyumsal hafızaya kanıt sağlayan işitsel olaylarla alakalı bir potansiyeldir. İşitsel sabit-durum yanıtı (İng: "Auditory Steady-State Response" veya kısaca "ASSR") ise bireylerde duyma hassasiyetlerini ölçmede kullanılabilen işitmeyle uyarılan bir potansiyeldir. Bu potansiyel ile duyma kaybı yaşayan insanların hangi seviyelerde bu durumları deneyimledikleri gösterilebilir.

Katılımcılar aynı zamanda fMRI ile de görüntülendi. fMRI, beyin metabolizmasında zamanla meydana gelen bölgesel değişikleri ortaya koymak amacıyla kullanılan görüntüleme metoduna verilen addır. 1990’dan itibaren sıkça kullanılmaktadır.

Şizofreni hastalığı bulunan insanların EEG’lerinde artmış teta dalgalarını içeren ayırt edici, belirteç niteliğinde işaretler gözler önüne serildi. Aynı zamanda, kontrol grubundakilere göre şizofreni hastalarında uyuşmazlık olumsuzluğu paradigmasında ve 40- Hz gücünde bir azalma olduğu kaydedildi. Dr. Adams, konunun karmaşıklığını şöyle anlatıyor:

Şizofrenideki beyin devinim değişimlerinin doğası belirsiz. Çok fazla uyarım mı ya da yeteri kadar değil mi veya çok fazla inhibisyon mu yeteri kadar değil mi, ya da bir kombinasyonu mu?

Bazı cevaplar bulabilmek için, Dr. Adams ve meslektaşları, EGG verilerinin bilgisayımsal bir modelini kullandılar. Bu model, şizofreni teşhisi konmuş bireylerin piramidal hücrelerinde sinaptik kazanım azalışı ile sonuçlanan EGG farklılıklarının varlığını gösterdi. Piramidal hücreler, kortekste en çok bulunan nöron tipidir. Bu kadar sık bulunmaları, çevreden gelen sinyallerin işlenmesinde ve motor kontrolünde gerekli olduklarını düşündürmektedir. Piramidal nöronlar hacim olarak büyük, uyarıcı nöronlardır.

Priamidal nöronlar
Priamidal nöronlar
The Journal of Neuroscience

Nöronlar normal işleme aralıklarının dışına itildiklerinde, tüm sinapsların kazanımlarını eşit bir şekilde değiştiren bir adaptasyon meydana gelir. Homeostazinin sağlanması için normal forma geri dönülmesi gerekir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Şizofreni hastalarında görünen bu EGG farklılıklar, uyarıcı nöronlarının başka bir nöronu stimüle etme yeteneklerinde azalma olduğu anlamına gelmektedir. Çeşitli nörotransmitterler (glutamik asit gibi) uyarıcı etki yapıp aksiyon potansiyelini oluşturarak bir nöronun başka bir nöronu ateşlemesini sağlayan kimyasallardır. Bazı nörotransmitterler ise (GABA gibi) nöronlar üzerinde inhibe edici etkiye sahiptir ve nöronun ateşlenmesini azaltacak şekilde çalışırlar.

Makaleye göre, işitsel halüsinasyonların aralarında bulunduğu şizofreni semptomları, beynin özellikle işitmeyle alakalı olan bölümlerindeki nöral inhibisyon kaybıyla ilişkilendirilmiştir. Dr. Adams şöyle anlatıyor:

Bu, uyarım kaybının ilk önce geldiği ve beynin inhibisyonu azaltarak bunu telafi etmeye çalıştığı ancak bu durumun halüsinasyonlara neden olduğu anlamına gelebilir.

Radyoda birini dinlemeye çalıştığınızı ama sinyalin çok güçsüz olduğunu hayal edin; eğer volümü arttırırsanız, konuşmanın sesi daha yüksek gelir ancak bununla birlikte arka taraftaki sesler ve statik sesi de daha yüksek gelecektir. Ve siz arkadan gelen bu sesleri, gerçek konuşmayla karıştırabilirsiniz. Şizofrenide, beyin devinimlerinde, bu analojiye benzeyen bir durum yaşanıyor olabilir.

Reklamı Kapat

Biological Psychiatry dergisinin editörü Dr. John Krystal bu makaleyle ilgili olarak şöyle diyor:

Şizofrenideki sinaptik işlevsizliğin temel özelliklerinin belirlenmesi, hastalık için hem farmakolojik hem de nörostimülasyon tedavilerine yol göstermeye yardım edebilir.
Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 3
  • İnanılmaz 2
  • Bilim Budur! 1
  • Umut Verici! 1
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Güldürdü 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: Neuroscience News | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 19/10/2021 07:42:43 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/11058

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Manyetik
Abd
Saç
Teyit
Yapay
Hastalık Kataloğu
Kelebek
Sinir Hücresi
Vücut
Taksonomi
Antropoloji
Güneş
Değişim
Mantık
Avrupa
Uyku
Evrim
Türlerin Kökeni
Şempanze
Gazetecilik
Konuşma
Veri
Film
Transkripsiyon
Yeme
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın